Արմինֆո.2026 թվականի ինն ամիսների ընթացքում Հայաստանում լրագրողների և ԶԼՄ-ների դեմ ներկայացված հայցերի ընդհանուր թիվը կազմել է 44: Այդ մասին հայտարարել է Խոսքի ազատության պաշտպանության կոմիտեի (ԽԱՊԿ) նախագահ Աշոտ Մելիքյանը՝ հոկտեմբերի 23-ին Երեւանում կայացած մամուլի ասուլիսի ժամանակ, որը նվիրված էր Հայաստանում խոսքի ազատության վիճակին եւ 2026 թվականի երրորդ եռամսյակում լրագրողների եւ ԶԼՄ-ների իրավունքների խախտումներին:
Նա նշել է, որ նախորդ եռամսյակի ընթացքում լրագրողների կամ ԶԼՄ-ների նկատմամբ ֆիզիկական բռնության դեպքեր չեն արձանագրվել: Նրա գնահատմամբ՝ դա խոսում է այդ ուղղությամբ դրական միտման մասին։ "Այս տարվա ընթացքում նկատվում է նման խախտումների թվի նվազում։ Ցանկալի է, որ այդ դրական միտումը պահպանվեր։ Ինչ վերաբերում է խախտումների այլ տեսակներին, ապա երրորդ եռամսյակի ընթացքում արձանագրվել է տեղեկատվություն ստանալու և տարածելու իրավունքի խախտման 12 դեպք, ինչպես նաև լրագրողների նկատմամբ ճնշման կամ անհարգալից վերաբերմունքի ձևով ներգործության 2 դեպք", - նշել է Մելիքյանը։
Համեմատելով երեք եռամսյակների ընդհանուր իրավիճակը՝ ԽԱՊԿ ղեկավարը նշել է, որ առաջին և երկրորդ եռամսյակներում արձանագրվել է ֆիզիկական բռնության մեկական դեպք: Նա պարզաբանել է, որ երրորդ եռամսյակում նման դեպքերի բացակայությունը, մասնավորապես, պայմանավորված է հասարակական-քաղաքական իրավիճակի սրման դեպքերի բացակայությամբ, այդ թվում՝ խորհրդարանում: "Չնայած 9-րդ գումարման խորհրդարանի աշխատանքի մեկնարկից ի վեր որոշակի լարվածությանը՝ այն, հիմնականում, կապված չի եղել լրագրողների հետ։ Ընդհանուր առմամբ, կոնֆլիկտային իրավիճակները նվազել են ։ Տեղեկություններ ստանալու և տարածելու իրավունքի խախտման դեպքերի թիվը նվազել է 2,5 անգամ, այսինքն, դրական դինամիկա կա. մասնավորապես, 2025 թվականին, ընդհանուր առմամբ, գրանցվել է 23 նման խախտում, իսկ 2026 թվականի 9 ամիսների ընթացքում՝ 12։ Ընդ որում, արձանագրված 12 դեպքերից 5-ում ԶԼՄ-ների պաշտոնական հարցումներն անտեսվել են, ևս 5 դեպքում տրվել է պատասխան, սակայն առանց հիմքերի մերժվել է ըստ էության տեղեկատվության տրամադրումը, 2 դեպքում պատասխանները թերի են եղել", - պատմել է Մելիքյանը։
Ինչպես պարզաբանել է ԽԱՊԿ նախագահը, խոսքը վերաբերում է այն իրավիճակներին, երբ ԶԼՄ-ների 4-5 հարցերին ստացվում է մեկ նախադասությունից բաղկացած պատասխան, որը տրվում է միայն տեսանելիության համար: Այսինքն՝ մտահոգություն է առաջացնում, ըստ նրա, այն փաստը, որ պետական մարմինները նախկինի պես կարող են անտեսել ԶԼՄ-ների հարցումները, անհիմն մերժել տեղեկատվության տրամադրումը կամ ձևական պատասխաններ տալ: Նա անդրադարձել է նաև 9-րդ գումարման խորհրդարանի աշխատանքների մեկնարկին ընդառաջ ընդունված "Լրագրողների հավատարմագրման կարգը և Հայաստանի Հանրապետության Ազգային ժողովի շենքում գտնվելու կանոնները հաստատելու մասին" որոշմանը: "Նորմատիվ ակտերի թարմացման ավանդույթ կա, սակայն տպավորություն է ստեղծվում, որ տվյալ դեպքում վերցրել են նախկինում ընդունված նորմատիվ ակտերը, որոնք վաղուց են գործել, մի փոքր թարմացրել են և նորից ստորագրել: Արդյունքում ՝ հինգ տարի առաջ 8-րդ գումարման խորհրդարանի աշխատանքների մեկնարկի նախաշեմին ընդունված կանոնները, որոնք անհանգստություն էին առաջացրել նախկինում բացակա սահմանափակումների պատճառով, կրկին ստորագրվել են, այս անգամ ՝ խորհրդարանի մեկ այլ խոսնակի կողմից: Ընդ որում, խորհրդարանում հավատարմագրված լրագրողների հավաստմամբ, այդ սահմանափակումները դե ֆակտո չեն գործում, եւ լրագրողներն աշխատում են այնպես, ինչպես՝ նախկինում", - պատմել է ԽԱՊԿ ղեկավարը։
Մելիքյանը դա դրական է որակել, սակայն ընդգծել է, որ դրանց կիրառման ռիսկերը պահպանվում են, և կոչ է արել դե յուրե ամրագրել այն մոտեցումները, որոնք կիրառվում են դե ֆակտո: Մելիքյանը մտահոգիչ երևույթ է համարել նաև դատական հայցերի չնվազող թիվը, ուշադրություն դարձնելով այն հանգամանքին, որ այս տարի Դրանց ցուցանիշը կարող է հասնել նախորդ տարվա ռեկորդային մակարդակի: "Երրորդ եռամսյակի ընթացքում զգալիորեն ավելի շատ դատական հայցեր են ներկայացվել լրագրողների և լրատվամիջոցների դեմ, քան երկրորդ կամ առաջին եռամսյակում։ 2026 թվականի ինն ամիսների ընթացքում հայցերի ընդհանուր թիվը կազմել է 44։ Նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածում դրանց թիվը կազմել է 45, այսինքն ՝ մնացել է մոտավորապես նույն մակարդակի վրա։ Ըստ եռամսյակների բաշխումն ունի հետևյալ տեսքը․ առաջին եռամսյակում ներկայացվել է 14 հայց, երկրորդում՝ 12, երրորդում՝ 18 հայց ։ Ընդ որում, տարին դեռ չի ավարտվել, եւ եթե պահպանվի ներկայիս դինամիկան, իրավիճակը կարող է կրկնել նախորդ տարվա պատկերը՝ 61 վիրավորանքի եւ զրպարտության, եւ 2 գործ՝ այլ հիմքերով", - հիշեցրել է Մելիքյանը։
Երրորդ եռամսյակում ներկայացված 18 հայցերից 13-ը, ըստ նրա, նախաձեռնվել են պետական մարմինների և կազմակերպությունների, ինչպես նաև նրանց ներկայացուցիչների կողմից, 1-ը՝ նախկին պաշտոնատար անձի, 2-ը՝ գործարարների, և ևս 2-ը ՝ քաղաքացիների կողմից: Այսպիսով, ինչպես նշել է Մելիքյանը, հայցերի մեծ մասը բաժին է ընկնում պաշտոնատար անձանց։ ԽԱՊԿ ղեկավարը հետաքրքիր է համարել այն, որ այս երեք ամիսների ընթացքում նախկինում վարույթ ընդունված 15 դատական գործերով հայցերը բավարարվել են, իսկ 8-ով ՝ մերժվել։ Այսինքն, ինչպես նկատել է Մելիքյանը, այստեղ բացասական միտում է նկատվում։ "Հայցերի մեծ քանակի հիմնական պատճառը լրատվական դաշտի խիստ բևեռացումն է, որոշ ԶԼՄ-ների սերտ մերձեցումը քաղաքական ուժերի հետ և նրանց կողմից քաղաքական շահերի սպասարկումը։ Մյուս կողմից՝ դա քաղաքական ուժերի եւ բարձրաստիճան ներկայացուցիչների անհանդուրժողականությունն է, որոնք հաճախ լրագրողներին ընկալում են որպես հակառակ ճամբարի շահերը ներկայացնող քաղաքական համակարգի մաս", - պարզաբանել է ԽԱՊԿ նախագահը։
Մելիքյանը նոր երևույթ է համարել լրագրողների ակտիվություննը իրենց վիրավորողների դեմ հայցեր ներկայացնելու հարցում: Նրա խոսքով ՝ ներկայումս քննվում է լրագրողների կողմից տարբեր տարիներին պաշտոնատար անձանց դեմ ներկայացված 10 հայց, իսկ քաղաքացիների դեմ ՝ 8 հայց: Մելիքյանը, միաժամանակ, հիշեցրել է, որ ԶԼՄ-ների բեւեռացմանը հակազդելու շրջանակներում կառավարությունը հավանություն է տվել օրինագծին, որը նախատեսում է քաղաքացիների համար իրենց եկամտահարկից մասհանումները հօգուտ լրատվամիջոցների ուղղելու հնարավորություն: Միևնույն ժամանակ, նա ուշադրություն է հրավիրել երաշխիքների բացակայության վրա, որ այդ մեխանիզմը չի օգտագործվի քաղաքական նպատակներով: Նրա խոսքով ՝ քաղաքական ուժերը կարող են իրենց ընտրազանգվածին մղել այդ գումարներն ուղղել այն լրատվամիջոցներին, որոնք սպասարկում են իրենց շահերը։ "Սակայն, նախ, պետք է սպասել, թե ինչ պայմաններ և չափանիշներ կնախատեսվեն օրինագծով՝ բոլոր գործընթացների թափանցիկությունն ապահովելու համար", - եզրափակել է ԽԱՊԿ ղեկավարը:
Փորձագետ. Հայաստանի վրա տնտեսական ճնշումը կարող է գործնականում անցավ լինել ԵԱՏՄ մյուս անդամների համար, բայց ոչ հենց Հայաստանի համար
Ֆրանսիայում բողոքի ցույցերի փորձագետ. Քաղաքակրթությունները մարում են, երբ հասարակությունը կորցնում է ապագայի տեսլականը
Թուրքագետ․ Ադրբեջանն ամենազոր չէ․ նրա խոցելիությունները պետք է դառնան Հայաստանի անվտանգության ռազմավարության մաս
Կարծիք․ Ջերմուկի ծոցում Ամուլսարի բացումը էկոլոգիական աղետի մեկնարկ է Հայաստանում
Փորձագետ . Հայաստանում ընդդիմադիր գործիչների ձերբակալությունը սոցիալական ցանցերում գրառումների համար հանրությանը վախեցնելու և այլախոհությունը ճնշելու համակարգված փորձ է
Հայաստանի ԱԳՄԱ նախարարը մեկնաբանել է երկրի վերադարձը ՀԱՊԿ շրջանակներում աշխատանքներին
Արցախի Հանրային խորհուրդը վրդովմունք է հայտնել ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի վարքագծի վերաբերյալ
Լուկաշենկոն կոչ արեց Հայաստանին ստանձնել ԱՊՀ նախագահությունը 2029 թվականին
Դմիտրի Մեդվեդևը կանխատեսել էր Հայաստանի համար Ուկրաինայի նման ճակատագիր՝ երկրի արտաքին քաղաքականության փոփոխության ֆոնին
ՌԴ Անվտանգության խորհուրդ․ Հայաստանում ցանկանում են ստիպել ռուս սեփականատերերին ազատվել ակտիվներից
Զախարովա․ Ռուսաստանը պատրաստ է Հայաստանի հետ քննարկել ռազմական համագործակցության ընդլայնման հեռանկարները՝ կապերի գույքագրման շրջանակներում
Թևանյան. Հայաստանը, ինչպես Ուկրաինան և Մոլդովան, մտցվել է ԵՄ գլոբալ պատերազմի մեջ
Երևանի քաղաքապետարանում քննարկում են քաղաքում valet-parking համակարգի ներդրման հնարավորությունը
Փորձագետ. Օկուպացված Արցախում օտարերկրյա դեսպանների ներկայությամբ հայկական մշակույթի «աղվանացումը» ցեղասպանություն է
Քաղաքագետ․ Եթե ռուս-հայկական հարաբերությունները կործանվեն, ապա Ռուսաստանի տեղը կզբաղեցնի Թուրքիան
Քաղաքագետ. Հայ հանրությունը պարզապես պարտավոր է էապես փոխել հանրային քննարկման և պայքարի ողջ բովանդակությունը
Ադրբեջանում քրիստոնյա գերիների մաշկից այրելով հեռացնում են խաչերի պատկերներով դաջվածքները. իրավապաշտպան
Պուտին. Պրահայում Հայաստանի կողմից Ղարաբաղի ճանաչումը որպես Ադրբեջանի մաս Ռուսաստանի դիրքորոշմանը այս հարցում տվել է երկիմաստ բնույթ
Պուտինը նշել է, որ Հայաստանի կողմից ԵՄ-ին անդամակցության մասին օրենքի ընդունումը նշանակում է ԵԱՏՄ-ից դուրս գալու մասին հայտարարություն։
