
Արմինֆո.Օգոստոսի 8-ին Վաշինգտոնում ստորագրված փաստաթղթերի արդյունքում բոլոր մասնակիցներն առավելություններ են ստացել՝ բացի Հայաստանից։ Այդ մասին հոկտեմբերի 7-ին մամուլի ասուլիսի ժամանակ հայտարարել է ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը։
Նշենք, որ օգոստոսի 8-ին Հայաստանն ու Ադրբեջանը Վաշինգտոնում ԱՄՆ միջնորդությամբ նախաստորագրել Էին խաղաղության պայմանագրի նախագիծը։ Դրանից հետո Երևանն ու Բաքուն համատեղ դիմում են ներկայացրել Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման մանդատով օժտված ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի լուծարման մասին: Հայ անկախ փորձագետները քննադատել են այդ փաստաթուղթը, այն որակելով կապիտուլյացիայի ակտ և հայկական իշխանությունների հերթական զիջումների վկայություն, այդ թվում ՝ Հայաստանի հարավով միջանցք տրամադրելու հարցում։
Չխորանալով այդ փաստաթղթերի մանրամասների մեջ, որոնց մասին արդեն շատ է խոսվել, ՀՀ երկրորդ նախագահը նշել է, որ ԱՄՆ-ը վերահսկողություն է ստանալու Հայաստանի տարածքով անցնող ապագա միջանցքի նկատմամբ: Դրանով, ըստ Ռոբերտ Քոչարյանի, Վաշինգտոնը հնարավորություն կստանա վերահսկել Իրանի հետ Հայաստանի սահմանները։ Նշված փաստաթղթերի մեկ այլ ասպեկտ ուղղակիորեն կապված է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփին ՝ Խաղաղության նոբելյան մրցանակի առաջադրման հետ։
Իր հերթին՝ Ադրբեջանը Հայաստանի տարածքում միջանցք կառուցելու, ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի լուծարման և Ազատության աջակցության ակտի 907-րդ ուղղման գործողությունը կասեցնելու իրավունք է ստացել:
"Ինչ վերաբերում է Հայաստանին, ապա ես փորձել եմ այդ փաստաթղթերում ինչ-որ կոնկրետություն գտնել, իմ գնահատմամբ ՝ զրոյական արդյունք՝ չհաշված նոր խնդիրների ի հայտ գալը", - նշել է ՀՀ երկրորդ նախագահը՝ այդ ֆոնին նշելով, թե վերը նշված փաստաթղթերից ինչ է ստացել ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը: "Նա ստացել է նախագահ Թրամփի ստորագրությամբ մեկ լուսանկար եւ իրավաբանական ուժ չունեցող փաստաթուղթ, որը թույլ կտա նրան հերթական անգամ խաբել հայ ժողովրդին", - ընդգծել է Ռոբերտ Քոչարյանը:
Նա հավելել է, որ Նիկոլ Փաշինյանը Սպիտակ տանը հանդես է եկել որպես դեկորացիա ՝ սեղանի, աթոռների և պատերից կախված նկարների ֆոնին:
Անդրադառնալով Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև նախաստորագրված խաղաղության պայմանագրի նախագծին ՝ ՀՀ երկրորդ նախագահը նշել է, որ այդ փաստաթուղթն ավելի շատ տեխնիկական բնույթ է կրում։ "Ինձ համար՝ անձամբ, անհասկանալի է, թե ինչ է նշանակում պայմանագրի նախաստորագրում, այն էլ պետությունների ղեկավարների ներկայությամբ", - ասել է ՀՀ երկրորդ նախագահը:
Նա նաեւ բարձրացրել է ԱՄՆ-ում, այսպես կոչված, "Թրամմփի երթուղու" ստորագրման հարցը, որը Հայաստանի իշխանություններն ամեն կերպ փորձում են կապել "Խաղաղության խաչմերուկ" նախագծի հետ։ Մինչդեռ, ինչպես կարծում է Քոչարյանը, յուրաքանչյուր պետության տարանցիկ ներուժը բաղկացած է երեք մասից․ երկրի աշխարհագրական դիրքը, տեղանքի ռելիեֆը և տրանսպորտային ցանցերի վիճակը։ Ընդ որում, առաջին երկու մասերը
պարտադիր պայմաններ են։ Դրանց առկայության դեպքում երրորդ բաղադրիչը միայն ներդրումների հարց է։
Ռոբերտ Քոչարյանը ներկայացրել է Հայաստանի քարտեզը՝ թերահավատորեն գնահատելով երկրի տարանցիկ հնարավորությունները: Մասնավորապես, Թուրքիան և Վրաստանը բոլոր հնարավորություններն ունեն, շրջանցելով Հայաստանը, փոխադարձ փոխադրումներ իրականացնելու, նույնը կարելի է ասել Թուրքիայի և Ռուսաստանի մասին։ Վրաստան-Ադրբեջան երթուղին հիմնական միջանցքն է Կասպից և Սև ծովերի միջև։ Տրանսպորտային երթուղիների զարգացման բոլոր հնարավորություններն ունեն նաև Ադրբեջանն ու Իրանը։ Այս բոլոր երկրները փոխադարձ առևտուր են իրականացնում առանց Հայաստանի տարածք մտնելու։ Այսպիսով՝ սահմանամերձ պետությունների համար Հայաստանը տարանցիկ հետաքրքրություն չի ներկայացնում։ Բացառություն է կազմում միայն Թուրքիայի և Ադրբեջանի միջև կապը, որոնց համար միջանցքի առկայությունն իսկապես էական նշանակություն ունի, և այն իսկապես կարևոր նշանակություն է ներկայացնում Անկարայի և Բաքվի համար: Այդ կարեւորությունը տեղավորվում է "Թուրան" նախագծում:
ՀՀ երկրորդ նախագահը հիշեցրել է, որ հայկական կողմը մտադիր է երկրի տարածքի մի մասը այդ միջանցքի տեսքով երկար ժամանակով հանձնել կառավարման։ Ընդ որում, փոխանցվում է այն հատվածը, որն ունի աշխարհաքաղաքական նշանակություն և տարանցիկ ներուժ։