ՔԿ-ն մեղքը բարդում է ՊԵԿ-ի, հարկայինը ՝ ՔԿ-ի վրա. ով է պատասխանատու Հայաստանում ենթադրյալ հարկային իրավախախտումների բացահայտման աշխատանքի մեթոդների համար

Արմինֆո.  Քննիչը հարկային ստուգում չի իրականացնում, նա, ընդամենը, նշանակում է ստուգում, որն իրականացնում է ՊԵԿ-ը: Ստուգման ակտը նույնպես տալիս է ՊԵԿ-ը։ Այդ մասին  նոյեմբերի 5-ին ԱԺ-ում հայտարարել է Քննչական կոմիտեի նախագահ Արթուր Պողոսյանը, պատասխանելով "Քաղաքացիական պայմանագիր" խմբակցության պատգամավոր Ծովինար Վարդանյանի հարցին, թե բիզնեսը բողոքում է 10 միլիոն դրամի չափով ենթադրյալ հարկային պարտավորությունները չկատարելու համար քրեական հետապնդում հարուցելիս քննչական մարմինների եւ ՊԵԿ-ի գործելակերպից ։

Վարդանյանի խոսքով ՝ շատ գործարարներ հայտարարում են, որ ենթադրյալ խախտման չափը միտումնավոր ուռճացվում է, որպեսզի գործը ՊԵԿ-ից փոխանցվի ՔԿ: Իսկ վերջիններս, նախ, առգրավում են բիզնեսի գույքը օրենքով թույլատրելի սահմանները գերազանցող ժամկետով, իսկ հետո նաև պահանջում են վճարել որոշակի գումարներ ՝ վկայակոչելով պետական գանձարանը համալրելու իրենց առջև դրված պլանը։

Ընդդիմադիր "Հայաստան" խմբակցության պատգամավոր Ագնեսա Խամոյանն իր հերթին հայտարարել է, որ ներկայումս Հայաստանում բիզնեսի խնդիրները չեն սահմանափակվում միայն համակարգիչների եւ այլ տեխնիկայի բռնագրավմամբ երկար ամիսներ "հարկային ստուգման" շրջանակներում, ինչպես նաեւ հարկային իրավախախտի հանդեպ հետաքննության վերաբերմունքով, ընդ որում, դեռ չապացուցված՝ որպես մոլի հանցագործի:

«Խնդիրը մեկ բառով կարելի է բնութագրել որպես պետական ռեկետ: Իսկ առավել ևս ամեն ինչ սյուռ է թվում, եթե հաշվի առնենք, որ դուք մեղքը բարդում եք հարկայինի վրա (Պետեկամուտների կոմիտե-խմբ.), հարկայինը մատնանշում է ձեզ։

Հարկայինի աշխատակիցները շատ կուլտուրական ներխուժում են տնտեսվարող սուբյեկտի տարածք, առաջարկում X չափով հարկեր վճարել, հակառակ դեպքում, վախեցնում են, թե ձեզանով կզբաղվեն քննիչները։ Վերջիններս նույնպես առաջարկում են հարկերը վճարել ինչ-որ հաշվեհամարի, հետո խոստանում են վերահաշվարկ անել, հակառակ դեպքում, նորից վախեցնում են, այս անգամ՝ կալանքով»,- ասել է Խամոյանը։

Ավելի վաղ "Մանթաշյանց" գործարարների ակումբի համահիմնադիր, նախագահ Վահրամ Միրաքյանը բազմիցս հայտարարել էր, որ Հայաստանում բիզնեսի նկատմամբ քրեական գործերի հարուցումը կոնվեյերի վրա է դրված: Մասնավորապես, "Մատաշյանց" ակումբի ղեկավարի խոսքով, Հայաստանում տարեկան շուրջ 1000 ձեռնարկություն դառնում է քրեական գործերի օբյեկտ, ինչը սարսափելի ցուցանիշ է ՀՀ համար: Համեմատության համար նշենք, որ ԱՄՆ - ում տարեկան 3-4 հազար քրեական գործ է հարուցվում բիզնեսի դեմ, մինչդեռ, ԱՄՆ-ում կա մոտ 30 միլիոն ձեռնարկություն, իսկ Հայաստանում՝ մոտ 70 հազար:

Հիշեցնենք, որ 2024 թվականին ՊԵԿ-ը նախաձեռնել էր փոփոխություններ Հարկային օրենսգրքում ՝ ուղղված խրախուսական նորմերի վերացմանը և հարկային իրավախախտումների համար ավելի խիստ քրեական պատասխանատվության սահմանմանը: ՊԵԿ-ում համարել են, որ դա նպաստում է հարկային հանցագործությունների կատարմանը, իսկ հանցագործությամբ պատճառված գույքային վնասի հատուցմամբ քրեական պատասխանատվությունից ազատումը ճանաչելու իրավական հիմքերը խոչընդոտում և հնարավորություն չեն տալիս կանխել հարկային նոր հանցագործությունների կատարումը: Նախաձեռնողն առաջարկել է հարկային իրավախախտումների համար պատիժ սահմանել 3 տարի և ավելի ժամկետով ազատազրկում, խ00000ախտումներ հայտնաբերելու դեպքում ՝ 10 մլն դրամ և ավելի գումարի չափով: Օրինագիծը խիստ բացասական է ընդունվել գործարար համայնքի և փորձագիտական շրջանակների կողմից ։