Մարկեդոնով․ Նոյեմբերի 10-ի փաստաթուղթը Ռուսաստանի արտաքին քաղաքականության իլյուստրացիան է

Արմինֆո. Նոյեմբերի 10 - ի փաստաթուղթը Հարավային Կովկասի տարածաշրջանում Ռուսաստանի արտաքին քաղաքականության, արտաքին քաղաքական ուղեգծի գերազանց և ակնառու իլյուստրացիան է։ ԱրմԻնֆո-ին այդպիսի կարծիք է հայտնել ՄՄՀՊԻ Միջազգային հետազոտությունների ինստիտուտի Եվրատլանտյան անվտանգության կենտրոնի առաջատար գիտաշխատող Սերգեյ Մարկեդոնովը։

<Կատարվածն, անշուշտ, գլոբալ մակարդակ և ենթատեքստ ունի, ինչն առանձին ուսումնասիրության առանձին թեման է։ Բայց վերադառնալով տարածաշրջանային մակարդակի՝ կարելի է արձանագրել, որ Ռուսաստանը ցանկություն չունի վերջնական ընտրություն կատարել Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ։ Դա պայմանավորված է նաև Մոսկվայի՝ Երևանի համար արտաքին քաղաքական նախագծերի մրցակցության բացակայության, և, իհարկե, Ադրբեջանի՝ երկրորդ Վրաստան վերածվելու վտանգի գիտակցմամբ։ Հաշվի առնելով նրա տնտեսական եւ ռազմական ներուժը, Թուրքիայի հետ մտերմությունը՝ Կովկասում ռուսական ներկայության համար իրադարձությունների նման զարգացման ռիսկերը հսկայական կլինեն ։ Այստեղից կոկիկ հավասարակշռություն, որը չի ենթադրում էմոցիաներ եւ միանշանակ գնահատականներ>, - ընդգծել է նա ։

Վերլուծաբանի գնահատմամբ ՝ Հայաստանը չի կարող ՆԱՏՕ-ին անդամակցելու հույս ունենալ այնքան ժամանակ, քանի դեռ այնտեղ կա Թուրքիան։ Իսկ հավաքական Արևմուտքը պատրաստ չէ Երևանին ավելի շահավետ առաջարկներ անել, քան նույնիսկ Մոսկվայի վերջին առաջարկները՝ հատկապես հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Հայաստանի տարածքը վերջին տասնամյակում հարևան երկրների հետ զինված դիմակայության թատերաբեմ չի դարձել՝ ոչ պակաս Ռուսաստանի շնորհիվ ։

Հենց նման իրողություններով է վերլուծաբանը պայմանավորում Մոսկվայի զսպվածությունը սեպտեմբերի 27-ից բռնկած հակամարտության նկատմամբ ։ Ընդ որում, նրա գնահատականներով, նոյեմբերի 10-ին հենց Ռուսաստանն էր հրադադարի մասին համաձայնագրի գլխավոր նախաձեռնողը ։ Դրանից հետո իսկապես դադարել են կրակել, իսկ ռուս խաղաղապահները հայտնվել են Ղարաբաղում ։ Սակայն, լիարժեք խաղաղության մասին խոսք դեռ չի գնում, իսկ Ղարաբաղի հետագա բարեկարգումը, հաշվի առնելով նրա նշանակությունը, ողջ Կովկասը, միայն ուրվագծվում է։

<Հայաստանի հույզերն ու փաստարկները, իհարկե, կարելի է հասկանալ։ Այնուամենայնիվ, նոր համաձայնագիրը բնավ չի նշանակում Մոսկվայի համաձայնությունը Բաքվի ռազմական լիակատար հաղթանակին։ Խաղաղարար ուժերը մտցվում են ոչ թե Ադրբեջան, այլ՝ չճանաչված ԼՂՀ տարածք, մի կետում, որը պաշտոնապես ճանաչվում է Ադրբեջանի մաս, բայց որտեղ չկա նրա իրական վերահսկողությունը: Եվ ամբողջ ծավալով այն չի նախատեսվում՝ առնվազն առաջիկա 5 տարում։ Այս ամենը վկայում է տվյալ տարածքի հատուկ առանձնացման մասին ։ Եվ չնայած փաստաթղթում ԼՂՀ կարգավիճակի հիշատակման բացակայությանը, լռելյայն ենթադրվում է դրա առնվազն հետաձգված բնույթը ։ Իսկ դա նշանակում է, որ սերբական Կրաինայի սցենարի կրկնության մասին խոսք չկա ։ Համաձայնագրի հետ կապված  հարցերը, իհարկե, քիչ չեն ։ Սակայն, այն մեկ դարպասով խաղ անվանել չի կարելի>, - ամփոփել է վերլուծաբանը։