
Արմինֆո. Եվրոպական ուղղության ակտիվացումը Հայաստանի ղեկավարության ինքնիշխան ընտրությունն է։ Սեպտեմբերի 24-ին APRI Armenia 2026 ֆորումի հարթակներում ԱրմԻնֆո-ի թղթակցի հետ զրույցում Ղազախստանի ռազմավարական հետազոտությունների ինստիտուտի (ՂՌՀԻ) եվրոպական և ամերիկյան հետազոտությունների դեպարտամենտի առաջատար փորձագետ Ալիշեր Աբդռեշևն այդպես է մեկնաբանել ղազախական կողմի դիրքորոշումը Եվրոպական միությանը (ԵՄ) անդամակցելու Հայաստանի ձգտման վերաբերյալ:
"Դիրքորոշումն այստեղ բավականին պարզ է։ Եվրոպական ուղղության ակտիվացումը Հայաստանի ղեկավարության ինքնիշխան ընտրությունն է։ Մենք հարգում ենք Երևանի վերջին քայլերը նրա արտաքին քաղաքականության դիվերսիֆիկացման տեսանկյունից։ Բոլորովին վերջերս ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց Հայաստանի դիրքավորման նոր գաղափարախոսության՝ "իրական Հայաստանի" հայեցակարգի մասին։ Եվ ես կարծում եմ, որ դա հենց Հայաստանի ներքին ընտրությունն է", - մասնավորապես նշել է փորձագետը։
Ընդ որում, ինչպես նշել է Աբդռեշեւը, եթե դատողություններ անենք փորձագիտական տեսանկյունից, կարեւոր է գնահատել, թե ինչ դրական եւ բացասական կողմեր կլինեն Հայաստանի համար, եթե նա շարունակի պահպանել բարդ երկխոսությունը Եվրասիական տնտեսական միության (ԵԱՏՄ) հետ: Նրա խոսքով ՝ այսօր դեռևս դժվար է պատկերացնել, թե Հայաստանը, մնալով ԵԱՏՄ - ում, ինչպես է միաժամանակ հետևելու Եվրոպական միությանը մերձենալու և միանալու ուղեգծին: "Առայժմ մենք ՝ որպես փորձագետներ, չենք տեսնում, թե ինչպես է Հայաստանը ծրագրում հավասարակշռել այդ ուղղությունները։ Բայց մենք չենք կարող դրան բացասաբար կամ այլ կերպ արձագանքել: Ինչպես արդեն ասացի, դա Հայաստանի ազգային ընտրության հարցն է ։ Աստանան, իր հերթին, կշարունակի զարգացնել հարաբերությունները Երեւանի հետ ՝ անկախ նրա արտաքին քաղաքականության փոխակերպումից", - նշել է ՂՌՀԻ առաջատար փորձագետը։
Ընդհանուր առմամբ, ըստ նրա, Հայաստանն այժմ գտնվում է իր արտաքին քաղաքականության շատ ակտիվ փուլում։ "Հետխորհրդային տարածքում ինտեգրացիոն գործընթացների շուրջ շատ իրադարձություններ են տեղի ունենում։ Մենք նաեւ գիտենք, որ Հայաստանը կասեցրել է իր մասնակցությունը ՀԱՊԿ-ին։ Միեւնույն ժամանակ, մենք հասկանում ենք, թե ինչ է կանգնած այդ որոշումների հետեւում, եւ հասկանում ենք Հայաստանի դիրքորոշումը։ Իհարկե, մենք կշարունակենք պահպանել աշխատանքային գործընթացը և փոխգործակցությունը հայ գործընկերների հետ ՝ չնայած միջազգային այլ կազմակերպություններին միանալու նրանց ձգտմանը", - ամփոփել է Աբդռեշևը։
Հիշեցնենք, որ ՀՀ կառավարությունը 2025 թվականի հունվարի 9-ին հավանություն է տվել "ԵվրաՔե" քաղաքացիական նախաձեռնության կողմից առաջարկված ՝ Եվրոպական միությանն անդամակցելու գործընթաց սկսելու մասին օրենքի նախագծին: Նախագիծն ուղարկվել է Հայաստանի խորհրդարան ՝ հաստատման։ Մարտի 26-ին երկրի խորհրդարանը վերջնական ընթերցմամբ ընդունել է այն և ուղարկել նախագահի ստորագրմանը ։ Փաստաթուղթը ստորագրվել է նույն թվականի ապրիլի 4-ին։ Ռուսաստանը Հայաստանին տեղեկացրել է, որ Եվրասիական տնտեսական միությանը և Եվրամիությանը միաժամանակյա անդամակցությունն անհնար է: 2026 թվականի մայիսի 9-ին Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը լրագրողների հետ զրույցում Հայաստանին առաջարկել է որքան հնարավոր է շուտ կողմնորոշվել ԵՄ-ին և ԵԱՏՄ-ին անդամակցության հարցում ՝ մատնանշելով հարկ եղած դեպքում "քաղաքակիրթ ապահարզան սկսելու" պատրաստակամությունը։ Երևանում՝ ի պատասխան, նշել են, որ ԵԱՏՄ-ն կլքեն, երբ հարկ համարեն ։ Իսկ արդեն մայիսի 29-ին ԵԱՏՄ երկրների ղեկավարները համատեղ հայտարարություն են ընդունել, որում Հայաստանից պահանջել են հանրաքվե անցկացնել ԵԱՏՄ-ում գտնվելու մասով։