Փորձագետ. Ընտրողն ընտրություններում կողմնորոշվելու է ոչ այնքան ելնելով խոստումներից, որքան՝ հիմնվելով արված գործերի կամ բացթողումների վրա

Արմինֆո. Հանրապետական կուսակցությունը ներկայացրել է, ըստ էության, քանակային հստակությունից զուրկ ծրագիր՝ առանց թվերի և փաստերի: Դա ունի իր պատճառը. իշխանությունը շատ լավ գիտակցում է, որ ընտրող կողմնորոշվելու է՝ ելնելով ոչ այքան կանխատեսվող թվերից կամ աճի խոստումներից, որքան՝ հիմնվելով իր կառավարման ընթացքում ՀՀԿ արած գործերի կամ բացթողումների վրա: Այդ մասին հայտարարել է ՀՊՏՀ տնտեսագիտության տեսության ամբիոնի դոցենտ Ատոմ Մարգարյանը՜ մեկնաբանելով նախընտրական խորհրդարանական քարոզարշավի մասնակից քաղաքական ուժերի ներկայացրած ծրագրերը:

Փորձագետի խոսքով, ՀՀԿ ծրագիրը կրկնում է ներկայիս կառավարության գործունեոթւյան ծրագիրը, ինչը «այնքան էլ տրամաբանական չէ»: «Գործունեության ծրագիրը պետք է բխի նախընտրական ծրագրից, այլ ոչ թե՝ հակառակը»,- նշել է նա: Միաժամանակ, նրա խոսքով, այդ սուբյեկտիվ գործոնը միանգամայն տրամաբանական բացատրություն ունի, քանի որ նախընտրական շեշտադրումն արված է վարչապետի անձի՝ «խարիզմատիկ առաջնորդի» վրա: Հիմնական շեշտադրումները նույնն են՝ ներդրումներ, գործարար միջավայրի խթանում, կոռուպցիայի դեմ պայքար և աղքատության մակարդակի կրճատում: Ծրագիրը բավական իրատեսական է: «Արհեստականորեն ուռճացված նշագիծ չսահմանելով իր համար և 2017 թվականին խոստանալով ապահովել 3,2%, 2018 թվականին 4-5% աճ, արդեն  հնգամյակի վերջում լիովին հնարավոր է հասնել 5-6% և ավելի աճի»,- հայտարարել է նա:

Մարգարյանի կարծիքով, ապագա կառավարությունը կլինի կոալիցիոն՝ ՀՀԿ և ՀՅԴ կազմով: ՀՅԴ ծրագիրն այսօր նույնպես թվերով չի փայլում: Միակ բանը, որ առանձնացրել է փորձագետը, միջին կենսաթոշակի չափի համապատասխանեցնումն է նվազագույն կենսապահովման զամբյուղին:

Ի տարբերություն վերջիններիս՝ «Ազատ դեմոկրատների» և «Ծառուկյան» դաշինքի» ծրագրերն աչքի են ընկնում հստակությամբ՝ թվերի և սպասումների առումով: «Երկուսն էլ 6,5-7% տնտեսական աճ են խոստանումարդեն 2017 թվականին: Այս նշագիծը, կարծում եմ, դժվարհասանելի է»,- հայտարարել է նա: Փորձագետի կարծիքով, 2016 թ. արդյունքներով 0,2% աճը վկայում է անցած տարվա ընթացքում Հյաաստանի տնտեսությունում ռեցեսիայի և լճացման շրջանի մասին: Տեսանելի ապագայում Ռուսաստանից պատժամիջոցների վերացման, Իրանից պատժամիջոցների լիակատար չեղարկման հեռանկարների և նավթի գների թանկացման հետ կապված սպասումների բացակայության պայմաններում հետամուտ լինելով 6-7% աճի ապահովման՝ փորձել Հայաստանի համար ներգրավել դժվարհասանելի և թանկ վարկային միջոցներ, ոչ միայն աննպատակահարմար է, այլև՝ վտանգավոր: Միաժամանակ, նրա կարծիքով, «Ազատ դեմոկրատների» ծրագրի տնտեսական բաղադրիչի՝ ապագա կառավարության համար անկյունաքար դառնալը, իսկ մինչև 60 մլն շրջանառություն ունեցող ՓՄՁ սուբյեկտներին 3 տարով հարկերից  ազատելու մասին «Ծառուկյան» դաշինքի դրույթն արժանի է ուշադրության և կիրառման:

Ընդհանուր առամամբ, ինչպես նշել է Մարգարյանը, չնայած այն բանին, որ երկարաժամկետ ծրագրեր մշակելն անշնորհակալ գործ է՝ բացասական արտաքին ցնցումների և համաշխարհային տնտեսությունում տուրբուլենտության բարձր մակարդակի պատճառով, «Ազատ դեմոկրաների» և «Ելք» դաշինքի ծրագրերը նախատեսում են ոչ միայն կարճաժամկեը և միջինժամկետ զարգացումներ: ««Ելքն», օրինակ, առանձնանում է առաջարկվող երկարաժամկետ ինստիտուցիոնալ փոփոխություններով»,-հայտարարել է  փորձագետը: Միաժամանակ «Ելք» դաշինքի ծրագիրը, տնտեսագետի կարծիքով, բարձրտեխնոլոգիական է: «Այն նախատեսում է երկրի ռազմաարդյունաբերական համալիրի զարգացման հստակ ծրագիր, և պատահական չէ, որ առանցքային պահը զինծառայողների աշխատավարձի բարձրացումն է»,- նշել է նա:

«Հայկական վերածնունդը» առաջարկում է գյուղատնտեսական վարկերի տրամադրման համար սահմանել 10% առավելագույն նշագիծ, որի 5%-ը կփոխհատուցի պետբյուջեն, ինչը նույնպես որոշ շափով իրատեսական է, գտնում է Մարգարյանը; Բայց միաժամանակ, նրա կարծիքով, առաջարկելով սառեցնել  կուտակային կենսաթոշակային համակարգը՝ անհրաժեշտ է հաշվի առնել, որ զրկվում ենք նման վարկերի սուբսիդավորման ռեսուրսից: 

Ինչ վերաբերում է Կոնգրես-ՀԺԿ և ՕՐՕ դաշինքների ծրագրին, ինչպես գտնում է փորձագետը, ՕՐՕ-ն մանրակրկիտ դիտարկում է տնտեսության զարգացման ուղիները՝ կրթության մակարդակի բարձրացման ճանապարհով: Իսկ Կոնգրես-ՀԺԿ ծրագիրը բարիդրացիության և բարի ցանկությունների ծրագիր է, որը նախատեսում է ռազմական ծախսերի մինչև 55% տնտեսում՝ դրանք աշխատատեղերի ստեղծմանն ուղղելու նպատակով: «Բայց խնդիրն այն է, թե ինչպես դա անել, քանի որ տվյալ պահին դա բարդ և գրեթե անիրականանանելի է»,- հայտարարել է նա: