
ԱրմԻնֆո. Երբ խոսքը քաղաքացիների առողջության մասին է, իշխանությունների և ընդդիմության միջև բոլոր տարաձայնությունները պետք է մղվեն երկրորդ պլան։ Այս մասին նոյեմբերի 16-ին ՀՀ Ազգային ժողովի առողջապահության հանձնաժողովի նիստում հայտարարել է «Ուժեղ Հայաստան» ընդդիմադիր խմբակցության պատգամավոր, պատգամավոր Հարություն Հարությունյանը, որը ներկայացրել է «Դեղերի մասին» օրենքում փոփոխություններ կատարելու մասին։
Ավելի վաղ «Ուժեղ Հայաստան» խմբակցությունը նախաձեռնել էր օրենքում փոփոխություններ կատարելու նախաձեռնություն, որոնք նախատեսում էին եվրոպական դեղերի պարզեցված գրանցում և դրանց գների 20% իջեցում։
Խորհրդարանականի խոսքով՝ սա վերաբերում է քաղաքացուն, որը դեղատուն է այցելում ոչ թե հաճույքի, այլ անհրաժեշտության դեպքում, ծնողին, որը վերջին կոպեկներն է հաշվում իր երեխայի առողջության համար, թոշակառուին, որը իր չնչին կենսաթոշակը ծախսում է դեղորայք գնելու վրա։ Հարությունյանը նշել է, որ «Ուժեղ Հայաստան» խմբակցությունը առաջարկում է շատ իրական քայլեր՝ ուղղված եվրոպական առաջատար արտադրողներից դեղամիջոցներ ներմուծելուն իջեցված գնով և դրանց երկրում գրանցման ընթացակարգի պարզեցմանը, որը կհամապատասխանի Եվրասիական տնտեսական միությունում ընդունված ընթացակարգերին։ Եվրամիության երկրներում արտադրված և ԵՄ լիազորված կառույցների կողմից հավաստագրված բոլոր դեղամիջոցները, որոնք գտնվում են ազատ վաճառքի մեջ, պետք է ավտոմատ կերպով գրանցվեն հանրապետության համապատասխան գրանցամատյանում: Բանախոսը որպես օրինակ բերեց Վրաստանը, որի բնակչությունը մի փոքր ավելի քան 800,000 բնակչությամբ գերազանցում է Հայաստանի բնակչությունը: Սակայն, եթե համեմատենք գրանցված դեղերի քանակը, Հայաստանն ունի 3,397, մինչդեռ հարևանը՝ 11,056: Եվրոպայում այս թիվը գերազանցում է 20,000-ը:
«Հզոր Հայաստան» խմբակցությունը առաջարկում է դեղերի գները երկրում նվազեցնել մոտ 20%-ով և ընդլայնել դրանց տեսականին՝ պարզեցնելով գրանցման ընթացակարգերը և խթանելով մրցակցությունը դեղագործական շուկայում: Մասնավորապես, այն առաջարկում է Հայաստանում ավտոմատ կերպով գրանցել այն դեղամիջոցները, որոնք արդեն հաստատվել և գրանցվել են Եվրամիության երկրներում: Օրինագծի համաձայն՝ եվրոպական դեղերի գրանցման գործընթացը առաջարկվում է կրճատել մինչև 7 օր, իսկ այս ընթացակարգի պետական տուրքը սահմանվում է 50,000 դրամ։
Օրինագծով առաջարկվում է, որ պետությունը ուղղակիորեն գնային բանակցություններ վարի խոշոր դեղագործական արտադրողների հետ՝ հաշվի առնելով ամբողջ երկրի կարիքները։ Սա պետք է օգնի խուսափել թանկարժեք միջնորդների միջոցով գնումներից։
Իր հերթին, ՀՀ առողջապահության նախարար Անահիտ Ավանեսյանը, ներկայացնելով կառավարության դիրքորոշումը, համաձայնեց հիմնական զեկուցողի հետ, որ առողջապահությունը վեր է բոլոր քաղաքական նախասիրություններից։ «Անհատը պետության բարձրագույն արժեքն է, և պետության հիմնական խնդիրն է ապահովել նրա առաջնային կարիքները», - ասաց Անահիտ Ավանեսյանը՝ այս համատեքստում մատնանշելով առողջապահական համակարգի բարեփոխումը, որը ներառում է համընդհանուր առողջապահական ապահովագրության տարրեր։ Նա նշեց, որ 2025 թվականից ի վեր երկրում արդեն գրանցվել է 400 նոր դեղամիջոց։ Համընդհանուր առողջապահական ապահովագրության համակարգն ինքնին թույլ է տալիս նոր ընկերությունների մուտք գործել հայկական շուկա, որոնք հնարավորություն կունենան գրանցել իրենց դեղերը և վերանայել իրենց գնային քաղաքականությունը։ Նախարարը նշեց, որ պետությունը ստեղծել է մի համակարգ, որը դեղերը հասանելի է դարձնում քաղաքացիների համար։ Նա նշեց, որ 2000-ականների սկզբի համեմատ դեղերի գները աճել են 30%-ով, բայց նույնիսկ եթե ներմուծվող դեղերի ԱԱՀ-ն վերացվի, այդ գները դժվար թե նվազեն: Առավելագույնը, դա կհանգեցնի միայն 1-2 տոկոս նվազման: Այդ պատճառով իշխանությունները չեն հետապնդել հարկերի նվազեցման մոտեցում, այլ ներդրել են նոր համակարգի ներդրման մեխանիզմներ, որը էական ազդեցություն չի ունենա քաղաքացիների գրպանների վրա: Ավանեսյանը հավելեց, որ Առողջապահության նախարարությունն արդեն մշակել է համապատասխան օրենք, որը շուտով կներկայացվի կառավարություն՝ լուծելով գնագոյացման հարցը: Նախարարը նշեց, որ միայն ԵՄ երկրների վրա կենտրոնանալը բավարար չէ, քանի որ ԵՄ շատ արտադրողներ վերաուղղորդում են արտադրությունը դեպի ասիական շուկաներ: Հաշվի առնելով ներկայացված բոլոր գործոնները՝ կառավարությունը անտեղի համարեց «Ուժեղ Հայաստանի» կողմից առաջարկված օրինագծի ընդունումը, սակայն Ավանեսյանը առաջարկեց ընդդիմությանը աշխատել այնպիսի լուծումների վրա, որոնք կբավարարեն բոլոր կողմերին, հատկապես հաշվի առնելով, որ դեղերի վրա 20% զեղչի առաջարկը ենթադրում է նաև այլ օրենքների կիրառում, որոնք ընդդիմությունը չի առաջարկել:
Միևնույն ժամանակ, «Ուժեղ Հայաստան» խմբակցության քարտուղար Տիգրան Աբրահամյանը մատնանշեց ՀՀ կառավարության կողմից խորհրդարանական քննարկմանը ներկայացված նմանատիպ օրինագիծը: Ավելին, որոշ տարբերություններով շուտով շրջանառության մեջ կդրվի մեկ այլ նմանատիպ օրինագիծ, որը էապես կրկնում է ընդդիմության կողմից ներկայացված փաստաթուղթը։
Մոտ երկու ժամ տևած քննարկումից հետո Հարություն Հարությունյանը առաջարկեց երկու ամսով հետաձգել հանձնաժողովի քննարկումներն ու քվեարկությունները՝ փաստաթուղթը վերջնական տեսքի բերելու համար։