
Արմինֆո: ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների խորհուրդը միաձայն ընդունել է Հայաստանի կողմից հովանավորվող «Միջազգային համագործակցության ամրապնդում թվային տեխնոլոգիաների համատեքստում կանանց և աղջիկների իրավունքների խթանման և պաշտպանության համար» վերնագրով բանաձևը: Այն ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների խորհրդին է ներկայացվել Հայաստանի, Էստոնիայի, Ռուանդայի, Ուրուգվայի, Սենեգալի, Շվեդիայի և Ղազախստանի կազմի մեջ մտնող միջտարածաշրջանային խմբի կողմից:
ՀՀ արտաքին գործերի նախարարության մամուլի ծառայության հաղորդմամբ՝ բանաձևը քննարկում է թվային տեխնոլոգիաների, այդ թվում՝ արհեստական բանականության կողմից մարդու իրավունքների համատեքստում առաջացող հնարավորություններն ու մարտահրավերները: Ինտեգրելով երեք հիմնական ոլորտներ՝ տեխնոլոգիաների հասանելիությունը, կանանց և աղջիկների լիարժեք մասնակցությունը դրանց զարգացմանը և կառավարմանը, և տեխնոլոգիաների հետ կապված ռիսկերից պաշտպանությունը, բանաձևը նպատակ ունի լուծել գենդերային թվային անջրպետը, ներառյալ տեխնոլոգիական հմտությունների բացը, խթանել կանանց և աղջիկների մասնակցությունը թվային տեխնոլոգիաների և արհեստական բանականության կառավարմանը, ինչպես նաև լուծել ի հայտ եկող ռիսկերը, ներառյալ խտրականությունը և ալգորիթմական կողմնակալությունը, ինչպես նաև տվյալների ներկայացուցչականությունը։
Բանաձևի հիմնական բաղադրիչներից մեկը միջազգային համագործակցության խթանումն է, տեխնոլոգիաների միջսահմանային բնույթի ճանաչումը և բազմակողմանի համագործակցության ամրապնդման կարևորությունը դրանց արդյունավետ կառավարման համար։ Բանաձևը խրախուսում է գիտելիքների և փորձի փոխանակումը, կարողությունների զարգացումը և համատեղ գործողությունները՝ ի պատասխան առկա և ի հայտ եկող մարտահրավերների։ Բանաձևը ստեղծում է միջազգային համագործակցության համապարփակ նոր շրջանակ՝ կապելով մարդու իրավունքները և գենդերային հավասարությունը գիտության և տեխնոլոգիայի հետ։
Բանաձևը ներկայացնելով՝ Ժնևի ՄԱԿ-ի գրասենյակում Հայաստանի մշտական ներկայացուցիչ Հասմիկ Տոլմաջյանը ընդգծեց թվային փոխակերպման ընձեռած հնարավորությունները՝ նշելով, որ տեխնոլոգիաների և արհեստական բանականության խտրական նախագծումը, ոչ ներկայացուցչական տվյալները և ալգորիթմական կողմնակալությունը գործիքներ են առկա անհավասարությունները վերարտադրելու և խորացնելու համար։ Տոլմաջյանը ընդգծեց կանանց և աղջիկների իրավունքները համատեղ ջանքերի կենտրոնում պահելու կարևորությունը՝ տեխնոլոգիաների շարունակական և արագ զարգացման հետ մեկտեղ։
Այս նոր բանաձևը, որը համահեղինակել են ՄԱԿ-ի բոլոր տարածաշրջանային խմբերը ներկայացնող մոտ հինգ տասնյակ երկրներ, ներկայացվել է որպես բազմակողմ հարթակներում գենդերային հավասարությունը խթանելու համար տեխնոլոգիաների և նորարարության զարգացմանն ուղղված Հայաստանի հետևողական ջանքերի շարունակություն։
«Սա նաև արտացոլում է Հայաստանի ամուր հանձնառությունը թվային փոխակերպման համատեքստում գենդերային հավասարությունը խթանելու հարցում՝ հաշվի առնելով տեխնոլոգիական ոլորտում կանանց բարձր ներկայացվածությունը, որը զգալիորեն գերազանցում է համաշխարհային միջին ցուցանիշը։ Այս նախաձեռնության ներկայացումը Մարդու իրավունքների խորհրդին տեղի է ունենում հատկապես կարևոր ժամանակահատվածում, երբ արհեստական բանականության արագ զարգացումը ավելի հրատապ է դարձնում տեխնոլոգիաների, հավասարության և մարդու իրավունքների հատման կետում արդյունավետ միջազգային համագործակցության ամրապնդումը», - հայտարարել է Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարությունը։