Կանխատեսում. Ռուսաստանը կոլորի ցանկացածի վիզը, ով փորձի Հայաստանը շրջել դեպի Արեւմուտք  

Արմինֆո. Արցախում իրավիճակի կայունացման ուղղությամբ Ֆրանսիայի և Ռուսաստանի կողմից որոշակի ընդհանուր նախաձեռնությունների նախապատրաստման մասին լուրին կարելի էր ընդհանրապես ուշադրություն չդարձնել, եթե չլիներ մի կարևոր պահ՝ հավաքական Արևմուտքի կողմից "վերաբեռնման 2.0"գործընթացին նախապատրաստվելը։ ԱրմԻնֆո-ին այդպիսի կարծիք է հայտնել Ռազմավարական վերլուծության վրացական կենտրոնի փորձագետ, քաղաքագետ Գելա Վասաձեն։

"Անցած տարվա նոյեմբերին ռուսները հույս ունեին լրջորեն հետ մղել ԵԱՀԿ Մինսկի խմբին և միայնակ մնալ Հայաստանի ու Ադրբեջանի հետ։ Նման ձևաչափում Թուրքիայի ներկայությունը Մոսկվայի կողմից ենթադրվում էր բացառապես խորհրդանշական առումով։ Բայց հետո պարզվեց, որ նման կոնֆիգուրացիան ձեռնտու չէ ոչ Ադրբեջանին, ոչ Թուրքիային։ Արդյունքում՝ այսօր անձամբ ինձ մոտ տպավորություն է ստեղծվում, որ Մոսկվան լիովին պատրաստ է "վերադառնալ Մինսկ", որտեղ իրեն անհարմար Անկարայի փոխարեն նրան սպասում են այդ քեյսի շրջանակներում ավելի հարմարավետ գործընկերներ՝ ի դեմս Վաշինգտոնի և Փարիզի", - նշել է նա։

Եվ Հայաստանը, ճիշտ քաղաքականության որդեգրման դեպքում, վրացի քաղաքագետի կանխատեսումամբ, լիովին կարող է դիվիդենտներ քաղել, մի կողմից, Ռուսաստանի և, մյուս կողմից, Ֆրանսիայի ու ԱՄՆի միջև նախատեսվող գործընթացից։ Չէ որ՝ ողջ հարցն այստեղ տվյալ քաղաքականության ներկայացման ճիշտ և հաշվարկված լինելու աստիճանն է։

ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենի կողմից Հայոց ցեղասպանության ճանաչումը Վասաձեի մոտ մեկ գլխավոր հարց է առաջացնում. ինչու՞ դա տեղի ունեցավ հենց հիմա։ Թիվ մեկ պատճառը, ըստ քաղաքագետի, այն է, որ Թուրքիան դադարել է լինել ԱՄՆ-ի բացարձակ հնազանդ արբանյակը, կառուցում է սեփական նախագիծը՝ փորձելով դառնալ տարածաշրջանային անկախ ուժ: Ընդ որում, Բայդենի կողմից Ցեղասպանության ճանաչումը, նրա կարծիքով, բնավ չի նշանակում թուրք-ամերիկյան հարաբերությունների լիակատար խզում։

"Նախեւառաջ, այն պատճառով, որ ցանկացած տարածաշրջանային նախագծի համար գլոբալ նախագծերում ներկառուցվելը լուրջ բոնուս է, նրա ապագա հաջողության ապահովման գրավականը։ Նման գլոբալ նախագծերն այսօր ուղիղ երկուսն են՝ եվրատլանտյան եւ չինական: Ընդ որում, վերջինս թուրքական նախագծի բնական հակառակորդն է։ Իսկ մերձակա բոլոր տարածաշրջաններում ՝ Հարավային Կովկասում, Մերձավոր Արևելքում, Հյուսիսային Աֆրիկայում թուրքերը մրցակցում են ոչ թե եվրատլանտյան նախագծի, այլ ռուսական և իրանական նախագծերի հետ։ Ինչ-որ տեղ՝ Արեւմուտքի առանձին երկրների հետ", - ընդգծել է նա։

Բայդենին Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչելու դրդած երկրորդ պատճառը, Վասաձեի կարծիքով, Էրդողանի չափազանց անհարմար լինելն է՝ որպես ԱՄՆ ներկայիս վարչակազմի գործընկեր։ Ըստ այդմ, ԱՄՆ-ն ամեն ինչ կանի Էրդողանին հնարավորինս թուլացնելու համար և, այդպիսով, Ցեղասպանության վերաբերյալ Բայդենի որոշումը միանգամայն սպասելի հարված էր Թուրքիայի նախագահին։ Ադրբեջանի համար այդ ամենը, ըստ վրացի քաղաքագետի, հնարավորություն էր Թուրքիայի աջակցությունը հայտնելու բոլոր հարթակներում։ Ընդ որում, Թուրքիան Ադրբեջանի անվտանգության գլխավոր երաշխավորի վերածելու գործընթացն արդեն մեկնարկել է։ Մոսկվան, իհարկե, դիմադրելու է, բայց Ալիեւն ու նրա շրջապատն արդեն կատարել են իրենց ընտրությունը, որից նրանք չեն հրաժարվի ոչ մի պարագայում։

Հայաստանի համար ԱՄՆ նախագահի կողմից Ցեղասպանության ճանաչումը, Վասաձեի գնահատմամբ, որոշակի հոգեբանական "փոխհատուցում" էր անցյալ տարվա աշնանը ռազմական պարտության դիմաց: Եվ սա, իհարկե, բոնուս է վարչապետ Փաշինյանի համար արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների նախաշեմին։ Ընդ որում, նրա կանխատեսմամբ, դա, իհարկե, դեպի Արևմուտք հեռանալու նախադրյալներ չի ստեղծի Հայաստանի համար, քանի որ Կրեմլը նման բան ոչ մի դեպքում թույլ չի տա։ "Մոսկվայի համար Հայաստանում ներկայության հարցը նշանակում է ողջ Հարավային Կովկասում ներկայության հարց ։ Հենց այդ պատճառով էլ ռուսները Հայաստանից ոչ մի գնով չեն հեռանա ու կոլորեն ցանկացածի վիզը, ով փորձի հակառակ ուղղությամբ շարժումներ անել։ Եվ "ցանկացածն" այդ ամենը շատ լավ հասկանում է։ Ռուսաստանի հեռացումը Հայաստանից հնարավոր է բացառապես 1917թվի կամ 1991 թվի մակարդակի ճգնաժամ ծագելու պայմաններում", - ամփոփել է Վասաձեն։