Հայաստանի իշխանությունները ցանկանում են էլեկտրաէներգիայի սակագինը նվազեցնել «իրենց անունից՝ գործընթացը վերագրելով իրենց». Դավիթ Ղազինյան

Արմինֆո. Հայաստանի իշխանությունները նախատեսում են էլեկտրաէներգիայի սակագնի նվազեցման գնալ այս տարվա վերջին կամ հաջորդ տարվա սկզբին։ Բայց դա կանեն իրենց անունից, գործընթացը վերագրելով իրենց ՝ քաղաքական դիվիդենտներ ստանալու համար։ Նոյեմբերի 3-ին կայացած մամուլի ասուլիսի ժամանակ նման կարծիք է հայտնել "Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր" ընկերության նախկին ղեկավար Դավիթ Ղազինյանը։

ՀԷՑ-ի նախկին ղեկավարը հիշեցրել է, որ սակագնի նվազեցման առաջին հայտը Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողով էր ուղարկվել դեռևս հունիսի 6-ին, հաշվի առնելով, որ էներգահամակարգում 3,6 մլրդ դրամի դրական հաշվեկշիռ է գոյացել, քանի որ համակարգ մուտք է գործել ավելի մեծ ծավալով համեմատաբար էժան էլեկտրաէներգիա՝ քան ենթադրվում էր: ՀԾԿՀ-ի հունիսի 13-ին ստացված պատասխանում ասվում էր, որ սակագինը կվերանայվի միայն տարեվերջին։

Սակայն "Տաշիր Կապիտալ"-ի համապատասխան հայտարարությունից հետո ՀԾԿՀ ղեկավարներից մեկը ՀՀՀ եթերից կիսվել է "ակնհայտ կեղծ տեղեկատվությամբ"՝ այն մասին, թե, իբր, ընկերությունը մի կողմից դիմել է սակագնի նվազեցման, մյուս կողմից ՝ 12 մլրդ դրամ առաջարկվող ներդրումների հաշվին բարձրացման հայտով, շարունակել է Ղազինյանը։ Այդ թեզը հերքելու համար ՀԷՑ-ի նախկին ղեկավարն ավելի վաղ համացանցում հրապարակել էր ՀԾԿՀ նիստի ձայնագրությունը, ընդ որում՝ օրինական ճանապարհով ստացված։ "Այդ նիստում "Տաշիր գրուպը" թույլտվություն է խնդրել ընթացիկ տարում 12 մլրդ դրամով ավելացնել ներդրումները գծերի կառուցման, մալուխների վերանորոգման գործում։ Ընդ որում, ծախսերի փոխհատուցումը նախատեսվում էր հետաձգել 30 տարով, իսկ եթե՝ ոչ, ընկերությունը պատրաստ էր ներդրումներ կատարել իր շահույթի հաշվին", - ասել է նա։

Ղազինյանը եւս մեկ "սուտ" է որակել կարգավորիչի հայտարարությունն այն մասին, որ "Տաշիրի" հայտը ենթադրում էր 1 կիլովատ/ժամի դիմաց ընդամենը 0,2 դրամով նվազեցում։ «Սա հերթական սուտն է՝ այն պարզ պատճառով, որ 3,6 մլրդ դրամի հավելուրդը գոյացել է ոչ լրիվ 6 ամսվա արդյունքում, այսինքն, ամբողջ տարվա գեներացիան վերցրել են ու բաժանել կես տարվա ընթացքում ստացված շահույթի վրա։ Սակայն, նույնիսկ այդ դեպքում 1 դրամից ավելի գումար դուրս կգար, բայց, հաշվի առնելով, որ 2025 թվականին բնակչության կողմից էլեկտրաէներգիայի ծախսը այս պահի դրությամբ կազմել է 1,6 մլրդ կվտ/ժամ, ապա նշված 3,6 մլրդ դրամն ավելացել է մինչև 7,2 մլրդ դրամ։ Այսինքն ՝ այդ 7,2 մլրդ դրամը, բաժանելով 1,6 մլրդ կվտ/ժամի, մենք դուրս կգայինք մի ցուցանիշի, որի սահմաններում կարելի է իջեցնել սակագինը բնակչության համար", - պարզաբանել է Ղազինյանը։

Եվ քանի որ, ինչպես վստահ է Դավիթ Ղազինյանը, Հայաստանի ՀԾԿՀ-ը ներկայումս ամբողջովին զրկված է անկախությունից և գործում է իշխանությունների թելադրանքով, ապա սակագնի իջեցմանը կարգավորողը կգնա միայն այն ժամանակ, երբ համապատասխան ցուցում լինի "վերևից": Հայաստանի իշխանությունները դա կանեն այնպես, որ ոչ թե նշեն "Տաշիր Կապիտալ"-ի կամ Սամվել Կարապետյանի անունը, այլ "վերագրեն իրենց և իրենց լավ աշխատանքին" ։ Սակայն ծրագիրը ձախողվեց, քանի որ "Տաշիրը" առաջ էր անցել այդ գործողություններից, հավելել է Ղազինյանը։ Այսպես, հոկտեմբերի 31-ին "Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր" ՓԲԸ-ի սեփականատիրոջ կողմից էլեկտրաէներգիայի սակագնի նվազեցման հայտը կրկին մուտքագրվել է ՀԾԿՀ, իսկ "Տաշիր Կապիտալ" - ի գլխավոր տնօրեն Նարեկ Կարապետյանը սոցցանցում հաղորդել է, որ բնակչության համար սակագինը 3 դրամով նվազեցնելու հնարավորություն կա:

Բացի այդ, ինչպես նշել է ՀԷՑ-ի նախկին ղեկավարը, 2023-2025թթ. Հայաստանի էներգետիկ շուկայի ազատականացման արդյունքում երկրի էներգետիկ համակարգից (այդ շուկայում խոշոր սպառողները կվտ/ժամ գնում են թրեյդերներից, իսկ ՀԷՑ-ը միայն տրանսպորտի պատասխանատուն է) դուրս է բերվել 30 մլրդ դրամ ։ Եթե չլիներ այդ գործոնը, ապա սակագինը կարելի էր իջեցնել 1 կիլովատ/ժամի դիմաց 5 դրամով, իսկ սոցիալապես անապահովների համար էլեկտրաէներգիան դարձնել գրեթե անվճար, վստահեցրել է Դավիթ Ղազինյանը։