
Արմինֆո. <Հայաստան> համահայկական հիմնադրամի միջոցների մի մասը ՀՀ պետական բյուջե փոխանցելու մասին որոշումն ընդունվել է հիմնադրամի Հոգաբարձուների խորհրդի որոշման հիման վրա: Այս մասին դեկտեմբերի 9-ին ՀՀ Ազգային ժողովում 2021 թվականի պետական բյուջեի նախագծի վերջնական տարբերակի վերաբերյալ լսումների ժամանակ հայտարարել է ՀՀ ֆինանսների նախարար Ատոմ Ջանջուղազյանը։
Նրա խոսքով ՝ նման միջոցների անհրաժեշտությունը կազմում էր 101 մլրդ դրամ։ Նվիրաբերված միջոցները պետբյուջե են փոխանցվել հիմնադրամի հաշվեհամարներից ՝ ելնելով ռազմական դրությունից և դրա հետ կապված նոր ծախսերից ։ Նախարարն ընդգծել է, որ հիմնադրամն իր հիմնադրման օրվանից խնդիրն է դրել ստեղծել համահայկական ցանց: Այդ խնդիրը հաջողությամբ իրականացվել է, ինչի վկայությունն է ավելի քան 3 հազար ծրագրերի իրականացումը ։ Այս համատեքստում <Հայաստան> համահայկական հիմնադրամը եզակի կառույց է, որի նպատակներից է աջակցել Հայաստանի, Արցախի և Սփյուռքի կայուն զարգացմանը: Սակայն, ռազմական գործողություններն ու ռազմական դրությունը հանգեցրել են սոցիալական և բժշկական խնդիրների լուծման, ենթակառուցվածքների պահպանման նոր ծախսերի ։ Իր հերթին կառավարությունը ՝ ի դեմս Ֆինանսների նախարարության, պարտավորվել է այդ ռեսուրսներն օգտագործել բացառապես ըստ նշանակության ։ Նվիրատվության պայմանագրում կետ կա այն մասին, որ Ֆիննախը հաշվետվություն կներկայացնի փաստաթղթի դրույթների կատարման մասին ։ Այս զեկույցը ներկայացվել է ։ Միջոցները օգտագործվել են ՀՀ կառավարության որոշումների հիման վրա և ներկայացվելու են երկրի գլխավոր տնտեսական օրենքի կատարման մասին հաշվետվությունում ։
Ավելի վաղ ԱրմԻնֆո-ն հաղորդել էր, որ <Հայաստան> համահայկական հիմնադրամի կողմից հավաքագրված 52,7 մլրդ դրամի ֆինանսական միջոցները փոխանցվել են Հայաստանի կառավարությանը: Ըստ աղբյուրի, այդ միջոցներն ուղղորդվել են մարտական գործողությունների հետևանքով տուժած ենթակառուցվածքների վերականգնմանը, ինչպես նաև տուժածների բուժմանն ու սոցիալական ապահովությանը: Պետական բյուջե գումարի փոխանցումը հնարավորություն է տվել կառավարությանը ազատել ռազմական դրության հետ կապված ծախսերի լրացուցիչ միջոցներ։ Սեպտեմբերի 17-ից նոյեմբերի 19-ը նման ծախսերի անհրաժեշտությունը կազմել է 101 մլրդ դրամ։ <Հայաստան> համահայկական հիմնադրամը սեպտեմբերի 27-ին մարտական գործողությունների սկսվելուց ի վեր <Մենք ենք մեր սահմանները> ծրագրի շրջանակներում կազմակերպել էր համազգային դրամահավաք: Նախագծի շրջանակներում հաջողվել է հավաքել 170 մլն դոլար։
Նշենք, որ հիմնադրամի նվիրաբերած նվիրատվությունները ոչ միանշանակ արձագանք են առաջացրել փորձագիտական հանրության շրջանում՝ հատկապես պետական ապարատի աշխատակիցների համար պարգեւավճարների մասին հաղորդագրությունների ի հայտ գալուց հետո: Տնտեսագետ Սուրեն Պարսյանը գտնում է, որ <Հայաստան> համահայկական հիմնադրամը, կանոնադրության համաձայն, իրավունք չուներ միջոցներ փոխանցել պետբյուջե. Հիմնադրամը կարող է ծախսեր կատարել միայն կանոնադրական նպատակների ուղղություններով: Տնտեսագետն ընդգծել է, որ ոչ ՀՀ բյուջեի դեֆիցիտի ծածկույթը, ոչ ռազմական ծախսերը չեն վերաբերում այդ կատեգորիային ։ <Դրամական միջոցները կարող են օգտագործվել հիմնադրամի կողմից հաստատված ծրագրերի շրջանակներում>, - նշել է Սուրեն Պարսյանը: <Ընդհանուր առմամբ ՀՀ պետբյուջեն <կաթսա> է, որտեղ փոխանցվող գումարների նպատակային ուղղվածություն չկա։ Հետեւաբար, այդ գումարները կարելի էր ծախսել ցանկացած նպատակի, այդ թվում ՝ աշխատավարձերի եւ պարգեւավճարների վճարման վրա>, - նշել է Պարսյանը։ Նրա խոսքով, Հայաստանի եւ Սփյուռքի հավաքած շուրջ 170 մլն դոլարը անհրաժեշտ կլինի Արցախի ենթակառուցվածքների վերականգնման համար, մասնավորապես, ճանապարհների, շենքերի, կառույցների, դպրոցների եւ քաղաքացիական այլ օբյեկտների վերականգնման, ինչպես նաեւ կոմունալ ծառայությունների (էլեկտրաէներգիա, ջուր, գազ, ինտերնետ) վճարման համար:
Ավելի ուշ հայտնի է դարձել, որ փոխվարչապետ Տիգրան Ավինյանի որոշմամբ նրա աշխատակազմի աշխատակիցները ներկայացված են պարգեւատրման։ Ի դեպ, ինչպես ասվում է փոխվարչապետի գրասենյակի հայտարարության մեջ, պարգեւավճար ստացել է 19 աշխատակիցներից ընդամենը 2-ը, որոնք փոխվարչապետի հետ միասին հոկտեմբերին անմիջականորեն ներգրավված են եղել մարտական գործողություններին առնչվող աշխատանքներում։ Շուշիի շրջանում նրանք հրազենային վիրավորումներ են ստացել։ Նրանցից մեկը շարունակում է բուժումը բուժհաստատությունում։ Անմասն չի մնացել նաև ՀՀ ֆինանսների նախարարությունը, որն իր աշխատակիցներին 73.1 մլն դրամ պարգևավճար է դուրս գրել։