
Արմինֆո. Եվրասիական տնտեսական միությունից (ԵԱՏՄ) Հայաստանի դուրս գալը Ռուսաստանում չի նկատվի, սակայն Հայաստանի համար դա կհանգեցնի տնտեսական փլուզման։ Այս մասին «Մեծ քաղաքականություն» փոդքասթի վերջին թողարկման ժամանակ հայտարարել է ՀՀ երկրորդ նախագահ և «Արմենիա» ընդդիմադիր դաշինքի առաջնորդ Ռոբերտ Քոչարյանը։
Նա նշել է, որ վերջերս մի հայ պաշտոնյա ասել է, որ Հայաստանը դուրս կգա ԵԱՏՄ-ից, եթե Ռուսաստանը բարձրացնի երկրի համար գազի գինը։ «Ու՞մ կվնասի Հայաստանի դուրս գալը ԵԱՏՄ-ից։ Մեր արտաքին առևտրի 35-40%-ը Ռուսաստանի հետ է։ Եթե հաշվի առնենք բոլոր գործարքները, որոնք շրջանցում են պատժամիջոցները, դա մոտ 60% է։ Իսկ որքա՞ն է Հայաստանի բաժինը Ռուսաստանի հետ առևտրում, կարո՞ղ եք ասել։ 2022 թվականին՝ մինչև ռուս-ուկրաինական հակամարտությունը, այն ընդամենը 0.3% էր, հիմա այն աճել է մինչև 0.5-0.7%։ Դա այնպիսի տոկոս է, որը ոչ ոք չի նկատի։ Դուք խզում եք հարաբերությունները։ Ռուսաստանում ոչ ոք նույնիսկ չի նկատի։ Հայաստանի համար դա կլինի փլուզում։ Հայաստանի բնակիչների 80%-ի բարեկեցությունը որոշ չափով կախված է Ռուսաստանի հետ հարաբերություններից։ Երկրի ղեկավարը չի կարող վարել արտաքին քաղաքականություն, որը հակասում է երկրի տնտեսական շահերին։ Սա հարված է քաղաքացիների բարեկեցությանը», - ընդգծեց ՀՀ նախկին նախագահը։
Պատասխանելով ԵՄ արտահանման հեռանկարների վերաբերյալ հարցին՝ Քոչարյանը նշել է, որ հայկական արտադրանքի չնչին տոկոսը գնում է Եվրոպա՝ գյուղատնտեսական արտադրանքի 1%-ից պակաս, գինու մոտ 3-5%-ը և կոնյակի մոտ 3%-ը։
Նա հավելել է, որ այս հարցն ուսումնասիրել է երեք տարի առաջ և վերջերս որոշել է թարմացնել իր գիտելիքները և հաստատել, որ արտահանման ծավալների առումով ոչինչ չի փոխվել։ Քոչարյանը նշել է, որ գինու, կոնյակի և ջերմոցային արտադրանքի 100%-ը գնում է Ռուսաստան։ «Այս մարդիկ պետք է հասկանան, որ անընդհատ գրգռում են արջին։ Բայց նրանք պետք է նաև հասկանան, որ այս արջը կարող է այնքան ուժեղ հակահարված տալ, որ իրենց երկիրը փլուզման առաջ կանգնի։ Ի՞նչ կանեն այս մարդիկ, եթե Ռուսաստանը հանկարծ փոխի իր քաղաքականությունը Հայաստանի նկատմամբ», - հարցրել է քաղաքական գործիչը։
Այս համատեքստում Հայաստանի նախկին նախագահը կոչ է արել գյուղատնտեսությամբ և ջերմոցային տնտեսություններով զբաղվող բոլոր անձանց մտածել ԵԱՏՄ-ից դուրս գալու քաղաքականության հետևանքների մասին։ «Թող գնահատեն իրենց վարկերը և հաշվի առնեն հետևանքները», - նշել է նախկին նախագահը։
Նա հավելել է, որ ոչ ոք չի առաջարկում, որ նրանք դառնան Եվրոպայի թշնամիներ։ «Մենք ասում ենք, որ անհրաժեշտ չէ մեկը մյուսի հետ համեմատել։ Մի՛ ընկղմվեք Եվրոպայի և Ռուսաստանի միջև այս թշնամանքի մեջ։ Դուք կարող եք գումար վաստակել Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների միջոցով և ծախսել այն Եվրոպայում», - նշել է Քոչարյանը։ Նա հիշեցրել է, որ ամեն տարի 100,000-ից 200,000 հայ է մեկնում Ռուսաստան սեզոնային աշխատանքի։ Քաղաքական գործիչը հավելել է, որ Ռուսաստանը զգալիորեն խստացրել է իր միգրացիոն քաղաքականությունը, և ինքը հետաքրքրվել է, թե ինչ կլինի այս մարդկանց հետ, եթե Ռուսաստանը փակի սահմանը նրանց համար։ Արդյո՞ք նրանք կգնան Եվրոպա։
Քոչարյանը նաև սխալ է համարել այն միտքը, որ մինչ Հայաստանում հակառուսական տրամադրություններ են առաջանում, Ռուսաստանում հակահայատյաց տրամադրություններ չեն բորբոքվում։
Նշենք, որ ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի տվյալներով՝ Հայաստանի և ԵԱՏՄ երկրների միջև արտաքին առևտրաշրջանառությունը 2025 թվականին նվազել է 36.9%-ով՝ գերազանցելով 8 միլիարդ դոլարը։ Միևնույն ժամանակ, արտահանման մատակարարումների ծավալը նվազել է 5%-ով՝ հասնելով 3.2 միլիարդ դոլարի, ներմուծման 48.5%-ով՝ հասնելով 4.8 միլիարդ դոլարի նվազման ֆոնին։ Հաշվետու ժամանակահատվածում Ռուսաստանի հետ փոխադարձ առևտուրը նվազել է 38.3%-ով՝ կազմելով 7.6 միլիարդ դոլար։ Արտահանումը նվազել է 6.9%-ով՝ հասնելով 2.9 միլիարդ դոլարի, իսկ ներմուծումը՝ 49.2%-ով՝ հասնելով 4.7 միլիարդ դոլարի։