Վերլուծաբան. Նախիջևանում սադրանքը Սյունիքում նոր թեժ կետի առաջացման վտանգ է ստեղծում

Արմինֆո.Նախիջևանում "անօդաչու թռչող սարքերի հարվածներին" Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի կտրուկ պատասխանը վկայում է Հայաստանի Սյունիքի մարզում նոր թեժ կետի հայտնվելու հավանականության մասին: Այդ մասին հայտարարել է ռազմաքաղաքական վերլուծաբան Ալեքսանդր Տիխանսկին՝ Մինսկ-Երևան տեսակամրջի ժամանակ, որը նվիրված էր "Կհաջողվի արդյոք Թրամփին Թուրքիային ներքաշել Իրանի հետ հակամարտության մեջ" թեմային։

Այդ առնչությամբ նա ուշադրություն է հրավիրել այն հանգամանքին, որ Ադրբեջանի բանակի գրեթե 40 տոկոսը կենտրոնացված է Իրանի հետ սահմանի մոտ։ Ընդ որում, նա ընդգծել է, որ հարվածներն ակնհայտ սադրանք են, որը հիշեցնում է իսրայելական ձեռագիր։ "Այսօրվա դրությամբ սուր է դրված Սյունիքի հարցը։ Նախիջեւանի սադրանքը հիմք է տալիս հայտարարելու իր հայրենակիցներին պաշտպանելու անհրաժեշտության եւ Պարսից ծոցի պատերազմի պատրվակով "միջանցքը" գրավելու հնարավորության մասին: Ես չեմ պնդում, որ դա տեղի կունենա։ Այնուամենայնիվ, ԱԹՍ-ների առնչությամբ Ալիևի կոշտ պատասխանը վկայում է այն մասին, որ կա ևս մեկ թեժ կետի առաջացման հավանականություն ՝ Սյունիքում", - կարծում է փորձագետը։

Խոսելով այդ սադրանքների ֆոնին ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի նախաձեռնությամբ հակամարտության մեջ Թուրքիայի ներքաշման հնարավորության մասին՝ Տիխանսկին հիշեցրել է, որ Թուրքիան և Ադրբեջանն ունեն "մեկ ժողովուրդ, մեկ պետություն" հայեցակարգը: Սակայն, դրա հետ մեկտեղ, նա հիշեցրել է, որ ԱՄՆ շահերը տարածաշրջանում հաճախ հակասում են նաև Թուրքիայի շահերին, հատկապես՝ քրդական հարցի համատեքստում:

"ԱՄՆ-ը պատրաստ է զինել քրդական ցեղերի առաջնորդներին, որոնք, ի դեպ, արդեն կոշտ պատասխանել են, որ պատրաստ չեն մասնակցել այդ գործընթացին ։ Նրանց հակամարտության մեջ ներքաշելու Ամերիկայի մտադրությունը հակասում է Թուրքիայի շահերին, որի համար քրդական հարցը թիվ մեկ ներքին գերակայություն է։ 2025 թվականին Իրաքյան Քուրդիստանում զինյալներ էին պատրաստում բողոքի ցույցերին մասնակցելու և զինված գործողությունների անցնելու համար, սակայն քրդական հատուկ ծառայությունները նրանց հանձնեցին Իրանին։ Դա անփոխարինելի օգնություն Էր Իրանի համար՝ Թուրքիայից, որն այդպիսով նշանակալի դեր խաղաց այդ բողոքի ակցիաները ճնշելու գործում", - հիշեցրել է վերլուծաբանը։

Այնուամենայնիվ, նա հավելել է, որ ամերիկացիները հնարավորություններ ունեն ակտիվացնելու իրանական Քրդստանը, և համոզմունք է հայտնել, որ նման փորձեր կիրականացվեն որոշակի ուժեր իրենց կողմը քաշելու համար:

Իր հերթին՝ տնտեսական գիտությունների թեկնածու Ալեքսանդր Կոզլովն ուշադրություն է հրավիրել այն փաստի վրա, որ այսօր նույնիսկ Պարսից ծոցի երկրները դժգոհություն են հայտնում ԱՄՆ-ի այն նպատակների առնչությամբ, որոնք նա հետապնդում էր իրենց տարածքում ռազմակայաններ հիմնելիս:

"Նրանք կարծում էին, որ դա կապահովի անվտանգությունը, բայց իրականում դա դարձավ խնդիրների ձգման կետը։ Այսօր հարց է առաջանում ԱՄՆ-ի նկատմամբ այդ երկրների անվստահության մասին։ Առաջիկա մեկ ամսում իրավիճակը կարող է արմատապես փոխվել. թեև ռմբակոծությունները շարունակվում են, և հռետորաբանությունը պահպանվում է, ԱՄՆ-ը ակտիվ օգնություն չի ցուցաբերում: Ակնհայտ է, որ այն ուղերձները, որոնցով ԱՄՆ-ը մտել է այդ երկրներ, իբր, կայունությունը պահպանելու համար, չեն համապատասխանում իրականությանը։ Դա կարող է հանգեցնել այն բանին, որ երկրները կսկսեն վանել ԱՄՆ-ին, և այդ ժամանակ Թուրքիան նույնպես կարող է հանդես գալ իրեն ավելի մոտ ժողովուրդների կողմից", - եզրափակել է փորձագետը։

Հիշեցնենք, որ մարտի 5-ին Ադրբեջանը հայտարարել էր, որ իրանական 4 անօդաչու թռչող սարքեր հարձակվել են Նախիջևանին: Ադրբեջանի ԱԳՆ էր կանչվել Իրանի դեսպանը։ Ավելին, նույն օրն Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը հրավիրել էր երկրի Անվտանգության խորհրդի նիստ և որոշել էր զենք ճոճել Իրանի առջև: Ավանդույթի համաձայն, Ալիևը սպառնացել էր Ադրբեջանի "երկաթե բռունցքով", տեղի ունեցած միջադեպը որակել Էր ահաբեկչություն և խոստացել համարժեք պատասխան: Բացի այդ, ադրբեջանական կողմը փակել էր երկինքն Իրանի հետ սահմանին և դադարեցրել Իրանի հետ սահմանային անցակետի գործունեությունը: Իսկ մարտի 6-ին Ադրբեջանի իշխանությունները հայտարարել էին Իրանից իրենց դիվանագետներին տարհանելու մասին։ Ուշագրավ է, որ այդ բոլոր գործողությունները տեղի են ունեցել այն պայմաններում, երբ Իրանն արդեն երկրի ԱԳՆ և գլխավոր շտաբի մակարդակով հերքել էր իր մասնակցությունը Նախիջևանի օդանավակայանին հարվածին ։ Ընդ որում, անկախ փորձագետները հակված են կարծելու, որ Ադրբեջանն այդպիսով հող է նախապատրաստում Իրանի դեմ հակամարտությունում ԱՄՆ-ի և Իսրայելի կողմից հնարավոր ներգրավման համար: