
Արմինֆո. Միացյալ Նահանգները մտադիր է Հարավային Կովկասի տարածաշրջանը հանձնել Թուրքիայի և Ադրբեջանի վերահսկողությանը՝ Հայաստանին անվտանգության ոչ մի երաշխիք չտրամադրելով: Այդ մասին գրում է Սթենֆորդի համալսարանի պրոֆեսոր Արթուր Խաչիկյանը՝ հղում անելով ամերիկացի իրավապաշտպան, "Միջազգային քրիստոնեական համերաշխություն" (CSI) ոչ կառավարական կազմակերպության ղեկավար դոկտոր Ջոն Էյբների կարծիքին։
Խաչիկյանի ասելով՝ այսօր անվստահություն է նկատվում տեղի փորձագետների, այդ թվում ՝ իր սեփական կարծիքների նկատմամբ։ Հենց այդ առնչությամբ նա կոչ է արել ծանոթանալ ամերիկացի իրավապաշտպան Էյբների թեզերին։
Նրա հավաստմամբ՝ Էյնբերը համոզված է, որ Հայաստանը չպետք է հույսը դնի այն երաշխիքների վրա, որոնք տալիս է Միացյալ Նահանգները։ Որպես օրինակ՝ նա հիշեցրել Է Ուկրաինայի իրավիճակի մասին, ինչպես նաև նշել է նախագահ Դոնալդ Թրամփի անհաջողությունները՝ Թուրքիային՝ Ստամբուլում ուղղափառ ճեմարան բացել համոզելու փորձերում: Բացի այդ, նա ուշադրություն է հրավիրել այն հանգամանքի վրա, որ Թրամփը խոսել է Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի հետ Բաքվում պահվող 23 հայ ռազմագերիների ազատ արձակման մասին, սակայն, չնայած դրան, նրանք շարունակում են մնալ բանտում:
"Արդյունքում՝ Հայաստանը ստիպված կլինի ընդունել խաղաղությունը հպատակության պայմաններով, ինչպես Օսմանյան կայսրության ժամանակներում։ Հայերը կհայտնվեն էթնիկ փոքրամասնության վիճակում Թուրքիայում և Ադրբեջանում ՝ զրկված մարդու իրավունքներից և ժողովրդավարությունից։ Նրանք կունենան իրենց կաթողիկոսը, բայց նա կենթարկվի թուրք-ադրբեջանական տանդեմին։ Թեև որոշ հայեր կարող են հաջողության հասնել այդ պայմաններում, ինչպես դա եղել է Օսմանյան կայսրությունում, սակայն նրանք կտրված կլինեն իրենց ազգից", - նշել է իրավապաշտպանը։
Էյբները նաև նշել է Թուրքիայի, Ադրբեջանի և Պարսից ծոցի երկրների կողմից լայնածավալ ներդրումների հնարավորությունը, ինչը, նրա խոսքով, կհանգեցնի սեփական երկրի նկատմամբ հայերի վերահսկողության կորստի: "Իսկ տնտեսական ինտեգրումն ու կախվածությունն անխուսափելիորեն կհանգեցնեն քաղաքական ինտեգրման", - հավելել է CSI-ի ղեկավարը:
Մի օր, ինչպես կարծում է Էյնբերը, Երեւանում կարող է հայտնվել նաեւ "հայկական թաղամաս", որպիսիք գոյություն ունեն Դամասկոսում եւ Մերձավոր Արեւելքի այլ քաղաքներում:
Այնուհետև իրավապաշտպանը մեջբերել է Թուրքիայում ԱՄՆ դեսպան, Մերձավոր Արևելքի հարցերով հատուկ բանագնաց Թոմաս Բարաքին, ով ուշադրություն է հրավիրել այն փաստի վրա, որ Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո առաջացած երկրներն իրենցից ներկայացնում են "դրոշներով ցեղեր" և "արհեստական սահմաններ", որոնք երբեք չեն ընկալվել որպես ազգային պետություններ: Այս արտահայտությունը, նրա խոսքով, հստակ ցույց է տալիս "ԱՄՆ-ի կողմից Հայաստանի լեգիտիմության ճանաչման" հեռանկարների բացակայությունը։
Վերջում նա նշել է, որ Հայաստանի համար իր ազգային ինքնությունը պահպանելու միակ հնարավորությունը լինելու է ձգտումը պահպանելու այն, ինչ երկիրն ունի այսօր, ներառյալ Հայ Առաքելական Եկեղեցին: "Նույնիսկ, եթե Հայաստանը ստիպված լինի ենթարկվել Թուրքիային եւ Ադրբեջանին ու կորցնել իր պետականությունը, դա կարող է օգնել պահպանել նրանց ազգային ինքնությունը", - ամփոփել է Էյնբերը:
Հիշեցնենք, որ օգոստոսի 8-ին Սպիտակ տանը կայացել է ԱՄՆ-ի, Հայաստանի և Ադրբեջանի ղեկավարների եռակողմ հանդիպում: Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը, ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը խաղաղության հաստատման մասին համատեղ հռչակագիր են ստորագրել: