Ուրբաթ, 21 Ապրիլի 2017 15:33
Էմմանուիլ Մկրտչյան

Թիմուր Ուրազաև. Մենք պետք է մտածենք պրագմատիզմի մասին, որպեսզի պետական մեխանիզմներն աշխատեն քաղաքացիների և հասարակության շահերի օգտին

Թիմուր Ուրազաև. Մենք պետք է մտածենք պրագմատիզմի մասին, որպեսզի պետական մեխանիզմներն աշխատեն քաղաքացիների և հասարակության շահերի օգտին

Արդեն ուղիղ մեկ տարի է, ինչ Հայաստանի Հանրապետությունում  Ղազախստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան Թիմուր Ուրազաևն իր դիվանագիտական առաքելությունն է իրականացնում մեր երկրում: ԱրմԻնֆո գործակալության թղթակիցը հանդիպում է ունեցել դեսպանի հետ և խնդրել նրան կիսվել իր տպավորություններով և  կարծիքով  միջազգային  հարցերի լայն շրջանակի շուրջ, որին առնչվում է Հայաստանը:

Հարգարժան պարոն դեսպան, վերջերս Հայաստանում տեղի են ունեցել խորհրդարանական ընտրությունները՝  նշանավորելով  երկրի պետական կառուցվածքում լուրջ փոփոխությունների սկիզբը.  այն է՝  կառավարման նախագահական մոդելից  խորհրդարանականի    անցումը: Ինչպիսի՞  տպավորություններ ունեք այդ գործընթացից:

Առաջինը՝ որպես բարեկամ երկրի ներկայացուցիչ, կցանկանայի շնորհավորել հայ ժողովրդին, ձեր գործակալության ընթերցողին, Հայ Առաքելական Եկեղեցին  Սուրբ Զատիկի անցած տոնի կապակցությամբ և խաղաղություն և ամենայն բարիք  մաղթել բոլորին: Ինչպես նաև կցանկանայի խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքների կապակցությամբ  շնորհավորել   քաղաքական այն ուժերի ներկայացուցիչներին, որոնք, ունենալով ժողովրդի աջակցությունը՝ հաղթանակ են տարել այդ ընտրություններում, և որոնք շատ անելիքներ ունեն Հայաստանի հետագա զարգացման ճանապարհին: Ղազախստանյան կողմը և, մասնավորապես, Ղազախստանի կառավարությունը հակված է կայուն և բարիդրացիական հարաբերություններ պահպանել Հայաստանը ներկայացնող բոլոր քաղաքական ուժերի հետ: Առավել ևս, որ մեր երկրում նույնպես իրականացվում են քաղաքական բարեփոխումներ՝   խորհրդարանական մոդելի աստիճանական անցման ուղղությամբ:

Ինչպես հայտնի է, ԱՊՀ դիտորդական առաքելության կազմում ընտրությունների ընթացքին հետևել են նաև Ղազախստանի ներկայացուցիչները: Ինչպիսի՞ն է Հայաստանում անցած ընտրական գործընթացների նրանց գնահատականը:

 

Ղազախստանից ժամանել էր դիտորդների բազմանդամ խումբ, և ոչ միայն ԱՊՀ-ի Միջխորհրդարանական վեհաժողովի կազմում, այլ նաև՝ ԵԱՀԿ/ԺՀՄԻԳ, ԵԱՀԿ Խորհրդարանական վեհաժողովի կազմում: Նրանք մեր սենատորներն են, պատգամավորները և, ի դեպ, ժամանել էին նաև տեղական օրենսդիր մարմինների ներկայացուցիչները, որոնց թվում կային նաև Ղազախստանի հայազգի ներկայացուցիչներ: Նրանց համար այդ այցը Հայաստանի օրենսդրական համակարգը ուսումնասիրելու և երկու երկրների օրենսդրական դաշտի աշխատանքը համեմատելու լավ հնարավորություն էր ընձեռել: Մեր փորձագետների գնահատմամբ, ընտրություններն անց են կացվել բարձր կազմակերպչական և տեխնիկական մակարդակով: Առաջին հերթին  նկատի ունեմ տեխնիկական նորամուծությունները, որոնք թույլ տվեցին քվեարկության ընթացքում խուսափել  կեղծիքներից:  Բացառությամբ որոշ աննշան տեխնիկական խափանումների, որևէ խախտում, որը կարող էր ազդել ընտրությունների արդյունքների վրա, չի հայտնաբերվել և չի գրանցվել: Ամեն ինչը կազմակերպված էր շատ գրագետ և շատ լավ, և մարդիկ նույնպես մեծ պատասխանատվությամբ  մոտեցան իրենց քաղաքացիական պարտքի կատարմանը: Ամեն դեպքում, նման լիբերալ  հասարակության համար ընտրություններին ավելի քան 60 տոկոս  ընտրողների մասնակցությունը շատ ու շատ լավ արդյունք է: Այդ իսկ պատճառով մենք գտնում ենք, որ Հայաստանում անցկացված ընտրությունները շատ կարևոր են սահմանադրական բարեփոխումների առումով, որոնց իրականացումը սկսվել է այստեղ՝ Հայաստանում: Մենք նույնպես սկսել ենք նույնանման բարեփոխումների գործընթացը Ղազախստանում և նույնպես շարժվում ենք դեպի լիբերալացում և երկրի կառավարման խորհրդարանական կառուցվածք: Պարզապես մեզ մոտ այդ Ճանապարհը ավելի երկար է լինելու: Հայաստանում այն կավարտվի արդեն հաջորդ տարի, իսկ մեզ մոտ, հաշվի առնելով մեր երկրի առանձնահատկությունները, այն տևելու է ավելի երկար:  Սակայն, հասկանում ենք, թե որ գործիքներն են արդյունավետ աշխատում, և որոնք չեն աշխատում, և այդ իսկ պատճառով մենք նույնպես պետք է մտածենք պրագմատիզմի մասին, որպեսզի պետական կառույցներն ու գործիքները աշխատեն քաղաքացիների և հասարակության շահերի օգտին և, երևի թե, համապատասխանեն զարգացման որոշակի օրենքների՝ տեղեկատվական տարածության կանոններին, հասարակական կարծիքին և տրամադրություններին: Այդ ամենը պետք է նկատի ունենալ:

Այս տարի Հայաստանն ու Ղազախստանը նշում են դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման 25-ամյակը: Ինչպե՞ս կգնահատեք հարաբերությունների ներկայիս վիճակը և դրանց զարգացման հեռանկարները:

Սա լավ առիթ է՝ հիշելու թե ինչ դժվար ճանապարհ ենք մենք անցել միասին և ինչ անելիքներ ունենք ապագայում: Ժամանակն է  սկզբնական հետևություններ  անել այն մասին, թե որտեղ ենք թերացել, որտեղ սխալվել: Սակայն, որպեսզի հոբելյանական տարում ավելի լավատես լինեմ,  ասեմ,  որ,  այնուամենայնիվ, 25 տարվա ընթացքում մենք շատ բաների ենք հասել: Առաջինը՝ մենք  կարողացանք պահպանել մեր հարաբերությունները ԱՊՀ շրջանակներում, հորիզոնական կապերը մեր հասարակությունների միջև. այն է առանց վիզայի մուտք գործելու կարգավիճակը, ինչպես նաև ԱՊՀ շրջանակներում համագործակցության այլ տեսակները: Խոսելով էական և շոշափելի ինտեգրացիոն նվաճումների մասին՝ դժվար կլինի  գերագնահատել միասնական անվտանգության այնպիսի համակարգի ստեղծումը, ինչպիսին է ՀԱՊԿ-ն է, և, իհարկե, այդ ամբողջ աշխատանքի գագաթնակետն է  հանդիսանում Եվրասիական տնտեսական միությունը: Հետևելով տրամաբանական շարքին՝ մենք կարող ենք խոսել նաև  Հայաստանի և Ղազախստանի բազմաթիվ նախաձեռնությունների մասին, որոնք մենք  կարողացանք իրագործել. դա մեր ընդհանուր ցանկությունն է հակաօդային պաշտպանության համակարգ ստեղծելու, դա նաև առանց միջուկային զենքի աշխարհն է, դա նաև վերոհիշյալ ինտեգրացիոն միավորումների շրջանակներում մեր քաղաքացիների շփման ազատությունը  պահպանելու ցանկությունն է: Դուք գիտեք, որ Ղազախստանում շուրջ  30-40 հազար հայ է բնակվում, նրանց մեծամասնությունը մեր քաղաքացիներն են, և նրանք հնարավորություն ունեն ազատ ճանապարհորդելու Ղազախստանի և Հայաստանի միջև, ընդ որում՝ պահպանելով տնտեսական կապերը: Դա մեծ նվաճում է: Ինչ վերաբերվում է Ղազախստանին, ապա մենք պետք է  սթափ գնահատենք, թե որքանով խորն են մեր բարեփոխումները, որպեսզի այն նվաճումները, որոնց մասին ես հիմա խոսում եմ, լինեն անխախտելի և, ավելին,  որպեսզի  այդ նվաճումները հարթակ դառնան մեր հասարակությունների, տնտեսությունների, քաղաքական համակարգի հետագա զարգացման համար:

Պարոն դեսպան, ինչպես հայտնի է, ամենահաջող դիվանագիտությունը հիմնված է փոխադարձ տնտեսական շահերի վրա: Մոտ 15 տարի առաջ Հայաստանն ու Ղազախստանը սկսել են ամրապնդել այդ հարաբերությունները, կային մի քանի հետաքրքիր նախագծեր, Հայաստանում անգամ հիմնվել էր ղազախստանյան կապիտալով բանկ, որը պատրաստ էր իր վրա վերցնել հայ-ղազախստանյան առևտրատնտեսական համագործակցության ֆինանսավորման առաքելությունը, սկսվել էին գործարարների միջև հանդիպւմները: Ճգնաժամը սկսվելուն պես այդ ամենը փլուզվեց, սակայն ճգնաժամից հետո համագործակցության միտումներ, կարծես թե, չեն դիտվում: Որքանո՞վ է Ձեր դիվանագիտական առաքելությունն ուղղված այդ  համագործակցության վերականգնմանը և զարգացմանը: Երկկողմ տնտեսական կապերի զարգացման տեսակետից ո՞ր հայեցակարգն եք Դուք սատարում, ինչպես եք գնահատում հնարավոր ռիսկերը:

Բանկը, որի մասին դուք խոսում եք, և այն պլանները, որոնք գոյություն են ունեցել մինչև համաշխարհային ֆինանսատնտեսական ճգնաժամի սկիզբը, հենց այդ ճգնաժամի, ինչպես նաև հիշյալ բանկի  ղեկավարության անբարեխիղճ կառավարման զոհն են դարձել: Ինչպես հավանաբար գիտեք, բանկը սկսել էր կորուստներ կրել, և պետությունը ստիպված էր  չափազանց  խոշոր օգնություն տրամադրել նրան պետական պահուստային հիմնադրամներից, և որպեսզի ավանդատուների միջոցները չկորչեն, այժմ այն աշխատում է միայն ղազախստանյան շուկայում: Կցանկանայի նշել, որ սկսված ճգնաժամն այդպես էլ չավարտվեց՝  2008-ից սահուն անցնելով 2013-2015 թվականներ: Այն համակարգային ճգնաժամ է, որի վրա շերտավորվեցին նաև աշխարհաքաղաքական գործընթացները՝ և պատժամիջոցային պատերազմը և Ռուսաստան-Արևմուտք հակամարտությունը: Ընդ որում, ես չեմ բացառում, որ հիմքում ընկած է ոչ թե խրոնոլոգիական զուգադիպությունը, այլ նաև  խորը հաշվարկը, համենայն դեպս այն ուժերի, որոնց ջանքերն ուղղված են հետխորհրդային տարածաշրջանում ինտեգրման նպատակահարմարության նկատմամբ հավատի ոչնչացմանը, քանի որ, ինչպես էլ որ դիտարկենք, ամեն ինչը վերջին հաշվով հանգեցնում է այնպիսի աշխարհաքաղաքական գործոնների, ինչպիսին է Ռուսաստանի առաջնային դերը այդ ինտեգրացիոն նախագծերում: Պետք է մեկ կողմից օբյեկտիվ լինել, իսկ մյուս կողմից պետք չէ վախենալ ռիսկի գնալ: Ամեն դեպքում, մենք  առաջ կգնանք մեր փոխադարձ տնտեսական հնարավորությունների հարստացման և ընդլայնման ճանապարհով՝ շեշտը դնելով առաջին հերթին փոքր և միջին բիզնեսի վրա: Իսկ որպեսզի ՓՄՁ-ներն աշխատեն, նրանց պետք է  տարածաշրջանային շրջանակներում միմյանց հետ  աշխատելու և համատեղելի դառնալու հնարավորություն տալ:

Ինչ վերաբերվում է հայ-ղազախստանյան նախագծերին, եկեք դրանք բաժանենք առևտրային և ներդրումային մասերի: Առաջին հերթին՝ սա ամեն երկրի համար բարենպաստ ներդրումային միջավայրի հաշվին ռեսուրսներ ներգրավելու հնարավորություն է, և այդ իմաստով Հայաստանի հետ մենք անգամ փոքր ինչ մրցակիցներ ենք, քանի որ մենք բոլորս, վերջին հաշվով,  խոշոր ուղղակի ներդրումների շահառուներ ենք: Սակայն, Ղազախստանն ու Հայաստանը կարող են համագործակցել.  ես խոսում եմ խոշոր ներդրումների մասին, անել այն, ինչ արվում է խոշոր  անդրազգային կորպորացիաների  մակարդակով, և ոչ թե երկրորդական բանկերի մակարդակով: Ինչպես ասում են « փողը լռություն է սիրում», և ներդրումները նույնպես սիրում են խաղաղ և բարենպաստ պայմաններ, իսկ այստեղ  ներդրումային և առևտրային ոլորտում մենք հնարավորություններ չունենք համոզված լինելու բարձրակարգ լոգիստիկայի առումով՝ անգամ ներդրումներ կատարելով որոշակի նախագծերի մեջ, շատ կայուն, երկարատև լոգիստիկ ուղղությունների և կապերի մեջ:

Հայ-ղազախստանյան հարաբերություններն իրենց գագաթնակետին էին հասել 2009-2011 թվականներին, երբ մեր տարեկան շրջանառությունը հասնում էր $25-30  միլիոնի, չնայած դա շատ փոքր ցուցանիշ է, սակայն այդ ժամանակ Ղազախստանի արտահանման 90%-ը կազմում էր հացահատիկը, նավթն ու նավթամթերքը, հեղուկ գազը և այլն: Այժմ մեր ապրանքաշրջանառությունը կրճատվել է՝ 2015 թվականին  հասնելով  անհավանական փոքր ծավալի՝ $5 միլիոն: 2016 թվականին Եվրասիական տնտեսական միության շրջանակներում ակտիվացման հաշվին այն աճել է 46%. 2006-2011 թվականներին ղազախստանյան արտահանողները կարող էին Հայաստանի  շուկա դուրս գալ իրենց սեփական արտադրանքով, որը  մրցունակ էր: Իսկ պայմանների փոփոխման արդյունքում,  ես ոչ ոքի չեմ մեղադրում, չէ որ դա շուկա  է՝ այն շարժունակ է, այն նման է ջրի, որը հոսում է այնտեղ, որտեղ խորն է՝ այդպես էլ ապրանքները. Գնում են այնտեղ, որտեղ կարող են դիմակայել մրցակցությանը. մեր հացահատիկային արտադրանքը հայկական (և ոչ միայն հայկական) շուկայում դարձել է ոչ մրցունակ: Նույնը տեղի ունեցավ և Աֆղանստանի, և Իրանի, և մի շարք այլ շուկաներում, քանի որ մեր տեղը զբաղեցրել է ավելի էժան արտադրանքը՝ նույն կարգի, սակայն  ավելի ցածր որակի: Մեր ալյուրը փոխարինեցին պակիստանյան ալյուրով, որը կլասիկ դեմպինգի օրինակ է:

Մյուս կողմից՝ խոշոր խնդիր է լոգիստիկայի բացակայությունը: Մենք  մի շարք գործարար համաժողովներ ենք կազմակերպել  և Հայաստանում, և Ղազախստանում: Մենք գործարար աշխարհին ասում ենք՝ «Պետությունը ստեղծում է բոլոր պայմանները, մենք ամեն հնարավոր աջակցությունը  կցուցաբերենք»: Իսկ  մեզ պատասխանում են. «Մենք ծախսերն ենք հաշվարկում, և դրանք բարձր են»: Իսկապես, հյուսիսային ուղիով՝ մեկ փակվող, մեկ բացվող Լարսով, դրան գումարած  ճանապարհածախսը, գումարած Ռոսաստանի կողմից սահմանված որոշակի սակագները՝ այդ ամենը գումարվում է իրար և ինչպես մեր ապրանքներն են Հայաստանում դառնում ոչ մրցունակ, այնպես էլ  հայաստանյան ապրանքները մեզ մոտ: Իսկ Իրանում ինքներդ գիտեք ինչ վիճակ է: Ես էլ չեմ ասում որ Արևմուտքից դեպի Արևելք Հայաստանի սահմանի 85%-ը  ուղղակի փակված է հարևան երկրների կողմից: Եվ այստեղ թե իմ, թե մեր բիզնեսի զուտ ցանկությունը շատ քիչ է, քանի որ բիզնեսը գնում է այնտեղ, որտեղ ստեղծված են նորմալ պայմաններ, և որտեղ կա ամենակարևորը՝ անմիջական և ուղիղ լոգիստիկա: Ճանապարհների բացակայության պայմաններում, որքան էլ ես ջանքեր գործադրեմ, դժվար թե ես կարողանամ օգնել: Սակայն մեկ, թեպետ ժամանակավոր, բաղադրիչ կա: Դա ԵԱՏՄ-ն է: Ընթացակարգերի պարզեցման շնորհիվ մենք արդեն հասել ենք այդ  46% աճին: Իսկ եթե մենք դրան ավելացնենք նաև արտոնյալ սակագները, ենթադրենք, ԵԱՏՄ-ի շրջանակներում Ղազախստան-Ռուսաստան-Հայաստան եռակողմ նախագծի ներքո, ապա մեր ապրանքները կարող են հայտնվել Հայաստանում, և դա կավելացնի ապրանքաշրջանառությունը: Մենք բավականին լայն արտահանվող ապրանքատեսակների շարք ունենք, և մեր ընկերություններն ունեն բավականին լավ հնարավորություններ այդ արտահանմանն ուղղված նախագծերում ներդրումներ կատարելու համար: Սակայն մինչև չլինեն կայուն ենթակառուցվածքներ, ներդրողները կդժվարանան աշխատել: Եվ դրանում մեղավոր չեն Ղազախստանը կամ Հայաստանը, ուղղակի իրադրությունն է դեռևս այսպես ձևավորվում, և այն պետք է ուղղվի եռակողմ հիմքերով՝ Ռուսաստան, Ղազախստան, Հայաստան, որպեսզի կարողանանք ձևավորել առնվազն արդար մրցակցային միջավայր:

Կարո՞ղ եք բացել  փակագծերը՝  ի?նչ «եռակողմ» խնդիրների մասին է խոսքը, չէ՞ որ ԵԱՏՄ-ի շրջանակներում ամեն ինչը, կարծես թե, ներդաշնակ է աշխատում:

Առաջին հերթին կցանկանայի  նշել, որ բացարձակ ոչ բոլոր ապրանքատեսակների համար են գործում նույն սակագները ԵԱՏՄ-ի շրջանակներում: Ենթադրենք, թե նավթի և նավթամթերքների, հեղուկ գազի համար ռուսաստանյան երկաթգծի փոխադրումների սակագները տարբերվում են Ղազախստանի տարածքում գործող սակագներից: Եվ դա առաջացնում է մշտական վեճեր և տարաձայնություններ, որոնց մասին շատ հաճախ հրապարակայնորեն չի խոսվում: Մենք պետք է խաղի կանոնները դարձնենք առավելագույնս թափանցիկ և արդարացի: Այստեղ պատնեշները և մասնակից երկրների պաշտպանական միջոցները պետք է նվազագույն  լինեն, քանի որ, որոշակի իմաստով, անարդար կամ ոչ թափանցիկ խաղը կարող է քայքայել հենց ինտեգրացիոն  կանոնների օգտակարության գաղափարը: Մենք այդ մասին խոսում ենք  և խոսում ենք ազնիվ: Եթե  ԵԱՏՄ փոխադարձ շրջանառության բաժինը կազմում է միայն 13%,  ապա Եվրամիության երկրներում այն կազմում է 63%. Եվրոպայում արտադրվում է  զանազան ապրանքների մի լայն տեսականի, իսկ Ռուսաստանում  և, օրինակ, Ղազախստանում արտադրվող ապրանքատեսակները շատ նման են, և բնական է, որ մեր արտահանողները,  սպառող չգտնելով Ռուսաստանում կամ Հայաստանում, գնում են դեպի Հնդկաստան, Իրան, Աֆղանստան: Ի արդարություն, պետք է ասել, որ  ֆիզիկական ծավալների առումով  Ղազախստանի առևտուրը Հայաստանի և ԵԱՏՄ այլ երկրների հետ ավելացել է, սակայն թվային արտահայտմամբ այդ ցուցանիշները այդքան էլ բարձր չեն ազգային արժույթների արժեզրկման պատճառով: Պատժամիջոցային պատերազմը և որոշ ֆինանսական շուկաների ճգնաժամը նույնպես ազդեցություն են թողել: Ընդ որում, վերջին գործոններն անհամեմատ ավելի ազդեցիկ գտնվեցին, քան մեր  ներինտեգրացիոն առևտրային կառուցվածքի բացթողումերը:

Հիշու՞մ եք, երբ հայտարարեցին առաջին պատժամիջոցները   և փակեցին ճանապարհները, լեհական, ուկրաինական, սլովակիական բեռնատարների վարորդները, որոնք ապրանքներ էին բերում Ղազախստան, չկարողացան անցնել Ռուսաստանի տարածքով: Եվ ի՞նչ արեցին նրանք: Նրանք ուղղակի շրջվեցին և հետ գնացին. դա ավելի լավ էր, քան կանգնել պարապուրդի տակ և կորուստներ կրել: Պատկերացնու՞մ եք, թե ինչքան բան կորցրեցին մեր գործարարները, և ամենակարևորը՝ խոցվել էր  գործարար համայնքի հավատը նման խնդիրները առանց բիզնեսին վնասելու և արագ լուծելու մեր երկրների և կառավարությունների կարողությունների հանդեպ: Այդ պատճառով ԵԱՏՄ շրջանակներում մենք պետք է վարենք շատ կիրթ և միաժամանակ շատ ազնիվ և թափանցիկ քաղաքականություն:

Կա ևս մեկ հետաքրքիր  գլոբալ նախագիծ ՝ Մետաքսե մեծ ճանապարհը: Ինչպես եք կարծում, արդյո՞ք կարելի է Հայաստանին ավելի  ամուր ներգրավել այդ նախագծինԿարելի՞ է ԵԱՏՄ-ն համալրել, լրացնել «Մետաքսի ճանապարով»:

 

Եթե Դուք հիշում եք, անցյալ տարի, երբ Ղազախստանը նախագահում էր ԵԱՏՄ-ում, Եվրասիական տնտեսական միության համագործակցությունը երրորդ երկրների հետ մեր կողմից հայտարարվել է  առաջնային խնդիր՝ ներսում պարփակվել մեզ չի կարելի: Ես արդեն խոսել եմ Եվրամիության հետ Ղազախստանի առևտրի մասին՝ նշելով, որ ԵՄ ապրանքների տեսականին շատ ավելի լայն է: Պետք է շեշտը դնել դիվերսիֆիկացման վրա, պետք է զանազանել մատակարարումները: Սակայն, մինչև դրան հասնելը անհրաժեշտ է, որպեսզի ոչ միայն ապրանքներն ու ծառայությունները, այլ նաև տեխնոլոգիաները, որոնց հիման վրա այդ ապրանքներն արտադրվում են, հնարավոր լինի ստանալ նույն Չինաստանից, Թուրքիայից, Նոր Զելանդիայից, Իրանից, Վիետնամից:

 

Եթե ես չեմ սխալվում, մոտ 40 երկիր ցանկություն է հայտնել ԵԱՏՄ-ի հետ հիմնել ազատ տնտեսական գոտի կամ սահմանել առաջնային, արտոնյալ  առևտրային պայմաններ: Եվ մենք ասում ենք՝  պետք է գնալ այդ ճանապարհով, նրանցից ստանալ  անհրաժեշտ ամենը, մինչև որ ինքներս չկարողանանք հագեցնել մեր շուկան: Այո, պատժամիջոցային պատերազմը խանգարում է այդ ամենն անել արևմտյան ուղղությամբ,սակայն արևելյան ուղին բաց է և  համաչափ զարգանում է: Դեռևս երկու տարի առաջ մենք խոսել ենք այն մասին, որ պետք է կապակցել ԵԱՏՄ-ն Մետաքսի ճանապարհի տնտեսական գոտու հետ, որը ոչ միայն ավանդական, այլ նաև մշտական առևտրային ճանապարհ է հանդիսանում, որի երկայնքով կարելի է կառուցել կիրթ տրանսպորտային ենթակառուցվածքներ՝ սկսած տրանսպորտային միջանցքներից, ֆինանսական հնարավորություններից, մաքսային, հարկային գործառնություններից: Բայց այդ «առևտրային կոլլայդերը» կառուցելու և այն հավուր պատշաճի հագեցնելու համար պետք են մեծ գումարներ: Չինաստանը ներդրումներ է կատարում այդ նախագծի մեջ, արդեն շատ բան արված է, այդ թվում՝ հիմնված է Ենթակառուցվածքային ներդրումների ասիական բանկը, որի կապիտալում մասնակցություն ունի նաև Ղազախստանը, որը ծրագրի շրջանակներում տրանսպորտային ուղիներ է կառուցել իր ողջ տարածքում: Մենք  ենթակառուցվածքներն ենք զարգացնում՝ սկսած լցակայաններից, ճաշարաններից, հյուրանոցներից և այլն, և աշխատանքները շարունակվում են: Մենք պատրաստ ենք սպասարկել նաև Արևմտյան Եվրոպա-Արևմտյան Չինաստան ՝ Ռուսաստանով և Ղազախստանով, դեպի Պետերբուրգ և ելք դեպի Բալթիկ ծով:

 «Մետաքսե ճանապարհի» տնտեսական գոտին կարևորագույն լրացուցիչ նախագիծ է, որն անհրաժեշտ է զարգացնել՝ հաշվի առնելով Չինաստանի ներկայիս հնարավորությունները: Բնականաբար, «Մետաքսի ճանապարհն» անցնում է Ղազախստանի տարածքով, և մենք պատրաստ ենք գործադրել բոլոր անհրաժեշտ ենթակառուցվածքային փոփոխությունները: Ճանապարհը տանում է դեպի Կասպից ծով, այնուհետև Կասպից ծովից հետո դեպի Սև ծով : Ամբողջ խնդիրը այն է, որ Ղազախստանը, ինչպես նաև Հայաստանը, դեպի բաց ծով ելք չունի: Այդ պատճառով Ղազախստանը տրանսպորտային սեգմենտը  դարձրել է իր արտաքին քաղաքականության առաջնային տարր, և ոչ միայն: Անկախության տարիների ընթացքում Ղազախստանն իր տարածքում ավելի լայն երկաթգծի ցանց է կառուցել, քան՝ ԱՊՀ մնացած բոլոր երկրները միասին: Ղազախստանի երկաթգծի բազմաթիվ հատվածներ անցել են Ռուսաստանի տարածքով, Կենտրոնական Ասիայի երկրներով: Այժմ մենք ամեն ինչը սահմանափակել ենք երկրի ներսում: Մենք կառուցել ենք ներքին ցանց, որը կապակցում է երկրի գրեթե բոլոր 14 մարզերը, որից հետո գնում է դեպի արտաքին շուկաների ելքերը: Օրինակ, Ակտաու քաղաքում մենք  կառուցել ենք մեծ հանգուցային օդանավակայան, երկաթգիծ, ծովային նավահանգիստ: Կասպից ծովի միջոցով մենք փոխադրումներ ենք իրականացնում դեպի Իրան, Ադրբեջան, իսկ այնտեղից՝ դեպի Վրաստան, Թուրքիա և այլն: Մենք  Թուրքմենիայի տարածքով հսկայական թողունակությամբ երկաթգիծ ենք թողարկել, որը թույլ է տալիս Աֆղանստանի, Պակիստանի և Իրանի միջոցով դուրս գալ դեպի Պարսից ծոց, Հնդկական օվկիանոս, իսկ այնտեղ արդեն իսկ բացվում են ասիական շուկայի լայն հնարավորությունները: Արտահանված արտադրանքի կլանման  մակարդակն այնտեղ  անսպառ է, համենայն դեպս, տեսանելի ապագայում:

Ինչ վերաբերվում է Հայաստանին, ապա այն, իհարկե, փոքր-ինչ հեռու է այդ ուղուց, սակայն հարցն այստեղ առաջին հերթին քաղաքական բնույթ է կրում. պետք է հարևանների հետ հարցերը լուծել և առաջ շարժվել: Եթե գոնե միջին ժամկետային հեռանկարի սահմաններում այդ հարցը դրական լուծում ստանա, և սահմանները բացվեն, հնարավոր կլինի հանգիստ միանալ այդ խոշոր առևտրային ուղուն: Սակայն քաղաքականությունը, ցավոք սրտի, խոչընդոտներ է առաջացնում տնտեսության համար: Ես որևէ խորհուրդ տալ չեմ կարող, կա միայն մեկ ուղի ՝ պետք է կարգավորել քաղաքական խնդիրները, որպեսզի արտաքի

Ի՞նչ կասեք մի ծրագրի  վերաբերյալ, որի մասին  բազմիցս խոսվել է, նկատի ունեմ Հայաստանն Իրանի հետ կապող երկաթգիծը

Ես այդ հարցի մասին հետաքրքրվել եմ Հայաստանի և Իրանի իմ գործընկերների հետ զրուցելու ժամանակ, և կարող եմ ասել միայն՝ նրանց խոսքերից ելնելով: Չէի  ուզենա ցանկալին ներկայացնել որպես իրականություն, սակայն այստեղ խնդիրն առաջին հերթին ֆինանսավորման և դրա  փոխիրացման մեջ է: Պետք է հասկանալ, որ ողջ աշխարհը գտնվում է մրցակցության պայմաններում, և  Հայաստանը կարող է  հստակ ներգրավվել «Հյուսիս-Հարավ» տրանսպորտային միջանցքի մեջ: Այստեղ երկու ուղի կա. Վրաստան-Ադրբեջան-Կասպից  ծով և այլն, և Վրաստան-Հայաստան-Իրան: Պետք է ժամանակ չկորցնել և զարգացնել այս ուղղությունը: Չէ որ սա ոչ  միայն տրանզիտային սակագների ձեռքբերումը  կամ բեռների փոխադրումն է: Նման իրադարձություններին միշտ հետևում  են  մարդկային  հոսքերը, տնտեսական կյանքի ակտիվացումը: Մի փոքր աշխուժություն, մի փոքր կյանք՝ և բացվում են այն հնարավորությունները, որոնց մասին անգամ ենթադրություններ անելն անհնարին էր: Այստեղ ամենակարևորը չուշանալն է:  Քանի որ այնտեղ, որտեղ շուկաները ունակ չեն համաշխարհային տնտեսության մեջ, աշխատանքի բաշխման և բաժանման  մեջ  ներգրավվելու, նման շուկաներն արժանանում են  կամ հումքային կցորդի ճակատագրին, կամ ստիպված կատարում են որևէ էժանագին օժանդակ գործառույթ:

 

ԱՎԵԼԱՑՆԵԼ ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ներմուծեք թվանշաններն     

