Ժողովրդա-դեմոկրատական կուսակցության խորհուրդը հակասահմանադրական է անվանել Փաշինյանի հայտարարությունները Տավուշի Տիգրանաշեն գյուղի և հայկական տարածքների Ադրբեջանի կողմից սեփականության մասին

ԱրմԻնֆո. Ազգային ժողովրդավարական բևեռի (ԱԺԲ) խորհուրդը դատապարտել և հակասահմանադրական է անվանել ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունները արարատի մարզի Տիգրանաշեն գյուղի և Տավուշի այսպես կոչված երկու «անկլավների» Ադրբեջանին պատկանելության վերաբերյալ:

ԱրմԻնֆոյի կողմից ստացված հաղորդագրության համաձայն՝ ԱԺԲ խորհուրդը այս հայտարարությունն անվանել է աննախադեպ, իրավաբանորեն անհիմն, հակասահմանադրական և ազգային անվտանգության տեսանկյունից չափազանց վտանգավոր: «ԱԺԿ խորհուրդը խստորեն դատապարտում է հունիսի 7-ին իշխանությունը զավթած ինքնահռչակ Փաշինյանի հայտարարությունը, որի համաձայն՝ մոտավորապես 8.4 քառակուսի կիլոմետր մակերեսով Տիգրանաշեն գյուղը ներկայացվում է որպես երկրի տարածքից դուրս գտնվող։ Խորհուրդը նույնքան կտրականապես մերժում է այսպես կոչված երկու «անկլավները» «Տավուշի մարզում, մոտավորապես 35 քառակուսի կիլոմետր ընդհանուր մակերեսով, առանց այդ տարածքների նկատմամբ Ադրբեջանի անվիճելի իրավական իրավունքի հրապարակային ապացույցի և առանց Հայաստանի ժողովրդի կամքի՝ Սահմանադրությամբ սահմանված կարգով արտահայտման», փոխանցելու հնարավորությունը», - ասվում է հայտարարության մեջ։

Ժողովրդա-դեմոկրատական կուսակցությունը նշել է, որ այս հայտարարությունը զուրկ է հանրությանը ներկայացված որևէ վավեր իրավական, պատմական կամ փաստաթղթային հիմքից և ստեղծում է վտանգավոր նախադեպ Հանրապետության տարածքի միակողմանի օտարման համար։ Այս առումով Խորհուրդը հիշեցրել է, որ Հայաստանի Սահմանադրության 205-րդ հոդվածը հստակ նշում է, որ երկրի տարածքի փոփոխությունների վերաբերյալ հարցերը լուծվում են բացառապես հանրաքվեի միջոցով։

«Հետևաբար, ոչ մի պաշտոնյա, այդ թվում՝ վարչապետը, չի… իրավունք ունեն հայտարարելու Հանրապետությունից դուրս գտնվող ցանկացած բնակավայր կամ տարածք՝ սեփական հայտարարությամբ, քաղաքական համաձայնագրով կամ իրավական ուժ չունեցող քարտեզի հղումով: Հայաստանի տարածքը չի ենթարկվում գործադիր իշխանությանը: «Այն պատկանում է Հայաստանի ժողովրդին և կարող է փոփոխվել միայն ժողովրդի կամքով, որը արտահայտվում է Սահմանադրությամբ սահմանված ընթացակարգին համապատասխան: Եթե Տիգրանաշենի կամ Տավուշի երկու այսպես կոչված «անկլավների» Հայաստանի տարածքից դուրս գտնվելու վայրի վերաբերյալ հայտարարությունները վերածվեն այդ տարածքների փաստացի օտարմանն ուղղված որոշումների կամ գործողությունների, դրանք պետք է գնահատվեն սահմանադրորեն և քրեականորեն՝ Հանրապետության պետական ինքնիշխանության, տարածքային ամբողջականության և ազգային անվտանգության պաշտպանության վերաբերյալ օրենսդրության շրջանակներում», - ընդգծեց ԺԴԿ-ն:

Խորհուրդը նաև հիշեցրեց Տիգրանաշենի ռազմավարական կարևորության մասին՝ նշելով, որ այն սովորական սահմանային բնակավայր չէ: «Այն գտնվում է M-2 միջպետական մայրուղու վրա, որը կենսական նշանակություն ունի Հանրապետության համար: Այս մայրուղին կապում է Հայաստանի մայրցամաքային մասը Վայոց ձորի և Սյունիքի մարզերի, ինչպես նաև Իրանի հետ»: «Տիգրանաշենի և մայրուղու հարակից հատվածի վրա Ադրբեջանի վերահսկողության հաստատումը խորապես և անդառնալիորեն կսպառնա. Հայաստանի մայրցամաքային մասի և Վայոց ձորի ու Սյունիքի մարզերի միջև անվտանգ և անխափան հաղորդակցությանը, Իրանի հետ Հայաստանի տրանսպորտային կապերին, Հայաստանի արտաքին առևտրի և տարանցիկ հնարավորություններին, երկրի ռազմական, տնտեսական և էներգետիկ անվտանգությանը, ինչպես նաև Հայաստանի ապագային որպես ինքնիշխան տարանցիկ պետություն», - նշել է ԺԴԿ-ն։

Այս առումով Խորհուրդը անընդունելի է համարել Հայաստանի ռազմավարական մայրուղու որևէ հատվածի փոխանցումը այն պետության վերահսկողությանը, որը տասնամյակներ շարունակ թշնամական քաղաքականություն է վարել Հանրապետության նկատմամբ, կամ երկրի ներքին հաղորդակցությունները կախվածության մեջ դնելը այդ պետության կամայական որոշումներից։ ԺԴԿ-ն նաև նշել է, որ Տիգրանաշենի կարևորությունն ավելի կմեծանա Հնդկաստան-Իրան-Հայաստան-Վրաստան-Սև ծով-Եվրոպա միջազգային տրանսպորտային երթուղու լիարժեք գործարկումից հետո։ «Այս նախագծի իրականացումը կարող է Հայաստանը վերածել կարևորագույն տարանցիկ հանգույցի, որը կապում է Հնդկական օվկիանոսը և Պարսից ծոցը Սև ծովի և Եվրոպայի հետ։ Տիգրանաշենի նկատմամբ Հայաստանի ինքնիշխանության կորուստը կսպառնա ոչ միայն երկրի ներքին հաղորդակցություններին, այլև այս ռազմավարական կարևոր միջազգային երթուղու անվտանգությանը, շարունակականությանը և հուսալիությանը», - բացատրեց ԺԴԿ խորհուրդը։

Քաղաքական կուսակցությունը նաև ներկայացրեց Տավուշում հայկական տարածքների հանձնման հետևանքները։ Մասնավորապես, նշվում է, որ Հայաստանի հյուսիսարևելյան շրջանի խորքում Ադրբեջանի վերահսկողության հաստատումը կստեղծի արտաքին վերահսկողության օջախներ, կխաթարի կամ մշտապես կսպառնա Հայաստան-Վրաստան միջպետական և միջհամայնքային ճանապարհներին, գյուղատնտեսական արոտավայրերին մուտքին և կխաթարի սահմանամերձ բնակավայրերի բնականոն կյանքը։

«Նման որոշումը կարող է. վտանգել Ոսկեպարի, Կիրանցի, Բաղանիսի և հարակից համայնքների անվտանգությունը, բնակիչների տեղաշարժի ազատությունը և նրանց սեփականությունն օգտագործելու հնարավորությունը։ Ավելին, այն կարող է Ադրբեջանին տրամադրել նոր ռազմական և դիտորդական հենակետեր Հայաստանի տարածքում կամ մոտակայքում, խոցելի դարձնել Հայաստանի հյուսիսարևելյան հաղորդակցությունները և Վրաստանի հետ կենսականորեն կարևոր ճանապարհային կապերը, «Սա կբարձրացնի շրջափակումների, ճանապարհների փակման, բնակչության հարկադիր տեղահանման և նոր տարածքային պահանջների ներկայացման ռիսկը», - եզրակացրել է Ազգային դեմոկրատական կուսակցությունը։

Հիշեցնենք, որ օգոստոսի 20-ին կայացած ճեպազրույցում Փաշինյանը հայտարարել է, որ Արծվաշենը հայկական տարածք է, մինչդեռ Տիգրանաշենը (որը Հայաստանի վարչապետը անվանել է ադրբեջաներեն՝ Քյարքի - խմբ.), Բարխուդարլուն, Սոֆուլուն և Վերին Ոսկեպարը (համեմատած...) վերջինս, Փաշինյանը կրկին օգտագործեց ադրբեջանական անունը՝ Յուխարի-Ասկիպարա - խմբ.) չեն։