
Արմինֆո. Հայաստանն իր պատմության մեջ երբեք նախկինում չի ունեցել ավելի կայուն անվտանգ միջավայր, քան 2026 թվականի հունվարի 14-ի առավոտյան ժամը 08:00-ի դրությամբ:
]Նման գնահատականով է հանդես եկել վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը՝ Միջազգային և անվտանգության հարցերի հայկական ինստիտուտի XV անվտանգային ֆորումի շրջանակում «Հայաստանը և խաղաղությունը ռիսկերի ու հնարավորությունների խաչմերուկում» խորագրով լիագումար քննարկմանը՝ անդրադառնալով ՀՀ ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանի և ԱՄՆ պետքարտուղար Մարկո Ռուբիոյի «Թրամփի ուղի՝ հանուն միջազգային խաղաղության և բարգավաճման» (ԹՐԻՓՓ) նախագծի` Հայաստան-ԱՄՆ իրականացման շրջանակի հրապարակման վերաբերյալ համատեղ հայտարարությանը։
Ավելի վաղ Հայաստանի ԱԳՆ-ը հրապարակել էր «Թրամփի ուղի՝ հանուն միջազգային խաղաղության և բարգավաճման» (ԹՐԻՓՓ) նախագծի իրականացման կարգը սահմանող փաստաթուղթը, որը ներկայացվել է Վաշինգտոնում Միրզոյան-Ռուբիո հանդիպման արդյունքում։ Նշվում է, որ փաստաթուղթը նոր քայլ է 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին Սպիտակ տանը ձեռք բերված հանձնառությունների կյանքի կոչման ուղղությամբ՝ Հարավային Կովկասում հարատև խաղաղության գործին նպաստելու համար։ Ընդգծվում է, որ այն ուրվագծում է «Թրամփի ուղի՝ հանուն միջազգային խաղաղության և բարգավաճման» (ԹՐԻՓՓ) իրականացման շրջանակը։ «Այս շրջանակը չի առաջացնում և միտված չէ առաջացնել իրավական հանձնառություններ կամ պարտավորություններ Հայաստանի կամ ԱՄՆ-ի համար», - ասվում է փաստաթղթում:
Փաշինյանի խոսքով ՝ դեռևս չկա պաշտոնական Բաքվի արձագանքը փաստաթղթին, սակայն, նրա կարծիքով, առաջարկված բանաձևը լիովին համահունչ է ադրբեջանական կողմի շահերին: Ընդ որում, Հայաստանի վարչապետը համոզված է, որ ԹՐԻՓՓ նախագծի իրականացման հարցում կողմերին հաջողվել է մշակել մի բանաձեւ, որը լիովին բավարարում է Հայաստանին եւ ԱՄՆ-ին:
Նիկոլ Փաշինյանը նշել է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի դերը, անձնական շահագրգռվածությունն ու ներգրավվածությունն այդ գործընթացում: Միևնույն ժամանակ, հարկ կլինի եվրոպացի գործընկերների հետ քննարկել նաև ԹՐԻՓՓ նախագծին նրանց մասնակցության ձևաչափը։ Նա համոզված է, որ մեծ փողեր են հոսելու Հայաստան և տարածաշրջան ։
"Այս ամենն ամբողջությամբ փոխում է մեզ շրջապատող միջավայրը, ինչի կապակցությամբ ուզում եմ շնորհավորել ԱՄՆ-ին, ԵՄ-ին, քանի որ այս ամենը շատ մեծ հնարավորություններ է բացում", - ասել է Փաշինյանը:
