Քննարկվում է "Երիտասարդական քաղաքականության մասին" օրենքի նախագիծը

Արմինֆո.Երիտասարդների տաղանդի, էներգիայի, ներուժի բացահայտումը մեր երկրի զարգացման առաջնահերթություններից է: Հատկանշական է, որ այսօր ՀՀ-ն ունի աշխարհի ամենաերիտասարդ միջին տարիքն ունեցող խորհրդարանը: Սա վկայում է այն մասին, որ երիտասարդների ձայնն արդեն իսկ որոշիչ դեր ունի մեր երկրի որոշումների կայացման հարցում: Այդ մասին ասել է ԱԺ գիտության, կրթության, մշակույթի, սփյուռքի, երիտասարդության եւ սպորտի հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ Թագուհի Ղազարյանը՝ դեկտեմբերի 17-ին հանձնաժողովի հրավիրած խորհրդարանական լսումների ժամանակ:

ԱԺ հաղորդագրության համաձայն, քննարկումների առանցքում «Երիտասարդական քաղաքականության մասին» օրենքի նախագիծն էր:

Հանձնաժողովի փոխնախագահի խոսքով նախագծի վրա նախարարությունն աշխատել է ավելի քան 3 տարի՝ համագործակցելով միջազգային գործընկերների, երիտասարդական կազմակերպությունների, հանդիպելով 100-ից ավելի երիտասադների հետ: Նախագծի վերաբերյալ եղել են բազմաթիվ քննարկումներ եւս:

Թագուհի Ղազարյանը նշել է, որ օրենքի նախագծով սահմանվում է երիտասարդության տարիքային շեմը՝ 13-35 տարեկան՝ նկատի ունենալով, որ հենց այս տարիքում է ձեւավորվում անձի քաղաքացիական դիրքորոշումը, արվում են կյանքի համար ամենակարեւոր ընտրությունները եւ տեղի է ունենում անցումը կրթությունից դեպի աշխատաշուկա:

«Օրենքի նպատակը ոչ թե սահմանափակումներ դնելն է, այլ ստեղծել հնարավորություն երիտասարդներին դառնալ ավելի ինքնաբավ, զորեղ ու ինքնավստահ»,- ընդգծել է հանձնաժողովի փոխնախագահը:

ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի եւ սպորտի նախարարի տեղակալ Արթուր Մարտիրոսյանը ներկայացրել է «Երիտասարդական քաղաքականության մասին» օրենքի նախագծի հիմնական դրույթները:

Նախագծով սահմանվում են երիտասարդության ոլորտում պետական երիտասարդական քաղաքականության մշակման եւ իրականացման անհրաժեշտ ընթացակարգերը, ինչպես նաեւ երիտասարդական քաղաքականության ոլորտում մի շարք անկյունաքարային հասկացություններ:

Նախագիծը միտված է երիտասարդների կարողությունների բացահայտմանը, զարգացմանը, կրթական, մշակութային, սոցիալական բնույթի նախասիրությունների բավարարմանը, երիտասարդական հիմնախնդիրների լուծմանը եւ այդ լուծումների շուրջ հանրային խոսույթի ձեւավորմանը, ինչպես նաեւ քաղաքական, սոցիալական, մշակութային կյանքին երիտասարդների մասնակցության բարձրացմանը:

«Երիտասարդական քաղաքականությունն ուղղված է ստեղծագործ, նախաձեռնող, կարողունակ ու մրցունակ երիտասարդի ձեւավորմանը, որը կընդլայնի իր երկրում սեփական բարեկեցությունն ապահովելու երիտասարդների հնարավորությունները եւ դրանով իսկ կաջակցի հանրային զարգացմանը»,- նշել է փոխնախարարը:

«Երիտասարդական քաղաքականության մասին» օրենքի նախագծի ընդունման արդյունքում կկարգավորվեն պետական երիտասարդական քաղաքականության սուբյեկտների միջեւ իրավահարաբերությունները, կհստակեցվեն պետական լիազոր մարմնի, տեղական ինքնակառավարման մարմինների եւ երիտասարդության ոլորտում գործող խորհրդատվական մարմինների միջեւ հարաբերությունները, լիազորություններն ու պարտականությունները: Օրենքի ընդունմամբ նաեւ կբարձրանա երիտասարդության շրջանում պետական քաղաքականության դերակատարությունը, հնարավորություն կստեղծվի իրականացնել ավելի արդյունավետ վարչարարություն, որի շնորհիվ երիտասարդության շրջանում ներգրավված բոլոր շահագրգիռ կողմերն օրենսդրորեն ամրագրված կարգավորումների շրջանակում մասնակցություն կունենան վարվող քաղաքականությանը:

Օրենքի ընդունմամբ կստեղծվեն նաեւ երիտասարդական կենտրոններ Հայաստանի մարզերում: Մի շարք մարզերում արդեն իսկ գործում են այդ կենտրոնները:

Արթուր Մարտիրոսյանն ընդգծել է, որ օրենքի նախագծի մշակման փուլում ուսումնասիրվել է եվրոպական երկրների փորձը եւ տեղի են ունեցել բազմաթիվ հանդիպումներ, հանրային քննարկումներ:

ՀՀ աշխատանքի եւ սոցիալական հարցերի նախարարի տեղակալ Ռուբեն Սարգսյանի գնահատմամբ նման նախագծերի նպատակը մարդկային կապիտալի զարգացումն է: Նա խոսել է «Կամավոր աշխատանքի մասին» օրենքի ընձեռած հնարավորությունների վերաբերյալ, անդրադարձել ժողովրդավարության ու զբաղվածության ռազմավարություններով նախատեսված մի շարք ծրագրերի իրականացմանը, առանձին թիրախային խմբերի հետ աշխատելու գործողությունների պլաններին:

«Գյումրու երիտասարդական նախաձեռնությունների կենտրոն» ՀԿ հիմնադիր խորհրդի նախագահ Արթուր Նաջարյանն էլ անդրադարձել է օրինագծում ներառված հիմնական սուբյեկտներին, մասնավորապես՝ երիտասարդի, երիտասարդական աշխատողի, երիտասարդական կենտրոնների սահմանումներին ու բովանդակությանը:

ԿԳՄՍ նախարարության երիտասարդական հարցերի վարչության պետ Զառա Ասլանյանը խոսել է երիտասարդության ոլորտի պետական քաղաքականության, ոլորտը կանոնակարգող հիմնարար փաստաթղթերի մասին: Ըստ զեկուցողի՝ երիտասարդության ոլորտում պետական քաղաքականության առաջնահերթ քայլերը եւ խնդիրների լուծումը հնարավոր է միայն համապատասխան իրավական հիմքերի առկայությամբ, ուստի նման օրենքի ընդունումը կնպաստի երիտասարդական քաղաքականության շրջանակում երիտասարդության ոլորտին առնչվող ենթաօրենսդրական ակտեր ընդունելու համար լիազորություններ սահմանելուն  եւ ոլորտի շարունակական զարգացման տեսանկյունից ավելի արդյունավետ եւ թիրախային քաղաքականության իրականացմանը: Զառա Ասլանյանը մանրամասնել է օրինագծով նախատեսված երիտասարդական քաղաքականության բնագավառում ՀՀ կառավարության լիազորությունները:

«Հայաստանի երիտասարդական կազմակերպությունների միություն» ՀԿ նախագահ Գրիգոր Երիցյանի խոսքով նախագծի մշակման աշխատանքներին ներգրավված են եղել բազմաթիվ երիտասարդներ. շուրջ 520 երիտասարդ հանդիպումների ընթացքում նախագծին ծանոթանալու հնարավորություն է ունեցել: Քննարկումների արդյունքում հավաքագրված շուրջ 100 առաջարկներից 30-ն ամփոփվել են եւ ներկայացվել նախարարությանը. դրանցից 11-ն ընդունվել են:

Գրիգոր Երիցյանն առավելապես կարեւորել է այն դրույթը, որի համաձայն՝ պետությունը պարտավորվելու է յուրաքանչյուր տարի իրականացնել երիտասարդների կարիքների վերաբերյալ ամենամյա ազգային հետազոտություն եւ հրապարակել տարեկան զեկույց՝ ներառելով նախորդ տարիների համեմատ առկա միտումները: Տեղական ինքակառավարման մարմինները եւս պարտավորվում են մշակել ու հաստատել իրենց տեղական երիտասարդական քաղաքականությունը: Արժեւորվել է Երիտասարդական կազմակերպությունների միացյալ մարմնի ստեղծումը:

Հիմնական զեկուցողները պատասխանել են նաեւ մասնակիցների հարցերին, որոնք մասնավորապես վերաբերել են ուսման վարձավճարների աջակցությանը, երիտասարդներին վերաբերող ծրագրերին, ՏԻՄ-երում երիտասարդական աշխատողի հաստիքներին ու գործառույթներին, երիտասարդական կենտրոնների ֆինանսական հաշվետվությանը եւ օրինագծից բխող այլ կարգավորումներին: Ելույթների ընթացքում քննարկման երիտասարդ մասնակիցները նշել են, որ բավականին մասնակցային հանդիպումներ են կազմակերպվել եւ ներկայացրել են իրենց առաջարկները՝ ուղղված երիտասարդական խնդիրների հաղթահարմանը: Նրանք փաստել են, որ երիտասարդները մեր երկրի զարգացման ամենամեծ ռեսուրսն են եւ հենց այս համատեքստում էլ խոսել երիտասարդների ներուժի բացահայտմանն ուղղված ծրագրերի մասին:

«Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության պատգամավոր Տիգրան Պարսիլյանը բարձր է գնահատել քննարկմանը մասնակցող երիտասարդների հստակ դիրքորոշումը երիտասարդական քաղաքականության առաջմղման հարցում: Ընդդիմադիր «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Արմենուհի Կյուրեղյանը մտահոգություն է հայտնել երիտասարդական աշխատողի հաստիքի առնչությամբ՝ փորձելով հասկանալ, թե բյուջեի որ դրույթով է այդ հաստիքը նախատեսվելու: Այս համատեքստում պատգամավորը խոսել է ռիսկերի մասին՝ նշելով տարբեր համայնքներում այս հարցում տարբերակված մոտեցում ցուցաբերելու  հնարավորությանը (ըստ նրա՝ որոշ համայնքներում կարող է այդ գործառույթը լրացուցիչ դրվել որեւէ աշխատակցի վրա): «Հայաստան» խմբակցությունից Լիլիթ Գալստյանը խոսել է մինչ օրենքի ընդունումը համապատասխան հայեցակարգի առկայության, իրավական որոշակիության կարեւորության մասին:

Եզրափակիչ ելույթում «Գյումրու երիտասարդական նախաձեռնությունների կենտրոն» ՀԿ հիմնադիր խորհրդի նախագահ Արթուր Նաջարյանը, կարեւորելով քննարկումը, նշել է, որ հասկանում է մասնակիցների մտահոգությունները՝ կապված համայնքապետարաններում երիտասարդական աշխատողների հաստիքների ներդրման հետ: Նա նշել է, որ բարձրաձայնված հարցն ամենաշատն է քննարկվել եւ ընդգծել, որ օրենքի նախագծով այն հստակ կարգավորվում է: Անդրադառնալով տարիքային շեմի վերաբերյալ հարցին՝ նշվել է, որ ուսումնասիրվել է մեծամասամբ եվրոպական փորձը:

ԿԳՄՍ փոխնախարար Արթուր Մարտիրոսյանը, եզրափակիչ ելույթում շնորհակալություն հայտնելով առաջարկների համար, նշել է, որ դրանք կդիտարկվեն: Փոխնախարարի գնահատմամբ օրենքի նախագծում երիտասարդներին վերաբերող բոլոր կարգավորումները չեն կարող ներառվել: Նա ընդգծել է, որ ներկայացվող օրենքը սպասված եւ անհրաժեշտ է:

ԱԺ գիտության, կրթության, մշակույթի, սփյուռքի, երիտասարդության եւ սպորտի հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախագահի տեղակալ Թագուհի Ղազարյանը, եզրափակիչ ելույթում շնորհակալություն հայտնելով քննարկման մասնակիցներին, նշել է, որ հարցի վերաբերյալ քննարկումներն առաջարկների հիման վրա կշարունակվեն:

Խորհրդարանական լսումները կազմակերպվել են ՄԱԿ-ի զարգացման ծրագրի՝ «Խթանելով ՀՀ Ազգային ժողովի արձագանքման կարողությունները, արդյունավետությունը, թափանցիկությունն ու ներառականությունը» ծրագրի աջակցությամբ: