
ԱրմԻնֆո. Եվրոպայի խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովն իր զեկույցում խորհրդարանական ընտրությունների վերաբերյալ հստակ նշել է Հայաստանի իշխանությունների կողմից ընտրովի քաղաքական հետապնդումների կիրառման մասին։ Այս մասին հոկտեմբերի 5-ին մամուլի ասուլիսի ժամանակ հայտարարել է ՀՀ Ազգային ժողովի ընդդիմադիր «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Լևոն Քոչարյանը։
Նրա խոսքով՝ ԵԽԽՎ զեկույցում բազմաթիվ հղումներ կան այն խախտումներին, որոնց մասին խոսում էր ընդդիմությունը։ ԵԽԽՎ-ի հանձնարարականներում ուղղակիորեն նշվում է այս պրակտիկան դադարեցնելու անհրաժեշտության մասին։ Շատ հստակ ներկայացվել է նաև «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցության հետ կապված խնդիրը։ Հատկապես ԵԽԽՎ-ում տարակուսանք են հայտնել Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի հիմնավորումների առնչությամբ, որը հրաժարվել է երեք տեղամասերում լրացուցիչ ընտրություններ անցկացնելուց։ «Մենք նաև լսեցինք իշխանությունների կողմից վարչական ռեսուրսի և սոցիալական կաշառքի կիրառման մասին, որին իշխանությունները դիմել են նախընտրական շրջանում, հատկապես երբ խոսքը վերաբերում էր կենսաթոշակների բարձրացմանը, պարտադիր բժշկական ապահովագրության համակարգի ներդրմանը, վարորդական իրավունքների հետ կապված հարցերին և այլն », - նշել է ընդդիմադիր գործիչը։
Լևոն Քոչարյանը մատնանշել է նաև զեկույցի այն հատվածը, որում նշվում է այն քաղաքացիների նկատմամբ գործադրված ճնշման մասին, որոնք դրա հետևանքով ստիպված են եղել քվեարկել իշխող կուսակցության օգտին։ Իշխանությունների այս ակտիվ գործունեության մեջ իր մասնակցությունն է ունեցել նաև Հայաստանի հանրային հեռուստատեսությունը։
Հիշեցնենք, որ ԵԽԽՎ զեկույցի համաձայն՝ նախընտրական քարոզարշավի ընթացքում ճնշում է գործադրվել պետական հատվածի աշխատակիցների վրա՝ «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության միջոցառումներին նրանց մասնակցությունն ապահովելու նպատակով։ Ընտրություններից առաջ կառավարության կողմից հայտարարված սոցիալական և տնտեսական մի շարք միջոցառումներ մտահոգություն են առաջացրել քարոզարշավի հավասար պայմանների վերաբերյալ։
Ընտրական օրենսդրության տեսանկյունից այդ միջոցները կարող էին ձևականորեն չխախտել օրենքը, սակայն դիտորդների կողմից ընկալվել են որպես քայլեր, որոնք վտանգ են պարունակում քարոզչության գործիք օգտագործվելու առումով։ Արձանագրվել է ավելի քան 200 քրեական գործ, որոնք գրեթե ամբողջությամբ վերաբերում են ընդդիմադիր գործիչներին։ ԵԽԽՎ պատվիրակությունն անհանգստություն է հայտնել քրեական հետապնդումների հնարավոր ընտրովի կիրառման կապակցությամբ և կոչ է արել ապահովել ընդդիմության ներկայացուցիչների պատշաճ դատավարական երաշխիքները։ Հայաստանի մեդիամիջավայրը ճանաչվել է ծայրահեղ բևեռացված. հանրային հեռարձակողը և մի շարք հեռուստաընկերություններ իրենց լուսաբանման ընթացքում կողմնակալություն են դրսևորել։
Ընտրատեղամասերի գրեթե 44 տոկոսում արձանագրվել են տարբեր բնույթի խախտումներ՝ ընթացակարգային խնդիրներ, քվեարկության գաղտնիության խախտումներ, ընտրողների վրա ազդեցության դեպքեր, քարոզչության սահմանափակումներ և այլ խախտումներ։ ԿԸՀ-ի այն հիմնավորումը, թե երեք ընտրատեղամասերում արդյունքների անվավեր ճանաչումը «չի ազդել ընդհանուր արդյունքի վրա», համարվել է անհամոզիչ։ Զեկույցում նշվում է, որ որոշ հաշվարկների համաձայն՝ եթե վիճահարույց տեղամասերի մասնակցության վերաբերյալ տվյալները ներառվեին, «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությունը կարող էր հաղթահարել 4-տոկոսանոց շեմը, մանդատներ ստանալ և ազդել խորհրդարանական մեծամասնության կառուցվածքի վրա։ Սակայն կրկնական քվեարկություն չի անցկացվել՝ առանց բավարար բացատրությունների։
Արդյունավետ և ժամանակին դատական պաշտպանության ոլորտում արձանագրվել են լուրջ թերություններ։ Երեք ընտրատեղամասերում արդյունքների շուրջ վեճի դեպքում զեկույցում արձանագրվում է, որ դատարանները չեն վերականգնել իրավիճակը, իսկ դատական գործընթացը չի ապահովել արդյունավետ լուծում մինչև նոր խորհրդարանի աշխատանքի մեկնարկը։ Ընդգծվել է նախընտրական միջավայրում վախի մթնոլորտի առկայությունը։
Սակայն վերոնշյալ խնդիրների արձանագրումը չխանգարեց ԵԽԽՎ-ին ընտրությունների վերջնական արդյունքները ընդունելի համարել։