Կանխատեսում. Հաղորդակցությունների ապաշրջափակումից կշահի ոչ թե Հայաստանը, այլ՝ Կենտրոնական Ասիա ելք ստացող Թուրքիան

Արմինֆո. Բանակցություններ վարելով տրանսպորտային հաղորդակցությունների ապաշրջափակման շուրջ՝ Անկարան, իրականում, ամենեւին նման նպատակ չունի։ ԱրմԻնֆո-ին նման կարծիք է հայտնել թուրքագետ Հակոբ Չաքրյանը։

"Նույնիսկ, եթե այդ հաղորդակցությունները, վերջին հաշվով, ապաշրջափակվեն, դրանից կշահի ոչ թե Հայաստանը, որը լավագույն դեպքում ելք կստանա դեպի Ադրբեջան եւ ավելի հեռու, այլ, առաջին հերթին, Թուրքիան, որը ուղիղ ելք կստանա դեպի Կենտրոնական Ասիա, ուր նա վաղուց արդեն ձգտում է:

Սակայն, ինչպես կարծում է փորձագետը, ընդսմին, լիովին պահպանվում են 30-ամյա վաղեմության թուրքական հայտնի երեք նախապայմանները։ Այս երեք տասնամյակների ընթացքում Թուրքիայում փոխվել են կառավարությունները, բայց Ցեղասպանության ճանաչումից հրաժարվելու, արցախցիներին Բաքվի իշխանության եւ սեփական սահմանների ճանաչում ստիպելու պահանջները նույնպես մնացել են։ Փոխվել են միայն ձևակերպումները, Հայաստանի նկատմամբ թշնամական քաղաքականությունը մնացել է", - նշել է նա։

Հուլիսի 1-ին Հայաստանի և Թուրքիայի միջև հարաբերությունների կարգավորման գործընթացի հատուկ ներկայացուցիչներ Հայաստանի Ազգային ժողովի նախագահի տեղակալ Ռուբեն Ռուբինյանը և դեսպան Սերդար Քըլըչը չորրորդ հանդիպումն են անցկացրել Վիեննայում։ Կողմերը պայմանավորվել են հնարավոր ամենասեղմ ժամկետներում Հայաստան-Թուրքիա ցամաքային սահմանը հատելու հնարավորություն ապահովել, համապատասխանաբար, Հայաստան և Թուրքիա այցելող երրորդ երկրների քաղաքացիների համար և որոշել են սկսել այդ ուղղությամբ անհրաժեշտ գործընթացները: Պայմանավորվել են նաև հնարավոր ամենասեղմ ժամկետներում  մեկնարկել Հայաստան-Թուրքիա ուղիղ օդային բեռնափոխադրումների իրականացումը և որոշել են սկսել այդ ուղղությամբ անհրաժեշտ գործընթացները:

Բացի այդ, քննարկվել են այլ հնարավոր կոնկրետ քայլեր, որոնք կարող են ձեռնարկվել երկու երկրների միջև լիարժեք կարգավորման վերջնական նպատակին հասնելու համար։ Ի վերջո, կողմերը կրկին ընդգծել են իրենց պայմանավորվածությունը՝ շարունակելու կարգավորման գործընթացն առանց նախապայմանների։

Անցյալ տարվա դեկտեմբերից Հայաստանի խորհրդարանի փոխխոսնակ Ռուբեն Ռուբինյանը եւ ԱՄՆ - ում Թուրքիայի նախկին դեսպան Սերդար Քըլըչը բանակցությունների եւս երեք փուլ են անցկացրել, մեկը՝ Մոսկվայում, եւ երկուսը՝ Վիեննայում:

Հարաբերությունների կարգավորման շուրջ բանակցություններում Անկարայի կողմից Երեւանի նկատմամբ նախապայմանների բացակայությունը Չաքրյանը բացատրում է Թուրքիայի միջազգային պարտավորություններով: Ինչը բոլորովին չի խանգարում Անկարային առաջ քաշել այդ նույն նախապայմանները պարբերարաբ Երևանին հղվող կոչերի տեսքով. "ընդունել ողջամիտ դիրքորոշում, որից կշահի ողջ տարածաշրջանը"։

Իրականում, խաղաղության և տարածաշրջանային կայունության մասին նման խոսակցություններով Թուրքիան, ըստ թուրքագետի, ընդամենը, փորձում է անուղղակիորեն ներգրավվել Հայաստանի և Ադրբեջանի հարաբերությունների կարգավորման գործընթացում։ Նման հեռանկարը փորձագետը համարում է միանգամայն անթույլատրելի, համարելով, որ, մի կողմից, Հայաստանի և, մյուս կողմից, Թուրքիայի ու Ադրբեջանի միջև գործընթացները պետք է ընթանան բացառապես զուգահեռ՝ ոչ մի կերպ չշաղկապելով։ Առաջին հերթին, այն պատճառով, որ մինչև խաղաղության պայմանագրի ստորագրումն Ադրբեջանը պետք է դուրս բերի զորքերը Հայաստանի տարածքից և վերադարձնի հայ ռազմագերիներին", - ամփոփել է թուրքագետը