
ԱրմԻնֆո: ՀՀ վարչապետի աշխատակազմի հասարակայնության հետ կապերի և տեղեկատվության կենտրոնը հրապարակել է Հայ Առաքելական Եկեղեցու իրավիճակի և հնարավոր լուծումների վերաբերյալ զեկույց:
«Եկեղեցու փաստացի առաջնորդի և մի քանի բարձրաստիճան հոգևորականների գործունեության հետևանքով Հայ Առաքելական Եկեղեցում առաջացած ճգնաժամի և դրա լուծման ուղիների մասին» վերնագրով զեկույցը պատրաստվել է ՀՀ կառավարության 2026-2031 թվականների ծրագրի շրջանակներում՝ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հանձնարարությամբ: Փաստաթղթի նպատակն է բաց աղբյուրների ուսումնասիրության միջոցով փաստաթղթավորել այն հանգամանքները, որոնք դրա հեղինակները բնութագրում են որպես Հայ Առաքելական Եկեղեցու ճգնաժամ և առաջարկել դրա հաղթահարման ուղիներ:
Փաստաթղթի հեղինակները ընդգծում են, որ զեկույցը չի կասկածի տակ դնում Եկեղեցու, Սուրբ Գրքի կամ կանոնական կարգի դոգմատիկ հիմքերը: Նրանց դիրքորոշման համաձայն՝ փաստաթուղթը կենտրոնանում է այդ սկզբունքների ենթադրյալ խախտումների վրա: Հաշվետվության մեջ նաև նշվում է, որ եկեղեցական բարեփոխումը պետք է իրականացվի եկեղեցու կողմից՝ իր հոգևորականության և հավատացյալների մասնակցությամբ, մինչդեռ պետությունը պետք է գործի իր օրենսդրական լիազորությունների սահմաններում։
Կենտրոնի տվյալներով՝ փաստաթուղթը պատրաստելիս օգտագործվել է բաց աղբյուրներից ստացված տեղեկատվություն, և դրանում ներկայացված տեղեկատվությունը համեմատվել է Հայ Առաքելական Եկեղեցու կանոնադրության, Առաքելական կանոնների, 1945 թվականի Ազգային եկեղեցական ժողովի գումարման կանոնադրության, այլ կանոնական փաստաթղթերի և ՀՀ օրենսդրության դրույթների հետ։ Հաշվետվության հեղինակները նշում են 16 հանգամանք, որոնք, իրենց գնահատմամբ, վկայում են ՀԱԵ-ում ճգնաժամի մասին։ Դրանց թվում փաստաթղթում նշվում են կուսակրոնության երդման ենթադրյալ խախտումները, հոգևորականության հալածանքները և կարգալույծ լինելը, ֆինանսական անթափանցիկությունը և եկեղեցական գույքի չարաշահումը, ազգականների ձեռնադրությունը և «կլանային կառավարումը», Սուրբ Աթոռի քաղաքականացումը և արտաքին ազդեցությունը, Ազգային եկեղեցական ժողովի երկարատև դադարը, միասնական եկեղեցական Սահմանադրության բացակայությունը և սփյուռքի թեմերում առկա պառակտումները։ Զեկույցի հեղինակները առաջարկում են հինգ փուլից բաղկացած «ճանապարհային քարտեզ»՝ իրավիճակը հաղթահարելու համար, որը նրանք բնութագրում են որպես ճգնաժամ։