Քաղաքական գործիչ. Փաշինյանի համար շատ ավելի շահավետ կլինի, եթե ԵՄ-ն վճարի, որ Հայաստանը մի օր միանա դրան

ԱրմԻնֆո. ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը չի ցանկանում ընտրություն կատարել Եվրոպական Միության և Եվրասիական տնտեսական միության միջև. նա փորձում է «վաճառել» այս ընտրության իրավունքը կողմերին: Այս մասին գրում է պաշտպանության նախկին փոխնախարար Արտակ Զաքարյանը իր հոդվածում:

Նրա դիտարկումների համաձայն՝ Եվրոպան պատրաստ է վճարել դրա համար: «Այստեղից է սկսվում գործընթացի ամենակարևոր մասը: Գաղտնիք չէ, որ Բրյուսելը չափազանց հետաքրքրված է հետխորհրդային տարածքում ռուսական ազդեցության նվազեցմամբ: Հայաստանը բացառություն չէ: Որքան քիչ է Երևանը կախված Մոսկվայից և ԵԱՏՄ-ից, այնքան ավելի օգտակար է դա տարածաշրջանում եվրոպական քաղաքականության համար: Միևնույն ժամանակ, Բրյուսելը տեսնում է, որ Հայաստանը չի շտապում նետվել Եվրոպայի գիրկը և, առավել ևս, չի պատրաստվում վաղը դուռը շրխկացնել և դուրս գալ ԵԱՏՄ-ից: Սակայն Նիկոլը ցուցադրաբար «փնտրում է» Ռուսաստանին այլընտրանք՝ փորձելով «դիվերսիֆիկացնել» առևտուրը, տրանսպորտը և արտաքին քաղաքական կապերը: Եվ հենց սա է այն իրավիճակը, որից Եվրոպան պատրաստ է օգտվել: Տրամաբանությունը չափազանց պարզ է. եթե որևէ երկիր ինքն է «ցույց տալիս», որ ցանկանում է աստիճանաբար հեռանալ Մոսկվայից, ինչու՞ չօգնել նրան ևս մի քանի քայլ անել այս ուղղությամբ: Ավելին, ԵՄ-ի համար նման աջակցության արժեքը համեմատաբար փոքր է, իսկ քաղաքական ազդեցությունը կարող է բավականին նշանակալի լինել», - ասում է Արտակ Զաքարյանը։

Նա նշեց, որ այստեղ են ի հայտ գալիս դրամաշնորհներ, ներդրումային ծրագրեր, արտոնյալ վարկեր, առևտրային արտոնություններ, տեխնիկական օգնություն, ինչպես նաև տրանսպորտային և էներգետիկ ինտեգրման նախագծեր: Հայաստանը աստիճանաբար սկսում է ծանոթանալ եվրոպական շուկային և եվրոպական կանոններին դեռևս ԵՄ անդամակցության հարցը լրջորեն բարձրացնելուց շատ առաջ: Նախկին փոխնախարարը ընդգծեց, որ 2026 թվականի հունիսին Եվրահանձնաժողովը 34 միլիոն եվրո է փոխանցել Հայաստանին որպես «շտապ օգնություն»: 52 միլիոն եվրոյի ընդհանուր փաթեթի առաջին մասից Ռուսաստանի առևտրային սահմանափակումների ներդրումից հետո հուլիսին հայտարարվեց, որ Հայաստանին տրամադրվող ֆինանսական օգնության ընդհանուր գումարը հասել է 288 միլիոն եվրոյի: Առանձին ներդրումային պորտֆելը՝ European Global Gateway-ը, նախատեսում է ներգրավել մոտ 2.5 միլիարդ եվրո ապագա ներդրումներ:

«Բայց այստեղ ամենաուշագրավը փողը չէ»: Եվրոպան հայտարարում է իր շուկայի աստիճանական բացման մասին Հայաստանի համար: Սեպտեմբերին ԵՄ Խորհուրդը աջակցեց մի շարք հայկական ապրանքների ներմուծման մաքսատուրքերի ժամանակավոր վերացմանը: Դրանք հիմնականում վերաբերում են այն ապրանքներին, որոնք մինչև վերջերս մեծ մասամբ կողմնորոշված էին դեպի ռուսական շուկա: Սա միայն հայտարարություն էր, և դեռևս պարզ չէ, թե ինչպես է այն կիրականացվի: Հայտարարությունների մակարդակով սա, կարծես, աշխարհաքաղաքական մրցակցության դասագրքային օրինակ է: Մոսկվան սահմանափակում է հայկական ապրանքների մուտքը, Բրյուսելն առաջարկում է «այլընտրանքային շուկա»: Մոսկվան մեզ հիշեցնում է ԵԱՏՄ-ի առավելությունների մասին, Եվրոպան առաջարկում է «ներդրումներ»: Ռուսաստանը հարցնում է. «Դուք մեզ հետ եք, թե՞ նրանց»: Եվրամիությունը պատասխանում է. «Մի շտապեք ընտրության հարցում. եկեք համագործակցենք առայժմ»: Եվ այս կառուցվածքը համապատասխանում է Փաշինյանի անձնական շահերին: Նա այսօր պետք չէ միանա Եվրամիությանը: Նրա համար շատ ավելի ձեռնտու է, որ Եվրամիությունը վճարի, որպեսզի Հայաստանը կարողանա մի օր, գուցե շատ հեռավոր ապագայում, միանալ դրան: Դրա դիմաց Բրյուսելը, ենթադրաբար, ստանում է մեկ այլ երկիր, որը աստիճանաբար հեռանում է Ռուսաստանի ազդեցության ուղեծրից: Երևանը ստանում է գումար և քաղաքականապես գնելու և վաճառելու հնարավորություն: Առայժմ բոլորը գոհ են: Բացառությամբ, իհարկե, Մոսկվայի, որը, կարծես, վաճառքի տրամադրված է, և նրա քայլերը նոր են սկսում իրենց ազդեցությունը թողնել», - ընդգծեց Արտակ Զաքարյանը։