Իսկ այդ ամենի մեկնակետը, ինչպես ընդգծել է վարչապետը, 2022 թվականի հոկտեմբերի 6-ն էր։ Այն ժամանակ հոկտեմբերի 6-ին Պրահայում Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի, Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի, Ֆրանսիայի նախագահ Էմանուել Մակրոնի և Եվրոպական խորհրդի նախագահ Շառլ Միշելի քառակողմ հանդիպման արդյունքներով ընդունված հայտարարությամբ Հայաստանն ու Ադրբեջանը հաստատեցին իրենց հավատարմությունը ՄԱԿ-ի կանոնադրությանը և 1991թ.Ալմա-Աթայի հռչակագրին, որով երկու կողմերն էլ ճանաչում են միմյանց տարածքային ամբողջականությունն ու ինքնիշխանությունը (այդպիսով Փաշինյանը Լեռնային Ղարաբաղը (Արցախը) ճանաչեց Ադրբեջանի մաս - խմբ.):
«Հենց այս կետից սկսած գործընթացը մտցվեց բանաձևի մեջ, որն անխուսափելիորեն, իհարկե, տարբեր սցենարներ կարող էին լինել, կարող էին տեղի չունենալ 2023 թվականի իրադարձությունները Ղարաբաղում (2023 թվականի սեպտեմբերի 19 - ի կեսօրին Ադրբեջանը լայնածավալ հարձակում սկսեց բոլոր ուղղություններով, որն ավարտվեց էթնիկ զտումներով և Արցախից հայերի բռնի տեղահանմամբ - խմբ.), բայց դա այլ հարց է, և պատճառների մասին ես արդեն խոսել եմ, բայց ուզում եմ ընդգծել ԵՄ դերն այդ գործընթացում, քանի որ դրանից հետո տեղի ունեցավ շատ կարևոր իրադարձություն․ Հայաստանում տեղակայվեց ԵՄ խաղաղապահ առաքելություն", - նշել է նա։
Նրա խոսքով՝ ինքը որևէ կերպ չի նսեմացնում միջազգային գործընկերների և գերտերությունների դերը, սակայն 2022 թվականի սեպտեմբերին Հայաստանում գիտակցեցին, որ չպետք է ուրիշներից ակնկալեն իրենց հարցերի լուծումը (2022 թվականի սեպտեմբերի 13 - ի կեսգիշերին ադրբեջանցիները ինտենսիվ հարձակում սկսեցին ինքնիշխան Հայաստանի սահմանների վրա՝ 5 ուղղություններով․ Գորիս, Կապան, Սոթք, Իշխանասար, Ջերմուկ - խմբ.)։
«Մինչև այդ պահը, ինչպես Խրիմյան Հայրիկն էր ասում, մենք թակում էինք «մեծ դռները»: Բայց այդ ժամանակ մենք հասկացանք, որ պետք է ինքներս որոշումներ կայացնենք և հասկանանք, թե՝ ուր գնալ։ Այդ ժամանակ արդեն միջազգային հանրության մասնակցությունն ավելի հասցեական և առարկայական կլինի», - նշել է Փաշինյանը։ Արդյունքում՝ «այն ժամանակ, երբ ողջ աշխարհը փոթորկվում է, Հայաստանի Հանրապետությունը և մեր տարածաշրջանն այսօր քայլ-քայլ, առնվազն, Հայաստան-Ադրբեջան հարթությունում վերածվում է կայունության ու անվտանգության մի միջավայրի, համագործակցության մի միջավայրի, որը չափազանց կարևոր է և շատ մեծ ձեռքբերում է»:
Նշենք, որ այսօր Երևանում տեղի է ունեցել «Հայաստանը և խաղաղությունը ռիսկերի ու հնարավորությունների խաչմերուկում» խորագրով լիագումար քննարկում՝ Միջազգային և անվտանգության հարցերի հայկական ինստիտուտի XV անվտանգային ֆորումի շրջանակում։ Միջոցառմանը մասնակցել են վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, ՀՀ արտաքին հետախուզության ծառայության ղեկավար Քրիստինե Գրիգորյանը, ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպան Քրիստինա Քվինը, ԵՄ դեսպան Վասիլիս Մարագոսը, Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Արմեն Գրիգորյանը և այլոք: