Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարություն. Երևանին ստիպում են միանալ հակառուսական անօրինական սահմանափակումներին։

ԱրմԻնֆո: Ռուսաստանի հետ փոխգործակցության թունավորության մասին Հայաստանի ղեկավարության փաստարկը ներկայացնում են նրա արևմտյան զրուցակիցները: Այս մասին հայտարարել է Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության ԱՊՀ երկրների չորրորդ դեպարտամենտի տնօրեն Միխայիլ Կալուգինը՝ հայկական երկաթուղիների ռուսական կոնցեսիայի վաճառքի վերաբերյալ։

«Մեր երկիրը տարածաշրջանից դուրս մղելու իրենց աշխարհաքաղաքական նպատակներին հասնելու համար նրանք պատրաստ են խոստանալ ոսկե լեռներ՝ մեծածավալ բեռնափոխադրումներ, երկաթուղային գծերի կառուցման և վերականգնման մեջ ներդրումներ։ Այս խոստումների ներքո Երևանը, ըստ էության, ստիպված է միանալ հակառուսական անօրինական սահմանափակումներին։ Պատժամիջոցների քաղաքականությունն արդեն մեծ վնաս է հասցրել այն երկրներին, հիմնականում՝ ԵՄ անդամներին, որոնք հետևել են դրան։ «Մենք ներկայումս տեսնում ենք, որ Եվրոպայի հասարակական կարծիքը հստակորեն հակված է այս միտումը շտկելուն, ինչը ցույց են տալիս Միության առաջատար երկրների ներքաղաքական գործընթացները», - ասել է նա ՌԻԱ Նովոստիին տված հարցազրույցում։

Կալուգինը ընդգծել է, որ Հարավային Կովկասում տրանսպորտային միջանցքների երկարաժամկետ ճակատագիրը կորոշեն այնպիսի հիմնարար գործոններ, ինչպիսիք են աշխարհագրությունը և տնտեսությունը։ Նա հավելել է, որ բեռնափոխադրողների համար կարևոր են այնպիսի պարամետրեր, ինչպիսիք են արժեքը, ժամկետները, թողունակությունը և լրացուցիչ մաքսային ընթացակարգերի առկայությունը, որոնք ազդում են ժամանակացույցի կանխատեսելիության վրա։

«Այսօր, Տարածաշրջանի տրանսպորտային շրջանակն արդեն մեծ մասամբ ձևավորված է։ Այն ձևավորվում է առկա և ապագա բեռնափոխադրումների հիմնական ուղղություններով։ Հյուսիս-հարավ ուղղությամբ սա Ռուսաստանի և Իրանի միջև ընկած երթուղին՝ դեպի Հնդկաստան, ինչպես նաև Մերձավոր Արևելքի երկրներ մուտք գործելու հնարավորությամբ։ Արևելք-Արևմուտք ուղղությամբ սա հիմնականում Կենտրոնական Ասիայից Եվրոպա և Թուրքիա ռեսուրսների մատակարարումն է։ Հնարավոր է՝ նաև հույս կա Չինաստանի և Եվրոպայի միջև փոխադարձ մատակարարումների աճի՝ Միջին միջանցքի միջոցով։ Տարածաշրջանն արդեն կառուցել և ակտիվորեն զարգացնում է այդ հոսքերը սպասարկելու համար անհրաժեշտ ենթակառուցվածքները։ Լոգիստիկայի ոլորտում Հայաստանի մրցակիցներն են Վրաստանը և Ադրբեջանը՝ Թուրքիայի հետ միասին։ Ավելին, այս հարևանները զգալի առաջընթաց են գրանցել իրենց երկաթուղիների միջազգային տարանցիկ հատվածների կառուցման գործում», - նշել է նա։ Կալուգինը նշել է, որ Ադրբեջանը ակտիվորեն զարգացնում է երկաթուղային հաղորդակցությունները Նախիջևանում, որը նախատեսվում է դառնալ հանգույց երեք ուղղություններով՝ դեպի Ադրբեջանի մայրցամաքային մաս՝ Հայաստանի Սյունիքի մարզով, դեպի Թուրքիա՝ Սադարակ-Դիլուջու գծով (արդեն կառուցվում է, և այն զգալիորեն կարճ կլինի, քան Կարս տանող երթուղին հայկական ցանցով), և դեպի Իրան՝ Ջուլֆայի հանգույցով։ Եվ, իհարկե, Ռուսաստան-Ադրբեջան-Իրան երթուղու ակտիվ զարգացումը շարունակվում է որպես Հյուսիս-Հարավ միջանցքի մաս, որի շրջանակներում Աստարա-Ռեշտ կապը կավարտվի առաջիկա տարիներին։

Հետևաբար, շարունակել է դիվանագետը, հաշվի առնելով աշխարհագրական գործոնները, ինչպես նաև մրցակցող երթուղիների մեծ մասի պատրաստվածության ավելի բարձր մակարդակը, հայկական երկաթուղիները շատ առումներով զիջում են հարևան երկրների տարանցիկ միջանցքներին։

«Նման իրավիճակում անխոհեմ կլինի հույսը դնել բեռներ ստացողների և առաքողների բարի կամքի վրա, ովքեր կնախընտրեին վնասով հայկական երկաթուղիները։ Եզրակացությունը հստակ է. միայն մեր երկրի հետ համագործակցության միջոցով է Հայաստանը պահպանում իր ազգային երկաթուղային ցանցը հետագա զարգացնելու հնարավորությունը: Ռուսաստանը Հարավային Կովկասով բեռնափոխադրումների ամենամեծ գեներատորներից մեկն է՝ իր աշխարհագրության, ինչպես նաև տնտեսության չափերի և կառուցվածքի շնորհիվ: Մենք կոչ ենք անում մեր հայ գործընկերներին առաջնորդվել ոչ թե Արևմուտքի կողմից պարտադրված ներկայիս օրակարգով, այլ լավ մտածված երկարաժամկետ տնտեսական հաշվարկով: Հատկապես, որ 1520 միլիմետրանոց երկաթուղու օգտագործման տարածքում կա և երբեք չի լինի ավելի կոմպետենտ տրանսպորտային կազմակերպիչ, քան «Ռուսական երկաթուղիներն» են», - եզրափակեց Կալուգինը։

Օգոստոսի 24-ին ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, ելույթ ունենալով խորհրդարանի ամբիոնից, կոչ արեց Ռուսաստանին ճկունություն ցուցաբերել և վաճառել հայկական երկաթուղիների կոնցեսիան բարեկամական երրորդ կողմին։ Նա նաև հայտարարեց կոնցեսիան 400 միլիոն դոլարով գնելու առաջարկի մասին։ Փաշինյանը շեշտեց, որ եթե Ռուսաստանը կառավարի հայկական երկաթուղային ցանցը կոնցեսիայի միջոցով, Հայաստանը կարող է կորցնել միջազգային երկաթուղային ցանցին ինտեգրվելու իր պատմական հնարավորությունը։

Հիշեցնենք, որ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն առաջին անգամ երկաթուղային կոնցեսիան Ռուսաստանին վաճառելու առաջարկը հնչեցրեց փետրվարի 13-ին։

Այն ժամանակ լրագրողների հետ զրույցում նա հայտարարեց, որ Ռուսաստանի կողմից Հայաստանի երկաթուղիների կոնցեսիոն կառավարումը մրցակցային խնդիրներ է ստեղծում Հայաստանի համար, և շատ միջազգային գործընկերներ ցանկանում են շրջանցել հայկական տարածքը ենթակառուցվածքային նախագծեր իրականացնելիս։ Այս համատեքստում նա առաջարկեց Ռուսաստանին քննարկել կոնցեսիան երրորդ, բարեկամ երկրին վաճառելու հարցը։ Նա առաջարկեց Ղազախստանին, Որպես օրինակներ՝ ԱՄԷ-ն կամ Կատարը։

Ռուսաստանը Փաշինյանի պնդումները անհիմն է անվանել և հայտարարել, որ չի մտադիր վաճառել հայկական երկաթուղիների կոնցեսիան։

Հիշեցնենք, որ «ՀԿԵ» ՓԲԸ-ն «Ռուսական երկաթուղիներ» ԲԲԸ-ի 100%-անոց դուստր ձեռնարկությունն է։ 2008 թվականի փետրվարի 13-ին Երևանում «Ռուսական երկաթուղիներ» ԲԲԸ-ի և Հայաստանի Հանրապետության միջև ստորագրվել է կոնցեսիոն պայմանագիր, որով հանրապետության երկաթուղային տրանսպորտային համակարգը փոխանցվել է «ՀԿԵ» ՓԲԸ-ի կառավարմանը։ Պայմանագրի համաձայն՝ կոնցեսիոն կառավարման ժամկետը 30 տարի է՝ կողմերի փոխադարձ համաձայնությամբ գործունեության առաջին քսան տարվանից հետո ևս 10 տարով երկարաձգելու իրավունքով։ «ՀԿԵ» ՓԲԸ-ի պարտականությունների մեջ են մտնում ՀՀ երկաթուղային ենթակառուցվածքների արդիականացումը, Հայաստանի հարևան պետությունների հետ համագործակցության զարգացումը, ինչպես նաև ներքին և միջազգային ուղևորափոխադրումների և բեռնափոխադրումների զարգացումը։ Ընկերության կողմից կատարված ներդրումների չափը կազմում է 572 միլիոն դոլար։ «ՀԿԵ» ՓԲԸ-ն իր գործունեությունը սկսել է 2008 թվականի հունիսի 1-ին։