Է. Շարմազանով. Ադրբեջանն ու Թուրքիան շարունակում են սպառնալիք լինել Հայաստանի համար

Արմինֆո. Պետք է հստակ հասկանալ, որ Ադրբեջանն ու Թուրքիան շարունակում են սպառնալիք լինել Հայաստանի համար: Հաշվի առնելով այս սպառնալիքը, իշխանությունների քաղաքական կարճատեսությունը հանգեցրել է թուրք-ադրբեջանական օրակարգի: Հանրապետական կուսակցության մամուլի քարտուղար Էդուարդ Շարմազանովը կիսում է նմանատիպ տեսակետ՝ իր Ֆեյսբուքյան էջում հարցնելով, թե որ աշխարհաքաղաքական վեկտորը պետք է ընտրի Հայաստանը:

Քաղաքական գործչի խոսքով՝ շատերը կարծում են, որ երկրի իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը ընտրել է Արևմուտքի հետ ինտեգրման ուղին: «Բայց կա նաև կարծիք, որ ներկայիս ռեժիմը չի ընտրել ո՛չ Արևմուտքը, ո՛չ էլ Ռուսաստանը»: Հաշվի առնելով վերջին տարիների իրադարձությունները՝ բավականին ողջամիտ է ենթադրել, որ Հայաստանի ղեկավարները ընտրել են Թուրքիայի հետ սերտ մերձեցման ուղին: 44-օրյա աղետալի պատերազմի ավարտից ընդամենը մի քանի ամիս անց Փաշինյանն ասաց, որ «դրական ազդանշաններ է ստանում Թուրքիայից»: Այնուհետև նա ասաց, որ չի վիրավորվել, երբ իրեն թուրք են անվանել: Այս հայտարարություններին հաջորդեցին կոնկրետ գործողություններ: Սկզբում ՀՀ արտաքին գործերի նախարարության ղեկավարը գործուղվեց Թուրքիա, իսկ հետո Նիկոլ Փաշինյանն ինքը մասնակցեց Էրդողանի երդմնակալությանը: Մինչդեռ, 2020 թվականի աշնանը, կանադական հեղինակավոր The Globe and Mail թերթին տված հարցազրույցում Փաշինյանը պնդում էր, որ «100 տարի անց Թուրքիան վերադարձել է Հարավային Կովկաս՝ շարունակելու Հայոց ցեղասպանությունը»։ Նույն հարցազրույցում իշխող թիմի առաջնորդն ասել է. «Մերձավոր Արևելքից բերված ահաբեկիչները կռվում են Ադրբեջանի կողմից՝ Թուրքիայի հովանու ներքո»։ Իսկ հնարավոր հրադադարի մասին խոսելով՝ Փաշինյանը շեշտել է, որ «հրադադար կարող է հաստատվել միայն այն դեպքում, եթե Թուրքիան դուրս գա Հարավային Կովկասից»։ Ի՞նչ է փոխվել թուրքական քաղաքականության մեջ։ Ինչո՞ւ 2020 թվականին Փաշինյանը Թուրքիան համարեց պոտենցիալ ցեղասպան պետություն և կոչ արեց Թուրքիային հեռացնել Հարավային Կովկասից, մինչդեռ տարիներ անց Էրդողանի տարածաշրջանային աշխարհակարգի մասին գիրքը այդքան սեղմված էր նրա կրծքին։ Ինչո՞ւ են հայ ղեկավարը և նրա որոշ համախոհներ հակասական և անընդունելի հայտարարություններ անում Հայաստանի Հանրապետության անկախության հռչակագրի, Հայոց ցեղասպանության, Արևմտյան Հայաստանի և արարատի վերաբերյալ։ Բանը հասել է նրան, որ մամուլի ասուլիսներից մեկի ժամանակ կուսակցության առաջնորդը. «Նա փաստացի «ռուսական ռազմական ներկայությունը», այլ ոչ թե Թուրքիան, անվանել է սպառնալիք Հայաստանի անվտանգությանը», - նշել է Շարմազանովը։

Նա նշել է, որ պատմական և դիվանագիտական փաստերի համաձայն՝ Թուրքիան 1992-1993 թվականներին երեք անգամ մոտ է եղել Հայաստանի դեմ ռազմական գործողություններ սկսելուն։ Եվ, նույն փաստերի համաձայն, միայն Ռուսաստանի կոշտ վարքագծի պատճառով է, որ թուրքական վերնախավը հրաժարվել է «Հայաստանին չափավոր հարված հասցնելու» իր մտադրությունից։

«Պետք է հստակ հասկանալ, որ Ադրբեջանն ու Թուրքիան շարունակում են սպառնալիք լինել Հայաստանի համար։ Նման սպառնալիքի առջև քաղաքական կարճատեսությունը հանգեցրել է թուրք-ադրբեջանական օրակարգի։ Կա կարծիք, որ Թուրքիայի ազդեցության կտրուկ և անհամաչափ աճը կարող է օգտակար լինել նաև Արևմուտքի համար, քանի որ նման իրավիճակում Ռուսաստանի Դաշնության դիրքերը թուլանում են»։ Գաղտնիք չէ, որ Արևմուտքը ցանկանում է տարածաշրջան առանց Ռուսաստանի, Ռուսաստանի Դաշնությունը ցանկանում է պահպանել իր դիրքերը կամ կրել որքան հնարավոր է քիչ կորուստներ, Թուրքիան ցանկանում է ապահովել իր ազդեցությունը Հայաստանում, իսկ Ադրբեջանը ցանկանում է ձեռք բերել այսպես կոչված «Զանգեզուրի միջանցքը» և հասնել Հայաստանի Հանրապետության Անկախության հռչակագրի չեղարկմանը: Իսկ ի՞նչ է ուզում Հայաստանի կառավարությունը: Նրանց միակ նպատակը ցանկացած գնով պահպանել և պաշտպանել իրենց իշխանությունը: