
Արմինֆո. 2016 թվականի ապրիլյան քառօրյա պատերազմի 10-ամյակի կապակցությամբ հայ և արցախցի պաշտոնյաները այցելել են Եռաբլուր զինվորական պանթեոն և հարգանքի տուրք մատուցել հայրենիքի համար իրենց կյանքը զոհաբերած հայ ժողովրդի որդիների հիշատակին։
Արցախի հինգերորդ նախագահ Սամվել Շահրամանյանը և Արցախի խորհրդարանի նախագահ Աշոտ Դանիելյանը ծաղիկներ են դրել Եռաբլուրում հայրենիքի համար զոհվածների հուշարձաններին։ Լրագրողների հետ զրույցում Դանիելյանը նշել է, որ այսօր իրենց պարտականությունն է հիշել այդ օրերին հերոսաբար կռվածներին և շարունակել նրանց կիսատ թողած գործը։ «ՀՀ իշխանությունները ներկայումս փորձում են մեր հիշողությունից ջնջել մեր տարած բոլոր հաղթանակները, որոնք, կարծում եմ, պլանավորված էին։ Սկզբում նրանք մեզ ասացին. «Արցախը Հայաստան է, կետ», բայց այսօր մեզ անվանում են «փախչող»։ Նրանց ստերն ու մանիպուլյացիաները մեկնաբանելու իմաստ չկա։ Մեր ժողովուրդը գիտի, թե իրականում ինչ է տեղի ունեցել», - նշել է Արցախի խորհրդարանի նախագահը։
Իր հերթին, Շահրամանյանը կոչ արեց հայ հանրությանը, զոհված զինվորների հարազատներին և ԱՀ-ի համար պայքարին իրենց ներդրումն ունեցած անձանց դիմադրել ՀՀ իշխանությունների կողմից ներկայումս իրականացվող սադրանքներին: «Նրանց հայտարարությունները մեկ նպատակ ունեն՝ պառակտել հայ ժողովրդին և ստեղծել անհանդուրժողականության մթնոլորտ հայ հասարակության մեջ: Այսօր չեմ ուզում վերադառնալ նման թեմաների, բայց կասեմ մեկ բան. ուզում եմ հիշեցնել նրանց, ովքեր տարածում են «փախստական արցախցիների» մասին կեղծ պնդումներ, որ իրենք են եղել երկրի քաղաքական և դիվանագիտական առաջնորդները 2020 թվականին: Հենց նրանց գործողությունների պատճառով է, որ հայ ժողովուրդը կորցրեց Արցախը, հայկական տարածքները օկուպացված են, և Ադրբեջանը շարունակում է պահանջներ ներկայացնել, որոնք նրանք ստիպված են կատարել: Հայ ժողովուրդը պետք է գնահատի դա», - հայտարարեց ԼՂՀ-ի հինգերորդ նախագահը։
ՀՀ խորհրդարանի ընդդիմադիր «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Գեղամ Մանուկյանը նշեց, որ նախորդ տարիների համեմատ այսօր իրենք բոլորովին այլ զգացողություններ են ապրում Եռաբլուր պանթեոն այցելելիս: Նա ասաց, որ Հայաստանի ներկայիս պայմաններում կա և՛ հպարտության, և՛ դավաճանության զգացում: «Այսպիսի հիշարժան օրը Հայաստանում այսօր պետական մակարդակով ոչինչ չի նախատեսվում։ Մինչդեռ, չորսօրյա ապրիլյան պատերազմի նահատակները զոհաբերություն կատարեցին և պատմության մեջ գրեցին ևս մեկ հերոսական էջ՝ կանխելով Ադրբեջանի կողմից ԱՀ-ի լայնածավալ օկուպացիայի փորձը», - նշեց ընդդիմության առաջնորդը։
Նա ասաց, որ ապրիլյան պատերազմի ամենամեծ ուղերձը ամբողջ հայ ժողովրդի՝ բարձրագույն ղեկավարությունից մինչև ամենատարրական քաղաքացին, այդ թվում՝ լրագրողները, ցուցաբերած միասնությունն էր։ «Առաջին իսկ վայրկյանից բոլորը զգացին, որ դա իրենց պարտականությունն է, և ի տարբերություն 2020 թվականի 44-օրյա պատերազմի, բոլորը գիտեին, թե որտեղ են պատկանում։ Ահա թե ինչու մենք հասանք այն արդյունքներին, որոնց արժանի էինք, և թշնամին ստիպված եղավ խնդրել հրադադար չորս օր անց», - ընդգծեց Մանուկյանը։
Հիշենք, որ տասը տարի առաջ՝ 2016 թվականի ապրիլի 2-ի գիշերը, Ադրբեջանի զինված ուժերը լայնածավալ ռազմական ագրեսիա իրականացրին Լեռնային Ղարաբաղի դեմ։ Պատերազմը ուղեկցվեց պատերազմական հանցագործություններով, պատերազմի օրենքների և սովորույթների, ինչպես նաև միջազգային մարդասիրական իրավունքի կոպիտ խախտումներով։
Ապրիլյան ռազմական գործողությունները համարվեցին ամենամեծը 1994 թվականի մայիսի հրադադարի համաձայնագրից ի վեր։ Ապրիլի 2-ից 5-ը տեղի ունեցած մարտական գործողությունների ընթացքում հայկական բոլոր զորամասերը, այդ թվում՝ հրետանին, տանկային անձնակազմերը և հակատանկային ստորաբաժանումները, փայլուն կերպով հանդես եկան։ Լարված մարտերի ընթացքում Արցախի պաշտպանության բանակի ստորաբաժանումները ոչնչացրել են հայկական դիրքերին հարձակվող երկու ադրբեջանական ուղղաթիռ, 26 տանկ, ինչպես նաև 14 անօդաչու թռչող սարք, մեկ BM-21 «Գրադ» հրթիռային կայանք, չորս հետևակի մարտական մեքենա և մեկ ինժեներական ստորաբաժանում։
Շփման գծի երկայնքով տեղի ունեցած մարտական գործողությունների ընթացքում հայկական կողմը կորցրել է 64 զինծառայող, 13 կամավոր և 4 քաղաքացիական անձ, ավելի քան 120-ը վիրավորվել է։ Եվս 9 զինծառայող զոհվել է ակտիվ մարտական գործողությունների դադարեցումից հետո՝ մինչև ապրիլի 13-ը, իսկ մի քանիսը մահացել են ավելի ուշ՝ հիվանդանոցներում։
Այդ տարվա մայիսի 16-ին Վիեննայում ներկայացված Պետդեպարտամենտի տվյալների հիման վրա պարզ է դառնում, որ հայկական կողմի 81 զոհերից բացի, զոհվել է մոտ 270 ադրբեջանցի։ Սակայն Bellingcat միջազգային հետազոտական խմբի վերլուծաբանները Բաքվի կորուստները գնահատել են 400-500 զոհված զինվոր։