Նորություններ
Կամավորություն՝ մարդկանց տանիքով ապահովելու համարԿամավորություն՝ մարդկանց տանիքով ապահովելու համար
Ադրբեջանը հերթական հիստերիան է բարձրացրել. այս անգամ առիթ է հանդիսացել ՄԱԿ-ում տարածված՝  Արցախի Հանրապետության Կամավոր ազգային զեկույցըԱդրբեջանը հերթական հիստերիան է բարձրացրել. այս անգամ առիթ է հանդիսացել ՄԱԿ-ում տարածված՝  Արցախի Հանրապետության Կամավոր ազգային զեկույցը
Երկիր Ծիրանի. Ամուլսարի հանքի շահագործման հարցում Նիկոլ Փաշինյանն առաջին պարտությունը կրեցԵրկիր Ծիրանի. Ամուլսարի հանքի շահագործման հարցում Նիկոլ Փաշինյանն առաջին պարտությունը կրեց
Հայաստան է այցելել ՆԱՏՕ-ի խորհրդատվական խումբըՀայաստան է այցելել ՆԱՏՕ-ի խորհրդատվական խումբը
Վենետիկի հանձնաժողովը պատրաստ է խորհրդատվական կարծիք տրամադրել ՀՀ երկրորդ նախագահի գործովՎենետիկի հանձնաժողովը պատրաստ է խորհրդատվական կարծիք տրամադրել ՀՀ երկրորդ նախագահի գործով
Սննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմնի մասնագետները պարզել են Գեղահովիտում սիբիրյան խոցով հիվանդանալու պատճառներըՍննդամթերքի անվտանգության տեսչական մարմնի մասնագետները պարզել են Գեղահովիտում սիբիրյան խոցով հիվանդանալու պատճառները
Սյունիքի մարզում այրվում է մոտ 115 հա բուսածածկույթՍյունիքի մարզում այրվում է մոտ 115 հա բուսածածկույթ
Ռումինիայի ԱԳՆ-ում հայտարարել են ղարաբաղյան հակամարտության խաղաղ կարգավորմանն ուղղված ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ջանքերին աջակցելու մասինՌումինիայի ԱԳՆ-ում հայտարարել են ղարաբաղյան հակամարտության խաղաղ կարգավորմանն ուղղված ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ջանքերին աջակցելու մասին
Գնդեվազ համայնքի նախկին ղեկավարի կողմից առերևույթ յուրացումներ կատարելու դեպքի առթիվ հարուցվել է քրեական գործԳնդեվազ համայնքի նախկին ղեկավարի կողմից առերևույթ յուրացումներ կատարելու դեպքի առթիվ հարուցվել է քրեական գործ
Հայ խաղաղապահները մասնակցել են բազմազգ զորավարժության առաջին փուլինՀայ խաղաղապահները մասնակցել են բազմազգ զորավարժության առաջին փուլին
Ամեն տարի ՀՀ ԶՈՒ 500 զինծառայող կկարողանա օգտվել հիփոթեքային վարկավորման նոր պայմաններիցԱմեն տարի ՀՀ ԶՈՒ 500 զինծառայող կկարողանա օգտվել հիփոթեքային վարկավորման նոր պայմաններից
ՄԱԿ-ում տարածվել է Արցախի Հանրապետության Կամավոր ազգային զեկույցըՄԱԿ-ում տարածվել է Արցախի Հանրապետության Կամավոր ազգային զեկույցը
Արայիկ Հարությունյան. Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի ռեկտորի ժամանակավոր պաշտոնակատար Ռուբեն Հայրապետյանը կթողնի զբաղեցրած պաշտոնըԱրայիկ Հարությունյան. Հայաստանի պետական տնտեսագիտական համալսարանի ռեկտորի ժամանակավոր պաշտոնակատար Ռուբեն Հայրապետյանը կթողնի զբաղեցրած պաշտոնը
Երկու հասարակական կազմակերպություններ պետության հաշվին Արցախի ՏԻՄ ընտրությունների դիտարկում կանցկացնենԵրկու հասարակական կազմակերպություններ պետության հաշվին Արցախի ՏԻՄ ընտրությունների դիտարկում կանցկացնեն
Արցախում երկրաշարժ է տեղի ունցեելԱրցախում երկրաշարժ է տեղի ունցեել
Կառավարությունը ավելացրել է Կառավարությունը ավելացրել է "դայակ պետության հաշվին" ծրագրի շահառուների թիվը"
Հայաստանի ընդերքօգտագործման ոլորտում վարչարարության համակարգը կպարզեցվիՀայաստանի ընդերքօգտագործման ոլորտում վարչարարության համակարգը կպարզեցվի
ԱԱԾ-ն հայտնաբերել է ահաբեկչության կատարման համար հետախուզման մեջ գտնվող Հնդկաստանի 2 քաղաքացուԱԱԾ-ն հայտնաբերել է ահաբեկչության կատարման համար հետախուզման մեջ գտնվող Հնդկաստանի 2 քաղաքացու
Փոխվարչապետ. ՙԱմուլսար՚ հանքավայրի վերաբերյալ որոշում կայացնելիս մենք պետք է հիմնվենք փաստերի ու փորձագիտական գնահատակնների վրաՓոխվարչապետ. ՙԱմուլսար՚ հանքավայրի վերաբերյալ որոշում կայացնելիս մենք պետք է հիմնվենք փաստերի ու փորձագիտական գնահատակնների վրա
Որպեսզի տարընթերցումներ չլինեն. Փաշինյանը բացատրել է Ամուլսարի նախագծի վերաբերյալ փորձաքննության եզրակացությունը Շրջակա միջավայրի նախարարություն ուղարկելու պատճառներըՈրպեսզի տարընթերցումներ չլինեն. Փաշինյանը բացատրել է Ամուլսարի նախագծի վերաբերյալ փորձաքննության եզրակացությունը Շրջակա միջավայրի նախարարություն ուղարկելու պատճառները
Արցախի նախագահը և ռուսաստանաբնակ երկրաբանը քննարկել են հանրապետութունում հանքարդյունաբերության զարգացմանն առչվող հարցերԱրցախի նախագահը և ռուսաստանաբնակ երկրաբանը քննարկել են հանրապետութունում հանքարդյունաբերության զարգացմանն առչվող հարցեր
Երկրաշարժ Աշոցք գյուղից 9 կմ հյուսիս-արևելքԵրկրաշարժ Աշոցք գյուղից 9 կմ հյուսիս-արևելք
Օմարի լեռնանցքում ԵԱՀԿ դիտարկումն անցել է ըստ նախատեսված ժամանակացույցիՕմարի լեռնանցքում ԵԱՀԿ դիտարկումն անցել է ըստ նախատեսված ժամանակացույցի
Բացահայտվել է ՀՀ պաշտպանության նախարարության կարիքների համար գնումների գործընթացում առանձնապես խոշոր չափերով գումարի հափշտակման դեպքԲացահայտվել է ՀՀ պաշտպանության նախարարության կարիքների համար գնումների գործընթացում առանձնապես խոշոր չափերով գումարի հափշտակման դեպք
Մայր Աթոռում բացառել են Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի մասնակցությունը Բաքվում Համաշխարհային կրոնական առաջնորդների երկրորդ գագաթնաժողովինՄայր Աթոռում բացառել են Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի մասնակցությունը Բաքվում Համաշխարհային կրոնական առաջնորդների երկրորդ գագաթնաժողովին
Վարչապետ.  Ամուլսարի նախագծի վերաբերյալ «Էլարդիե եզրակացությունն ուղարկվել է Շրջակա միջավայրի նախարարությունՎարչապետ.  Ամուլսարի նախագծի վերաբերյալ «Էլարդիե եզրակացությունն ուղարկվել է Շրջակա միջավայրի նախարարություն
ՔԿ. «Լիդիան Արմենիաե ՓԲ ընկերությունը ստանձնում է պարտավորություն, որ հանքի տարածքից չմաքրված կոնտակտային ջրերը չի բաց թողնվի շրջակա միջավայրՔԿ. «Լիդիան Արմենիաե ՓԲ ընկերությունը ստանձնում է պարտավորություն, որ հանքի տարածքից չմաքրված կոնտակտային ջրերը չի բաց թողնվի շրջակա միջավայր
ՀՅԴ-ն իշխանությանը կոչ է անում հանրաքվեի ճանապարհով լուծել Ամուլսարի հարցըՀՅԴ-ն իշխանությանը կոչ է անում հանրաքվեի ճանապարհով լուծել Ամուլսարի հարցը
ՙՍասնա Ծռեր՚ համահայկական կուսակցությունն իշխանություններին հորդորում է այսուհետև ձեռնպահ մնալ Հայաստանը նորից բռնապետության վերածելու գայթակղությունիցՙՍասնա Ծռեր՚ համահայկական կուսակցությունն իշխանություններին հորդորում է այսուհետև ձեռնպահ մնալ Հայաստանը նորից բռնապետության վերածելու գայթակղությունից
Վարչապետ. մեծ է հավանականությունը որ Սեւանից օրենքով նախատեսված 170 միլիոն խ/մ-ից ավել թողք իրականացնելու անհրաժեշտություն չի լինիՎարչապետ. մեծ է հավանականությունը որ Սեւանից օրենքով նախատեսված 170 միլիոն խ/մ-ից ավել թողք իրականացնելու անհրաժեշտություն չի լինի
Օդի ջերմաստիճանն էապես չի փոխվիՕդի ջերմաստիճանն էապես չի փոխվի
Երևանի քաղաքապետը դատի է տվել ավագանու նախկին անդամ Սոնա ԱղեկյանինԵրևանի քաղաքապետը դատի է տվել ավագանու նախկին անդամ Սոնա Աղեկյանին
Թուրքիան, հակակշիռ ստեղծելով 102-րդ ռազմակայանի նկատմամբ, Հարավային Կովկասից Ռուսաստանին դուրս մղելու հայտ կներկայացնիԹուրքիան, հակակշիռ ստեղծելով 102-րդ ռազմակայանի նկատմամբ, Հարավային Կովկասից Ռուսաստանին դուրս մղելու հայտ կներկայացնի
Միջգերատեսչական հանձնաժողովը կզբաղվի Հայաստանի բազմաբնակարան շենքերի կառավարման հարցերովՄիջգերատեսչական հանձնաժողովը կզբաղվի Հայաստանի բազմաբնակարան շենքերի կառավարման հարցերով
Տիգրան Ավինյանը պատասխանել է Lydian Armenia-ի շահերի լոբբինգի մասին մեղադրանքներինՏիգրան Ավինյանը պատասխանել է Lydian Armenia-ի շահերի լոբբինգի մասին մեղադրանքներին
ՀԿ-ներ. Նախկին արժեքների և գործալաոճի շարունակությունը բացարձակ անընդունելի էՀԿ-ներ. Նախկին արժեքների և գործալաոճի շարունակությունը բացարձակ անընդունելի է
Հարթաշեն և Քարահունջ համայնքներում արձանագրվել են խոզերի անկման դեպքերՀարթաշեն և Քարահունջ համայնքներում արձանագրվել են խոզերի անկման դեպքեր
Հայաստանում սիբիրյան խոցի դեպք է արձանագրվելՀայաստանում սիբիրյան խոցի դեպք է արձանագրվել
ՎՏԲ-Հայաստան Բանկն իր հաճախորդներին առաջարկում է կատարել բանկային գործարքներ ` Վիդեո Բանկինգի օգնությամբՎՏԲ-Հայաստան Բանկն իր հաճախորդներին առաջարկում է կատարել բանկային գործարքներ ` Վիդեո Բանկինգի օգնությամբ
Աշխատանք՝ հանուն «մաքուր» էներգիայի (Տեսանյութ)Աշխատանք՝ հանուն «մաքուր» էներգիայի (Տեսանյութ)
Դավիթ Սանասարյան. Հայաստանի դեմ շահագործվող հանքի հարցում Նիկոլ Փաշինյանին աջակցել չեմ կարողԴավիթ Սանասարյան. Հայաստանի դեմ շահագործվող հանքի հարցում Նիկոլ Փաշինյանին աջակցել չեմ կարող
Պատգամավոր. <Բարգավաճ Հայաստան> խմբակցությունը պատրաստում է <Պլեբիսցիդի մասին> օրինագիծ, որով հնարավոր կլինի որոշել ժողովրդի կարծիքը Ամուլսարի վերաբերյալՊատգամավոր. <Բարգավաճ Հայաստան> խմբակցությունը պատրաստում է <Պլեբիսցիդի մասին> օրինագիծ, որով հնարավոր կլինի որոշել ժողովրդի կարծիքը Ամուլսարի վերաբերյալ
Դատարանը հերթական անգամ մերժեց Մանվել Գրիգորյանի խափանման միջոցը փոխելու միջնորդությունըԴատարանը հերթական անգամ մերժեց Մանվել Գրիգորյանի խափանման միջոցը փոխելու միջնորդությունը
Սեյրան Սարոյանը հերքում է լուրերն այն մասին, որ իր տանը <քրեական ռազբորկա> է տեղի ունեցելՍեյրան Սարոյանը հերքում է լուրերն այն մասին, որ իր տանը <քրեական ռազբորկա> է տեղի ունեցել
ՙՄանչեսթեր Սիթի՚ ֆուտբոլային ակումբի նախագահն ու Արմեն Սարգսյանը քննարկել են Հայաստանում ֆուտբոլի զարգացման ծրագրերի իրագործման հնարավորություններըՙՄանչեսթեր Սիթի՚ ֆուտբոլային ակումբի նախագահն ու Արմեն Սարգսյանը քննարկել են Հայաստանում ֆուտբոլի զարգացման ծրագրերի իրագործման հնարավորությունները
Գնդեվազ համայնքի նախկին ղեկավարի որոշմամբ հողատարածք է վաճառվել «Լիդիան Արմենիա» ՓԲ ընկերությանը՝ էական վնաս պատճառելով համայնքինԳնդեվազ համայնքի նախկին ղեկավարի որոշմամբ հողատարածք է վաճառվել «Լիդիան Արմենիա» ՓԲ ընկերությանը՝ էական վնաս պատճառելով համայնքին
Գլխավոր դատախազությունն ԱԱԾ-ին խնդրում է ստուգել Ամուլսարի հանքավայրի շահագործման կոռուպցիոն սխեմաների մասին տեղեկություններըԳլխավոր դատախազությունն ԱԱԾ-ին խնդրում է ստուգել Ամուլսարի հանքավայրի շահագործման կոռուպցիոն սխեմաների մասին տեղեկությունները
Ամուլսարի հանքի շահագործման դեմ բողոքի ակցիայի մասնակիցները պնդում են, որ ոստիկանությունն իրենց նկատմամբ անհամաչափ ուժ է կիրառելԱմուլսարի հանքի շահագործման դեմ բողոքի ակցիայի մասնակիցները պնդում են, որ ոստիկանությունն իրենց նկատմամբ անհամաչափ ուժ է կիրառել
Փորձագետ. Ամուլսարի հարցով Հայաստանում որոշ ուժեր փորձում են սեպ խրել իշխանությունների եւ ժողովրդի միջեւՓորձագետ. Ամուլսարի հարցով Հայաստանում որոշ ուժեր փորձում են սեպ խրել իշխանությունների եւ ժողովրդի միջեւ
Զինծառայողների աշխատավարձերը հունիսի 1-ից բարձրացել են. թե հատկապես ումը՝ որքանով,  պատմել է Նիկոլ ՓաշինյանըԶինծառայողների աշխատավարձերը հունիսի 1-ից բարձրացել են. թե հատկապես ումը՝ որքանով,  պատմել է Նիկոլ Փաշինյանը
Փաշինյանը “կանաչ լույս“ է վառում Ամուլսարի հանքավայրի ​​​​​​​  շահագործման համարՓաշինյանը “կանաչ լույս“ է վառում Ամուլսարի հանքավայրի ​​​​​​​ շահագործման համար
Փաշինյանը հավաստիացնում է. Ամուլսարը վտանգ չի ներկայացնում ոչ Սեւանա լճի, ոչ Ջերմուկի աղբյուրների համարՓաշինյանը հավաստիացնում է. Ամուլսարը վտանգ չի ներկայացնում ոչ Սեւանա լճի, ոչ Ջերմուկի աղբյուրների համար
ԿԽՄԿ ներկայացուցիչներն Ադրբեջանում այցելել են հայ ռազմագերի Արայիկ ՂազարյանինԿԽՄԿ ներկայացուցիչներն Ադրբեջանում այցելել են հայ ռազմագերի Արայիկ Ղազարյանին
Պաշտպանի հանձնարարությամբ արագ արձագանքման խումբ է մեկնել Ոստիկանության բաժին. իրականացվում է Ամուլսարի հանքի շահագործման դեմ բողոքի ակցիաների դիտարկումՊաշտպանի հանձնարարությամբ արագ արձագանքման խումբ է մեկնել Ոստիկանության բաժին. իրականացվում է Ամուլսարի հանքի շահագործման դեմ բողոքի ակցիաների դիտարկում
Վարչապետ Փաշինյանն այսօր հանդես կգա Ամուլսարի ոսկու հանքավայրի շահագործման ծրագրի վերաբերյալ հայտարարությամբՎարչապետ Փաշինյանն այսօր հանդես կգա Ամուլսարի ոսկու հանքավայրի շահագործման ծրագրի վերաբերյալ հայտարարությամբ
Նաիրա Զոհրաբյան. Քանի դեռ մեր քաղաքացիները դեմ են հանդես գալիս, Ամուլսարի հանքավայրը չպետք է շահագործվիՆաիրա Զոհրաբյան. Քանի դեռ մեր քաղաքացիները դեմ են հանդես գալիս, Ամուլսարի հանքավայրը չպետք է շահագործվի
Ոստիկանությունը բերման է ենթարկել Ամուլսարի հանքի շահագործման դեմ բողոքի ակցիայի 6 ակտիվիստիՈստիկանությունը բերման է ենթարկել Ամուլսարի հանքի շահագործման դեմ բողոքի ակցիայի 6 ակտիվիստի
Ոստիկանության աշխատակիցների և Ամուլսարի հանքավայրի շահագործման դեմ բողոքի ակցիայի մասնակիցների միջեւ քաշքշուկ է տեղի ունեցելՈստիկանության աշխատակիցների և Ամուլսարի հանքավայրի շահագործման դեմ բողոքի ակցիայի մասնակիցների միջեւ քաշքշուկ է տեղի ունեցել
Արցախի ԱԳ նախարարը և ԿԽՄԿ առաքելության ղեկավարը քննարկել են  Ադրբեջանի տարածքում հայտնված Արայիկ Ղազարյանի հետագա ճակատագիրըԱրցախի ԱԳ նախարարը և ԿԽՄԿ առաքելության ղեկավարը քննարկել են  Ադրբեջանի տարածքում հայտնված Արայիկ Ղազարյանի հետագա ճակատագիրը
<Քաղաքացիական պայմանագիր> կուսակցության գրասենյակում քննարկումներ են ընթանում Ամուլսարի հանքավայրի շուրջ<Քաղաքացիական պայմանագիր> կուսակցության գրասենյակում քննարկումներ են ընթանում Ամուլսարի հանքավայրի շուրջ



Փորձագետներ
Թուրքիան, հակակշիռ ստեղծելով 102-րդ ռազմակայանի նկատմամբ, Հարավային Կովկասից Ռուսաստանին դուրս մղելու հայտ կներկայացնիԹուրքիան, հակակշիռ ստեղծելով 102-րդ ռազմակայանի նկատմամբ, Հարավային Կովկասից Ռուսաստանին դուրս մղելու հայտ կներկայացնի
Հրաչյա Արզումանյան. Արցախում նախկին իշխանությունն այսօր լուծում է սեփական վերարտադրության խնդիրըՀրաչյա Արզումանյան. Արցախում նախկին իշխանությունն այսօր լուծում է սեփական վերարտադրության խնդիրը
Հասմիկ Հովհաննիսյան. <Ոսկե ծիրանը> արկած էՀասմիկ Հովհաննիսյան. <Ոսկե ծիրանը> արկած է
Հայացք Բաքվից. Հայաստանին ամերիկյան օգնության ոչ մեծ ծավալները պայմանավորված են ՀԱՊԿ-ին վերջինիս անդամակցությամբՀայացք Բաքվից. Հայաստանին ամերիկյան օգնության ոչ մեծ ծավալները պայմանավորված են ՀԱՊԿ-ին վերջինիս անդամակցությամբ
Ակադեմիկոս. Թուրքիայի նկատմամբ Եվրոպայի մեղմությունը պայմանավորված է փախստականների խնդրովԱկադեմիկոս. Թուրքիայի նկատմամբ Եվրոպայի մեղմությունը պայմանավորված է փախստականների խնդրով
Փորձագետ. Վաշինգտոնը մեծացնում է Իրանի վրա ճնշման ռազմական բաղադրիչըՓորձագետ. Վաշինգտոնը մեծացնում է Իրանի վրա ճնշման ռազմական բաղադրիչը
Նախկին պատգամավոր.  Հայաստանը պետք է ճիշտ մանեւրի եվրասիական իրողությունների միջեւՆախկին պատգամավոր.  Հայաստանը պետք է ճիշտ մանեւրի եվրասիական իրողությունների միջեւ
ԼՂՀ նախկին արտգործնախարար. Արցախի ապագա նախագահը չպետք է ասոցացվի փողի եւ զենքի հետԼՂՀ նախկին արտգործնախարար. Արցախի ապագա նախագահը չպետք է ասոցացվի փողի եւ զենքի հետ
Արցախի նախկին արտգործնախարար. Բանակցություններից դրական ակնկալիքների հիմքեր առայժմ չկանԱրցախի նախկին արտգործնախարար. Բանակցություններից դրական ակնկալիքների հիմքեր առայժմ չկան
Ալեքսեյ Մալաշենկո. <Մեզ համար կարևոր չէ, թե ով է իշխանության ղեկին Հայաստանում, կպայմանավորվենք, բոլորս յուրային ենք>Ալեքսեյ Մալաշենկո. <Մեզ համար կարևոր չէ, թե ով է իշխանության ղեկին Հայաստանում, կպայմանավորվենք, բոլորս յուրային ենք>
Ահաբեկչական ցանցերում մահմեդական հայերը լուրջ տագնապալի ահազանգ են Հայաստանի համարԱհաբեկչական ցանցերում մահմեդական հայերը լուրջ տագնապալի ահազանգ են Հայաստանի համար
Վերլուծաբան. Հայաստանում այդպես էլ չհասկացան, թե ինչ է տեղի ունեցել Սանկտ ՊետերբուրգումՎերլուծաբան. Հայաստանում այդպես էլ չհասկացան, թե ինչ է տեղի ունեցել Սանկտ Պետերբուրգում
Կանխատեսում. ԱՄՆ ուղեղային կենտրոնների կողմից Թուրքիայի դասակարգումը որպես Կանխատեսում. ԱՄՆ ուղեղային կենտրոնների կողմից Թուրքիայի դասակարգումը որպես "անվանական դաշնակից" կմեծացնի Հարավային Կովկասի երկրների նշանակությունը
Կանխատեսում. Երեւանի փախուստը Մոսկվայից քիչ հավանական էԿանխատեսում. Երեւանի փախուստը Մոսկվայից քիչ հավանական է
Բոլոր նրանց, ովքեր կփորձեն ապակայունացնել իրավիճակն Արցախում,  մենք քաղաքավարի ցույց կտանք <իրենց տեղը>Բոլոր նրանց, ովքեր կփորձեն ապակայունացնել իրավիճակն Արցախում,  մենք քաղաքավարի ցույց կտանք <իրենց տեղը>
Կիրո Մանոյան. Հայաստան-Արցախ ռազմաքաղաքական պայմանագիրը դեղին քարտ կդառնա Ադրբեջանի համարԿիրո Մանոյան. Հայաստան-Արցախ ռազմաքաղաքական պայմանագիրը դեղին քարտ կդառնա Ադրբեջանի համար
Ուկրաինացի վերլուծաբան. Զելենսկու հաղթանակը պուտինյան Ռուսաստանի հերթական աղետալի պարտությունն է ՈւկրաինայումՈւկրաինացի վերլուծաբան. Զելենսկու հաղթանակը պուտինյան Ռուսաստանի հերթական աղետալի պարտությունն է Ուկրաինայում
Հայացք Մոսկվայից. Ղարաբաղի շուրջ բանակցությունների մեկնարկը նոր էջից որոշակի պոզիտիվ է պարունակումՀայացք Մոսկվայից. Ղարաբաղի շուրջ բանակցությունների մեկնարկը նոր էջից որոշակի պոզիտիվ է պարունակում
Մանվել Սարգսյան. Հայաստանում քանդվեց օլիգարխիկ համակարգը, բայց ավտորիտարիզմի վերադարձի վտանգը պահպանվում է (video)Մանվել Սարգսյան. Հայաստանում քանդվեց օլիգարխիկ համակարգը, բայց ավտորիտարիզմի վերադարձի վտանգը պահպանվում է (video)
Հայաստան 2018-2023. Զարգացման հետընտրական սցենարներՀայաստան 2018-2023. Զարգացման հետընտրական սցենարներ
Վլադիմիր Եվսեև. Ռուսաստանը պետք է նախաձեռնություն դրսևորի և բարձրացնի ղարաբաղյան հակամարտության գոտի սպառազինության մատակարարումների նոմենկլատուրայի վերանայման հարցըՎլադիմիր Եվսեև. Ռուսաստանը պետք է նախաձեռնություն դրսևորի և բարձրացնի ղարաբաղյան հակամարտության գոտի սպառազինության մատակարարումների նոմենկլատուրայի վերանայման հարցը
Ասաֆ Հաջիև. Եթե ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ձևաչափն արդյունքներ չի տալիս, պետք է փնտրել ղարաբաղյան հարցի այլընտրանքային լուծումներԱսաֆ Հաջիև. Եթե ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ձևաչափն արդյունքներ չի տալիս, պետք է փնտրել ղարաբաղյան հարցի այլընտրանքային լուծումներ
Բոլոտ Օթունբաև. Ղրղզստանի և Հայաստանի միջև համագործակցությունն ակտիվորեն կզարգանա Բոլոտ Օթունբաև. Ղրղզստանի և Հայաստանի միջև համագործակցությունն ակտիվորեն կզարգանա
Ժիրայր Սէֆիլյան. <Սասնա ծռերի> պրագմատիզմը՝ ապագայի համար աշխատանքումԺիրայր Սէֆիլյան. <Սասնա ծռերի> պրագմատիզմը՝ ապագայի համար աշխատանքում
Կարապետ Ռուբինյան. Համաժողովրդական ատելությունը «վերադարձի» շանսեր չի թողնում Ռոբերտ ՔոչարյանինԿարապետ Ռուբինյան. Համաժողովրդական ատելությունը «վերադարձի» շանսեր չի թողնում Ռոբերտ Քոչարյանին
Արսեն Խառատյան. Կառուցողական երկխոսությունը փակ թեմաների բացակայության պայմաններում` հարաբերությունների ամրապնդման հիմքԱրսեն Խառատյան. Կառուցողական երկխոսությունը փակ թեմաների բացակայության պայմաններում` հարաբերությունների ամրապնդման հիմք
Էդվարդ Սանդոյան. Մեզ սպասվում են մեծ և բարդ բարեփոխումներ (մաս 2)Էդվարդ Սանդոյան. Մեզ սպասվում են մեծ և բարդ բարեփոխումներ (մաս 2)
​​​​​​​Էդվարդ Սանդոյան. Մեզ սպասվում են մեծ և բարդ բարեփոխումներ (մաս 1)​​​​​​​Էդվարդ Սանդոյան. Մեզ սպասվում են մեծ և բարդ բարեփոխումներ (մաս 1)
Կոնստանտին Օրբելյան. Մեկ մարդը շատ բան կարող է անել, առավել ևս, եթե ունի այսպիսի հուսալի գործընկերներԿոնստանտին Օրբելյան. Մեկ մարդը շատ բան կարող է անել, առավել ևս, եթե ունի այսպիսի հուսալի գործընկերներ
Սմբատ Նասիբյան. Պետական մոտեցումը կարող է Հայաստանի տնտեսության թերությունները վերածել առավելություններիՍմբատ Նասիբյան. Պետական մոտեցումը կարող է Հայաստանի տնտեսության թերությունները վերածել առավելությունների
Մեկնաբանվողներ
Երևանում կկառուցվի առաջին երկնաքերը
Երկրորդ նախագահի կողմնակիցներն օմբուդսմենից պահանջում են Քոչարյանին քաղբանտարկյալ հայտարարել եւ պաշտպանել նրա իրավունքներըԵրկրորդ նախագահի կողմնակիցներն օմբուդսմենից պահանջում են Քոչարյանին քաղբանտարկյալ հայտարարել եւ պաշտպանել նրա իրավունքները
Հայացք Բաքվից. Փաշինյանը, փաստորեն, Ադրբեջանին հրավիրել է ճանաչել Ղարաբաղի միացումը Հայաստանին Հայացք Բաքվից. Փաշինյանը, փաստորեն, Ադրբեջանին հրավիրել է ճանաչել Ղարաբաղի միացումը Հայաստանին "միջանցքով" ՝ մնացած տարածքների դիմաց
Երեւանն անպատասխան չի թողել Բաքվի հարձակումներըԵրեւանն անպատասխան չի թողել Բաքվի հարձակումները
Պաշտոնական Բաքուն կտրականապես մերժում է Փաշինյանի հայտարարությունն այն մասին, որ Ղարաբաղը Հայաստանն էՊաշտոնական Բաքուն կտրականապես մերժում է Փաշինյանի հայտարարությունն այն մասին, որ Ղարաբաղը Հայաստանն է
Հովհաննես Իգիթյան. Ռոբերտ Քոչարյանը քաղաքական առաջնորդ երբեք չի եղել՝  նույնիսկ լինելով Արցախի և Հայաստանի նախագահՀովհաննես Իգիթյան. Ռոբերտ Քոչարյանը քաղաքական առաջնորդ երբեք չի եղել՝  նույնիսկ լինելով Արցախի և Հայաստանի նախագահ
Քոչարյան. Այն, ինչ այսօր տեղի է ունենում հայկական արդարադատության հետ դեռ երկար տարիներ երկրի խայտառակություն կհամարվիՔոչարյան. Այն, ինչ այսօր տեղի է ունենում հայկական արդարադատության հետ դեռ երկար տարիներ երկրի խայտառակություն կհամարվի
Ֆրանսիայի դեսպանությունը աջակցում է Հայաստանի պատմական եւ կրոնական օբյեկտների 3-D մոդելավորմանըՖրանսիայի դեսպանությունը աջակցում է Հայաստանի պատմական եւ կրոնական օբյեկտների 3-D մոդելավորմանը
Ժամանակակից աշխարհում մարդկային ներուժը հանդիսանում է գլխավոր ռեսուրսըԺամանակակից աշխարհում մարդկային ներուժը հանդիսանում է գլխավոր ռեսուրսը
ԼՂՀ նախկին արտգործնախարար. Արցախի ապագա նախագահը չպետք է ասոցացվի փողի եւ զենքի հետԼՂՀ նախկին արտգործնախարար. Արցախի ապագա նախագահը չպետք է ասոցացվի փողի եւ զենքի հետ
Արդշինբանկը ընդլայնել է շաբաթ օրերին աշխատող մասնաճյուղերի ցանկըԱրդշինբանկը ընդլայնել է շաբաթ օրերին աշխատող մասնաճյուղերի ցանկը
ԵԽԽՎ 29 պատգամավոր դիմել է ՀՀ իշխանություններին՝ ԼԳԲՏ համայնքի իրավունքներն ու ազատություններն ապահովելու կոչովԵԽԽՎ 29 պատգամավոր դիմել է ՀՀ իշխանություններին՝ ԼԳԲՏ համայնքի իրավունքներն ու ազատություններն ապահովելու կոչով
Երեխաների պաշտպանության օրվա առթիվ գյումրեցի 5 բազմազավակ ընտանիք բնակարան ստացավ  (video)Երեխաների պաշտպանության օրվա առթիվ գյումրեցի 5 բազմազավակ ընտանիք բնակարան ստացավ  (video)
Լեհ դիվանագետ. ԵՄ-ԵԱՏՄ երկխոսության համար, նախ, հարկավոր է կողմնորոշվել, թե ինչ է ԵԱՏՄ-նԼեհ դիվանագետ. ԵՄ-ԵԱՏՄ երկխոսության համար, նախ, հարկավոր է կողմնորոշվել, թե ինչ է ԵԱՏՄ-ն
Արցախի մի շարք հասարակական-քաղաքական կազմակերպություններ վերահաստատում են միացյալ Հայոց ինքնիշխան պետության մաս լինելու քաղաքական վճռականությունըԱրցախի մի շարք հասարակական-քաղաքական կազմակերպություններ վերահաստատում են միացյալ Հայոց ինքնիշխան պետության մաս լինելու քաղաքական վճռականությունը
ՀՀ առողջապահության նախարարությունը պատրաստ է դիմել կոշտ միջոցների հակապատվաստումային կոչերը ճնշելու համարՀՀ առողջապահության նախարարությունը պատրաստ է դիմել կոշտ միջոցների հակապատվաստումային կոչերը ճնշելու համար
Արդարադատության ակադեմիայի ռեկտոր. Արդարադատության համակարգը շատ զգայուն է, և դրանում ցանկացած հեղափոխական միջամտություն կարող է ռիսկային լինելԱրդարադատության ակադեմիայի ռեկտոր. Արդարադատության համակարգը շատ զգայուն է, և դրանում ցանկացած հեղափոխական միջամտություն կարող է ռիսկային լինել
Ամերիկացի փորձագետը քննադատել է Փաշինյանի քաղաքականությունըԱմերիկացի փորձագետը քննադատել է Փաշինյանի քաղաքականությունը
ՄԻԵԴ-ը վճիռ է կայացրել ՀՀ առաջին նախագահի հայցովՄԻԵԴ-ը վճիռ է կայացրել ՀՀ առաջին նախագահի հայցով
Նիկոլ Փաշինյանը ղարաբաղյան խնդրի լուծման հարցում ժողովրդի կողմից որոշակի հանձնարարականներ է ակնկալումՆիկոլ Փաշինյանը ղարաբաղյան խնդրի լուծման հարցում ժողովրդի կողմից որոշակի հանձնարարականներ է ակնկալում
ՀՀ վարչապետ. Ես կներկայացնեմ իմ տված խոստումների կատարման ողղությամբ մեր իրականացրած աշխատանքըՀՀ վարչապետ. Ես կներկայացնեմ իմ տված խոստումների կատարման ողղությամբ մեր իրականացրած աշխատանքը
Բաքուն Երևանին  կոչ է արել պրագմատիկ լինել ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման գործումԲաքուն Երևանին  կոչ է արել պրագմատիկ լինել ղարաբաղյան հակամարտության կարգավորման գործում
Ասաֆ Գաջիև. Երբ մեզ սպառնում են, մենք չենք կարող չարձագանքելԱսաֆ Գաջիև. Երբ մեզ սպառնում են, մենք չենք կարող չարձագանքել
Հայացք Բաքվից. Ղարաբաղյան փակուղուց ելքն Ալանդյան մոդելում է, այլ ոչ թե՝ անիմաստ բանակցություններումՀայացք Բաքվից. Ղարաբաղյան փակուղուց ելքն Ալանդյան մոդելում է, այլ ոչ թե՝ անիմաստ բանակցություններում
Տիգրան Ավինյանը՝ Կոնստանտին Օրբելյանին պաշտոնից ազատելու մասին. Որեւէ ոլորտում, այդ թվում ՝ մշակույթի, արտոնյալներ լինել չեն կարողՏիգրան Ավինյանը՝ Կոնստանտին Օրբելյանին պաշտոնից ազատելու մասին. Որեւէ ոլորտում, այդ թվում ՝ մշակույթի, արտոնյալներ լինել չեն կարող
Վերլուծաբան. Երուսաղեմում հայկական դեսպանատան բացումը փայլուն մարտավարական քայլ կդառնաՎերլուծաբան. Երուսաղեմում հայկական դեսպանատան բացումը փայլուն մարտավարական քայլ կդառնա
Փաշինյանը դիմում է քաղաքացիներին. 11 հազար 281 հայրենակիցները պետք է զրկվեն նպաստից, թե՞ ոչՓաշինյանը դիմում է քաղաքացիներին. 11 հազար 281 հայրենակիցները պետք է զրկվեն նպաստից, թե՞ ոչ
Մայիլյան. Վերջին 27 տարիներին բանակցային սեղանին գտնվող առաջարկներն ու սկզբունքները հնացած են և վերանայման կարիք ունենՄայիլյան. Վերջին 27 տարիներին բանակցային սեղանին գտնվող առաջարկներն ու սկզբունքները հնացած են և վերանայման կարիք ունեն
Սկսվել է Օպերայի և բալետի թատրոնի հարակից տարածքի սրճարանների ապամոնտաժումըՍկսվել է Օպերայի և բալետի թատրոնի հարակից տարածքի սրճարանների ապամոնտաժումը
Ավիգդոր Էսկին. Իսրայելում բացվում է Հայաստանի դեսպանատուն. սա բեկում էԱվիգդոր Էսկին. Իսրայելում բացվում է Հայաստանի դեսպանատուն. սա բեկում է
Փնտրել ըստ օրերի