Ռուս փորձագետ. Գոլանի բարձունքների վերաբերյալ որոշումը չի կարող նախադեպ հանդիսանալ ղարաբաղյան կարգավորման համար

Արմինֆո. Ներկայումս Ադրբեջանը ձգտում է չսրել իրավիճակը ղարաբաղյան հակամարտության գոտում՝ այն հաշվարկով, որ հայ հասարակությունը վերջին քաղաքական գործընթացների լույսի ներքո շարունակելու է շերտավորվել, ինչը բարենպաստ իրավիճակ կստեղծի ռազմական ռևանշի համար։

Արմինֆո-ի թղթակցի հետ զրույցում այդպիսի կարծիք է հայտնել Կովկասագետների գիտական հանրության նախագահ Ալեքսանդր Կռիլովը ՝ խոսելով Վիեննայում կայանալիք Հայաստանի և Ադրբեջանի առաջնորդների հանդիպման, ինչպես նաև այդ հանդիպումից ակնկալիքների մասին ։

Անդրադառնալով ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի այն հայտարարությանը, թե Ալիևի հետ հանդիպման ժամանակ քննարկվելու է Արցախին բանակցությունների սեղանի շուրջ վերադարձնելու հարցը՝ փորձագետը նշել է, որ Երևանի այս պահանջը <առողջ գաղափար> է: <Ժամանակին համաձայնելով դուրս բերել Ղարաբաղը բանակցություններից՝ Երևանն, ըստ էության, գործնականում խոստովանել է, որ խոսքը միջպետական հակամարտության մասին է և փաստարկներ է ավելացրել Ադրբեջանի դիրքորոշմանն այն մասին, որ դա <օկուպացված տարածքների> խնդիր է>, - նշել է Կռիլովը:

Այլ հարց է, ընդգծել է նա, թե ինչպես վերադարձնել Ղարաբաղը բանակցությունների սեղանի շուրջ։ <Միջնորդներն արդեն նշել են, որ իրենք այդ գաղափարը չեն մերժում և պատրաստ են նման ձևաչափի, եթե կողմերը համաձայնեն դրան։ Բայց իրական հույս չկա, որ Ադրբեջանը կհամաձայնի, ընդհակառակը ՝ Բաքուն հույս ունի, որ ռազմական ռեւանշի համար բարենպաստ իրավիճակ կստեղծվի, այդ թվում՝ դրան կհանգեցնի նաև հայ հասարակության շերտավորումը>, - բացատրել է փորձագետը ։

Հաշվի առնելով ստեղծված իրողությունները, ինչպես նշում է Կռիլովը, ակնհայտ է, որ բանակցային գործընթացն այժմ երկար ժամանակ է սառելու, քանի որ Փաշինյանի (Արցախը բանակցությունների սեղանի շուրջ վերադարձնելու) առաջարկն անընդունելի է Ալիևի համար։ <Առավելագույնը, որ կարող է տեղի ունենալ, Մինսկի միջնորդների կողմից կազմակերպվող հանդիպումներն են: Իսկ այդ հանդիպումների արդյունքը կլինի այնպիսին, ինչպիսին մենք տեսնում ենք վերջին քսան տարիներին՝ հանդիպումներ՝ հանուն հանդիպումների>, - հայտարարել Է նա ՝ կրկին ընդգծելով, որ բանակցությունների առաջխաղացման ոչ մի նախադրյալ չկա, քանի որ կողմերից ոչ մեկը պատրաստ չէ զիջումների ։   Ավելին, նկատել է Կրիլովը, հայկական կողմը վերջին շրջանում նույնիսկ կոշտացրել է կարգավորման վերաբերյալ դիրքորոշումը ՝ հաշվի առնելով ներքաղաքական իրավիճակը, որպեսզի խուսափի իր ընդդիմախոսների կողմից ազգային դավաճանության մեղադրանքներից։  Ընդ որում, փորձագետը կանխատեսել է, որ Բաքուն այժմ ռազմական արկածախնդրության չի գնա, քանի որ հայ հասարակությունն առայժմ այնքան շերտավորված չէ, որ Ադրբեջանը արագ ռազմական հաջողության հասնի ։ Կրիլովի կարծիքով ՝ Բաքվի ռազմական գործողությանը կարող են խանգարել նաև աշխարհաքաղաքական գործընթացները։  <Օրինակ՝ արտաքին գործոնը կարող է իր դերը խաղալ, եթե Սիրիայից և Իրաքից գրոհայինները դուրս մղվեն դեպի հյուսիս՝ Ադրբեջանի կողմը:  Այդ դեպքում Ադրբեջանը կարող է լրջորեն տուժել, քանի որ այնտեղ իսլամական արմատականության բազան շատ մեծ է>, - ընդգծել է փորձագետը ։

Պատասխանելով այն հարցին, թե կարող է արդյոք ԱՄՆ-ի կողմից Գոլանի բարձունքներն Իսրայելի մաս ճանաչելը նախադեպ դառնալ ղարաբաղյան հակամարտության հարցում՝ Կռիլովը թերահավատություն է հայտնել: <Կարելի է խոսել ինչ ասես:  Թրամփը կարող է հայտարարել, որ Լուսինը պատկանում է ԱՄՆ-ին կամ Ուկրաինային, բայց կկարողանա արդյոք պահել խոսքը։ Կարծում եմ, որ ամեն ինչ հակառակն է, Թրամփի այս քայլից հետո Իսրայելը մեծ խնդիրներ կունենա ահաբեկչության աճի և տարածաշրջանում կոնֆլիկտայնության մակարդակի առումով:  Այնպես որ՝ ասել, թե ստեղծված իրավիճակը կարող է նախադեպ լինել կամ հօգուտ ինչ-որ կարգավորման չի կարելի, հակառակը ՝ դա հղի է տարածաշրջանում իրավիճակի սրմամբ> ։