
Արմինֆո. "Վեոլիա Ջուր" ընկերության հետ քննարկումներ են ընթանում մայիսի 1-ից մինչեւ սեպտեմբերի 15-ն ընկած ժամանակահատվածում ջրամատակարարման ժամանակացույցի փոփոխության վերաբերյալ: Այդ մասին մարտի 3-ին ՀՀ Ազգային ժողովի լիագումար նիստում հայտարարել է Ջրային կոմիտեի նախագահ Արամազդ Քալանթարյանը։
Ավելի վաղ ընկերությունը ներկայացրել էր ժամանակացույց, ըստ որի, Երևանում և մարզերում նշված ժամկետում սպառողների ջրամատակարարումը կսահմանափակվի 17 ժամով: Դրանից հետո ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարար Դավիթ Խուդաթյանը հանդես է եկել հայտարարությամբ ՝ տեղեկացնելով ընկերության կողմից նախկին ծավալով ծառայությունների մատուցման շարունակման մասին:
Այդ առնչությամբ Արամազդ Քալանթարյանն ընդգծել է, որ կոմիտեն և "Վեոլիա ջուրը" երկու շաբաթ ժամանակ են խնդրել առաջացած խնդրի լուծման համար: Նախնական վերլուծությունը ցույց է տալիս, որ համակարգում առկա է խմելու ջրի մատակարարման ժամանակացույցի բարելավման ներուժ: Նման վերլուծության համար հիմք է հանդիսանում հիմնական կապիտալ ներդրումների ծրագրի շարունակության համար նոր թափ հաղորդելը ։ Մեկ այլ հիմք կարող է ծառայել ջրի նոր աղբյուրների հայտնաբերումը, որոնց վրա աշխատանքներ են տարվել դեռ հիմնական կապիտալ ներդրումների ծրագրից առաջ։ Որոշում է կայացվել լրացուցիչ ֆինանսական ռեսուրսներ ներգրավել այդ աղբյուրներից մինչև սպառողներ ջուրն ուղղելու համար։
Քալանթարյանն ընդգծել է, որ ջրամատակարարման անջատումներ կլինեն, բայց դրանք չեն գերազանցի 3-4 ժամը՝ Երևանի որոշ շրջաններում 6-7 ժամի դիմաց: Անջատումները տեղի կունենան գիշերը, ինչն անհրաժեշտ է ջրավազանները լցնելու համար։ Ջրային կոմիտեի ղեկավարը տեղեկացրել է նաև, որ ներկայումս համակարգում ջրի կորուստները կազմում են շուրջ 45-50 տոկոս: "Վեոլիա Ջուր" ընկերությունը կարողացել է այդ ցուցանիշին հասնել կորուստների կրճատման իր ստանձնած պարտավորություններին համապատասխան, որոնք կազմել են 80 տոկոս: Այս խնդրի լուծման համար ՀՀ կառավարությունը և ընկերությունը Վերջին 2 տարում կատարել են 22 մլրդ դրամի ներդրում։
Նշենք, որ Արամազդ Քալանթարյանը մարտի 3-ին խորհրդարանում ներկայացրել է Համաշխարհային բանկի հետ համաձայնագրի նախագիծը, որի համաձայն, Հայաստանը Վերակառուցման եւ զարգացման միջազգային բանկից 70,4 մլն եվրո վարկ կներգրավի "Ջրամատակարարման եւ ոռոգման համակարգերի բարելավում. 1-ին փուլ" ծրագրի իրագործման համար: ՀՀ Ջրային կոմիտեի նախագահի խոսքով ՝ համաձայնագրի գործողության ժամկետը 180 օր է ՝ ստորագրման պահից, իսկ նախագծի գործողության ժամկետը՝ 5 տարի ՝ ուժի մեջ մտնելու օրվանից: Համաֆինանսավորման համաձայնագրի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվը 2026 թվականի մարտի 31 - ն է: Նախագիծը բաղկացած է հետևյալ հիմնական բաղադրիչներից․ ջրային ոլորտի բարեփոխում և գյուղական վայրերում կլիմայակայուն ոռոգման և ջրամատակարարման համակարգերի ինստիտուցիոնալ ամրապնդում, գյուղական բնակավայրերի ջրամատակարարման և կոյուղու բարելավում, ոռոգման ենթակառուցվածքների և համակարգերի կառավարման արդիականացում, ծրագրի կառավարում: Նախատեսվում է նաև ծրագրի համաֆինանսավորում Զարգացման ֆրանսիական գործակալության կողմից մոտավորապես նույն գումարի ՝ 70 մլն եվրոյի չափով: Հաշվի առնելով Հայաստանի ջրային ոլորտի առջև ծառացած խնդիրների բազմակողմանի և փոխկապակցված բնույթը, ներառյալ ոռոգման ենթակառուցվածքների ֆիզիկական մաշվածությունը, գյուղական բնակչության համար անվտանգ ջրամատակարարման սահմանափակ հասանելիությունը և կլիմայի փոփոխության հետ կապված աճող ռիսկերը, առաջարկվող նախագիծը նպատակ ունի կիրառել համապարփակ, բազմափուլ մոտեցում ՝ ապահովելու ոլորտի կայուն զարգացումը և արդյունավետ կառավարումը: Նախագիծը Համաշխարհային բանկի կողմից ֆինանսավորվող նախորդ նախաձեռնությունների տրամաբանական շարունակությունն է և կապահովի անհրաժեշտ քաղաքական, ինստիտուցիոնալ և ենթակառուցվածքային բարեփոխումների իրականացումը: Նախագծի իրականացման արդյունքում ակնկալվում է ներդնել կլիմայական կայուն ոռոգման և ջրամատակարարման համակարգեր, որոնք կնպաստեն տնտեսական աճին, պարենային անվտանգությանը և տարածաշրջանային հավասարակշռված զարգացմանը:
180 մլն եվրո արժողությամբ ծրագրի հնգամյա առաջին փուլը ՀՀ տարածքային կառավարման և ենթակառուցվածքների նախարարության Ջրային կոմիտեի կողմից կիրականացվի Արարատի, Արմավիրի, Կոտայքի, Արագածոտնի, Շիրակի և Տավուշի մարզերի բնակավայրերում: Նախաձեռնությունն ուղղված է ենթակառուցվածքների արդիականացմանը և ջրային ոլորտը կարգավորող հաստատությունների ամրապնդմանը ՝ ջերմոցային գազերի արտանետումների նվազեցման և եղանակային էքստրեմալ երևույթներին հարմարվողականության բարձրացման Հայաստանի պարտավորություններին համապատասխան: Աղբյուրի համաձայն, Հայաստանում շուրջ 650 հազար մարդ 579 գյուղական բնակավայրերում մնում է առանց կենտրոնացված ջրային ծառայությունների հասանելիության, քանի որ բնակվում է այն գոտիներում, որոնք վարձակալության պայմանագրերով չեն ընդգրկում ջրամատակարարման ծառայությունների մատուցումը: Նախագիծը կնպաստի նաև ջրօգտագործողների ընկերակցությունների կառավարման կառուցվածքի բարելավմանը, այդ թվում ՝ կանանց ներգրավման միջոցով: Երկրորդ փուլում նույն ծրագրի շարունակման համար նախատեսվում է ուղղել շուրջ 250 մլն եվրո։
Հիշեցնենք, որ 1992 թվականից ի վեր ՀԲ-ն երկրին տրամադրել է մոտ 3 մլրդ դոլար, ներառյալ ներդրումային վարկեր, դրամաշնորհներ, վերլուծական աջակցություն և տեխնիկական աջակցություն: ՎԶՄԲ-ի, տրաստային հիմնադրամների և Զարգացման միջազգային ասոցիացիայի (ԶՄԱ, ՀԲ կառուցվածք) ընթացիկ պորտֆելը կազմում է մոտ 400 մլն դոլար։ 2023 թվականից Հայաստանը դարձել է նաև ԶՄԱ դոնոր երկիր ։