Նարեկ Կարապետյան. Հարավային Կովկասը և Հայաստանը հանդես են գալիս որպես հավասարակշռող բուֆեր երեք խոշոր տարածաշրջանային տերությունների միջև

Արմինֆո. Հարավային Կովկասը և Հայաստանը հանդես են գալիս որպես հավասարակշռող բուֆեր երեք խոշոր տարածաշրջանային տերությունների միջև։ Այս կարծիքը հայտնել է ընդդիմադիր «Հզոր Հայաստան» կուսակցության քաղխորհրդի անդամ Նարեկ Կարապետյանը ամերիկացի գործարար և հայտնի բլոգեր Մարիո Նաուֆալոյի հետ հարցազրույցում։

Կարապետյանի խոսքով՝ Հարավային Կովկասը ծառայում է որպես բուֆեր Իրանի, Թուրքիայի և Ռուսաստանի Դաշնության միջև։ Հենց այդ պատճառով է տարածաշրջանն այդքան կարևոր. Չինաստանից Եվրոպա ամենակարճ ցամաքային ճանապարհներն անցնում են դրա և Հայաստանի միջով, ինչը թույլ է տալիս խուսափել հարավային և հյուսիսային լոգիստիկ ուղիներից, որոնք ներկայումս պատերազմի սպառնալիքի տակ են։ Հետևաբար, լոգիստիկ տեսանկյունից, Հայաստանը կարևորագույն նշանակություն ունի Չինաստանից Եվրոպա և Եվրոպայից Չինաստան կարճ լոգիստիկ ճանապարհ ստեղծելու համար։

Տարածաշրջանում զարգացող աշխարհաքաղաքական իրավիճակը շարունակելով՝ Կարապետյանը նշել է, որ երբ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խնդիրը լուծվի, Հարավային Կովկասը կդառնա տարածաշրջանի միակ կայուն գոտին, քանի որ հյուսիսում տեղի ունեցող զարգացումները խախտել են Հարավային Կովկասում Ռուսաստանի կողմից պահպանվող հավասարակշռությունը, ինչը, ըստ էության, հանգեցրել է Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև պատերազմի։ «Ուկրաինայի զարգացումները, Ուկրաինայի հետ պատերազմը թուլացրել են Ռուսաստանի հավասարակշռող դերը», - նշել է Կարապետյանը՝ ընդգծելով, որ Թուրքիան, ընդհակառակը, ամրապնդել է իր դիրքերը։

«Մեզ այս տարածաշրջանում հավասարակշռություն է պետք, և Թրամփի TRIPP նախագիծը հենց այդ հավասարակշռությունն է, որը կարող է երկարաժամկետ խաղաղություն բերել։ Միակ բանը, որի վրա մենք պետք է աշխատենք, Միացյալ Նահանգների դերը պարզապես վկայից խաղաղության երաշխավորի բարձրացնելն է։ Սա կայունություն և խաղաղություն կբերի ամբողջ մատակարարման շղթայում, և այս խաչմերուկը կդառնա այս մեծ, անկայուն տարածաշրջանի ամենաապահով խաչմերուկը», - ընդգծել է նա՝ նշելով, որ TRIPP-ը միջանցք չէ, այլ ճանապարհ և հիանալի հնարավորություն է Հայաստանի համար։ «Բայց մեզ անհրաժեշտ են երաշխիքներ, նույնիսկ ավելի շատ երաշխիքներ խաղաղության համար։ Նա (Թրամփը) կարողացավ ապահովել, որ Ադրբեջանը ուժ չկիրառի այս ճանապարհին։ Եվ պայման է դրված, որ սա հայկական տարածք է։ Այսպիսով, սա լավ է Հայաստանի համար, լավ է տարածաշրջանի համար։ Նրանք կարող են օգտագործել այս ճանապարհը, բայց դա տնտեսական նախագիծ է։ Այն կարող է խաղաղություն բերել, բայց կրկին, մեզ անհրաժեշտ են երաշխիքներ։ Որովհետև, օրինակ, 10 տարի անց մենք կարող ենք կրկին բախվել Ադրբեջանի կողմից նոր խնդիրների, երբ նրանք հայտարարեն, որ ցանկանում են այլ տարածքներ», - ասաց Կարապետյանը։

Միևնույն ժամանակ, քննարկելով Իսրայելի ազդեցությունը տարածաշրջանում Իրանի դեմ պատերազմի համատեքստում, Մարիո Նաուֆալոն նշեց, որ թուրքական ազդեցությունը, լրացնելով ռուսական ազդեցության թողած դատարկությունը, նաև թույլ է տվել Իսրայելին ներգրավվել ադրբեջանական նավթի նկատմամբ իր հետաքրքրության պատճառով և սկսել աճող աշխարհաքաղաքական դեր խաղալ Իրանի հյուսիսային սահմաններում։ Սա պետք է մտահոգի Հայաստանին, որը պատերազմը մասամբ պարտվեց Իսրայելի դերի պատճառով։

Ըստ Կարապևտի՝ Իսրայելը խաղացել և շարունակում է մեծ դեր խաղալ Ադրբեջանին զենք և տարբեր ռազմական տեխնիկա մատակարարելու գործում, և Իսրայելը նաև մեծ ուժ է տարածաշրջանի աշխարհաքաղաքական քարտեզի ձևավորման գործում: Այնուամենայնիվ, Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության հասնելը կարող է Իսրայելի դերը զենք մատակարարից վերածել խաղաղ տեխնոլոգիաների մատակարարի: «Իսրայելը կարևոր երկիր է այս հսկայական տարածաշրջանում, որն ունի հսկայական տեխնոլոգիական ներուժ, որը կարող է կիսվել մեր բոլոր երկրների հետ, և այդ ներուժը կարող է օգտագործվել տնտեսական խնդիրները լուծելու համար: Եվ եթե մենք այս տարածաշրջանի խնդիրներին նայենք հնարավորության, այլ ոչ թե հակամարտության տեսանկյունից, մենք կարող ենք հսկայական օգուտներ քաղել», - ընդգծեց Կարապևտը: