Նախկին նախագահ․ ԱՄՆ-ում փաստաթղթեր ստորագրելիս Փաշինյանը բացարձակապես չի մտածել Հայաստանի և հայ ժողովրդի շահերի մասին

Արմինֆո.Հայաստանը միջանցքի հարցով ԱՄՆ-ի հետ բանակցություններում կարող էր պնդել երկաթուղու ոչ թե 42 կիլոմետրանոց հատվածի, այլ չորս-հինգ անգամ ավելի երկար հատվածի կառուցումը՝ ընդհուպ մինչև Երասխ։ Այդ մասին հոկտեմբերի 7-ին մամուլի ասուլիսի ժամանակ հայտարարել է ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը։

Նշենք, որ օգոստոսի 8-ին Հայաստանն ու Ադրբեջանը Վաշինգտոնում ԱՄՆ միջնորդությամբ նախաստորագրել Էին խաղաղության պայմանագրի նախագիծը ։ Դրանից հետո Երևանն ու Բաքուն համատեղ դիմում են ներկայացրե Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման մանդատով օժտված ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի լուծարման մասին: Հայ անկախ փորձագետները քննադատել են այդ փաստաթուղթը, այն որակելով կապիտուլյացիայի ակտ և հայկական իշխանությունների հերթական զիջումների վկայություն, այդ թվում ՝ Հայաստանի հարավով միջանցք տրամադրելու հարցում։

Նախկին նախագահի խոսքով՝ այդ դեպքում այդ ճանապարհի անխափան աշխատանքի համար պատասխանատվություն կկրեր հենց Միացյալ Նահանգները։

"Արդյո՞ք հեշտ էր դրան հասնել։ Այո՝ հեշտ, քանի որ ԱՄՆ-ի շահն այստեղ ավելի քան ակնհայտ է։ Առավել ևս, որ Թրամփը սիրում է տպավորիչ խոշոր նախագծեր։ Այդ դեպքում Հայաստանն իսկապես կդառնար խաղաղության խաչմերուկ։ Այ դ ֆոնին Ալիև ն ստիպված կլիներ կամ նոր ճանապարհներ փնտրել, կամ հրաժարվել իր մտահղացումներից։ Իսկ Սպիտակ տան հանդիպմանը դեկորացիայի դերում կլիներ ոչ թե ՀՀ վարչապետը, այլ՝ Ադրբեջանի նախագահը։ Ինչու՞ դա չարեց Նիկոլ Փաշինյանը։ Որովհետև նա բացարձակապես չէր մտածում Հայաստանի մասին ։ Նա ավելի շատ մտածում էր Վաշինգտոնում նվեր ստացած լուսանկարի մասին, որը կարելի էր ակտիվորեն օգտագործել ներքաղաքական հարցերի լուծման համար ։ Ես էլ ունեմ ԱՄՆ նախագահ Բիլ Քլինթոնի հետ լուսանկար՝ վերջինիս ստորագրությամբ, որն արվել Է Սպիտակ տանը, բայց այդ լուսանկարի համար ոչինչ չեմ տվել", - ընդգծել է ՀՀ երկրորդ նախագահը, հավելելով, որ Թրամփի հետ Փաշինյանին նվիրած լուսանկարը ոչ այլ ինչ է, քան արարողակարգային գործողություն։

Երկրորդ տարբերակը, ինչպես նշել է Ռոբերտ Քոչարյանը, կարող էր կապված լինել սեփական ուժերով, առանց ԱՄՆ-ի մասնակցության ճանապարհի կառուցման հետ։ Ճանապարհը կարող էր մնալ նախկին անունով ՝ "Թրամփի երթուղի", բայց դրա նկատմամբ վերահսկողության հարցը կվերապահվեր Հայաստանի Հանրապետությանը։ "Հետագայում կփորձենք հասկանալ այդ ճանապարհի գինը մեր երկրի համար",- ասել է ՀՀ նախկին նախագահը:

Նա նշել է Կենտրոնական Ասիայի երկրներից էներգառեսուրսների ծրագրված երթուղով Եվրոպա մատակարարումների հնարավորությունների մասին տարածված կարծիքը ։ Հարցն այն է, թե ինչ էներգառեսուրսների մասին է խոսքը, երբ Թուրքմենստանն իր գազի գրեթե բոլոր ծավալները վաճառում է Չինաստան, և այդ երկիրը, պարզապես, ավելորդ հզորություններ չունի ։ Նույն կերպ զարգանում է նաև նավթին առնչվող իրավիճակը, որը մատակարարվում է ռուսական Նովոռոսիյսկ նավահանգիստ, որտեղից այն հասնում է եվրոպական շուկա ։ Բաքու-Ջեյհան նավթամուղը շահագործվում է մոտ 70 տոկոսով։

Ընդհանուր առմամբ, ըստ Ռոբերտ Քոչարյանի, "Թրամփի երթուղին", առաջին հերթին, հետաքրքիր է Թուրքիայի համար ՝ իր աշխարհաքաղաքական նպատակներին հասնելու

համար: Այս երթուղին Անկարային թույլ կտա ուղիղ կապ հաստատել Ադրբեջանի և Կենտրոնական Ասիայի հետ, իսկ Բաքվին ՝ վերականգնել կապը Նախիջևանի հետ ։ Բայց ամենակարևորը, ըստ նախկին նախագահի, ԱՄՆ-ում ստորագրված որևէ փաստաթղթում Հայաստանի անվտանգության որևէ երաշխիք չկա, ինչպես չկան նաև նրանք, ովքեր պատրաստ են հանդես գալ որպես երաշխավոր: Նշված փաստաթղթերում չկան այդ փաստաթղթերի պայմանների խախտման դեպքում իրավիճակներին արձագանքելու մեխանիզմներ։ Ըստ էության, Հայաստանում հայտարարված "խաղաղությունը" կախված է մի մարդուց, ով կարող է մի օր վատ երազ տեսնել, մեկ այլ օր ՝ լուծել Զանգեզուրի հարցը ՝ աշխարհի ներկայիս աշխարհաքաղաքական իրավիճակի պայմաններում