Արմինֆո. Առավել աշխատունակ տարիքում (30-35 տարեկան) կանայք 4-5 անգամ ավելի շատ չվարձատրվող աշխատանք են կատարում, քան՝ տղամարդիկ: Այդ մասին հաղորդել է Ameria ընկերության գործընկեր, կառավարման խորհրդատվական ծառայության ղեկավար Տիգրան Ջրբաշյանը ՝ ներկայացնելով Միացյալ Թագավորության աջակցությամբ իրականացված "Հայաստանի ազգային փոխանցումային հաշիվներ" հետազոտության արդյունքները:
Նրա խոսքով՝ այդ տարիքային խմբի կանայք չվարձատրվող աշխատանքի՝ տնային գործերի, ինչպես նաև երեխաների և ընտանիքի տարեց անդամների խնամքի համար ծախսում են շաբաթական 47-49 ժամ, մինչդեռ, տղամարդիկ՝ ընդամենը 8-11 ժամ:
Միջին հաշվով, կանայք տնային գործերին հատկացնում են շաբաթական 15,3 ժամ, ևս 6,8 ժամ ՝ երեխաների կամ ընտանիքի տարեց անդամների խնամքին: Տղամարդկանց շրջանում այդ ցուցանիշներն զգալիորեն ցածր են․ շաբաթական 3,6 ժամ բաժին է ընկնում տնային գործերին, իսկ 2,2 ժամ՝ ընտանիքի անդամների խնամքին։
"Երեխաները չվարձատրվող աշխատանքի հիմնական աղբյուրն են, և, որպես կանոն, նրանց խնամքի հիմնական բեռը ընկնում է կանանց վրա", - ընդգծել է փորձագետը: Հետազոտության գնահատմամբ ՝ եթե վարձատրվող աշխատանքն արտահայտենք դրամական համարժեքով, ապա կանանց բաժին է ընկնում դրա ընդհանուր արժեքի մոտ 78% - ը, մինչդեռ, տղամարդկանց՝ ընդամենը 11%-ը:
"Այսինքն, գործ ունենք տնտեսության վիթխարի հատվածի հետ։ Երբ փորձում ենք գնահատել դրա մասշտաբը, հասկանում ենք, որ նման ծավալներ չկան ոչ արդյունաբերությունում, ոչ ծառայությունների, ոչ գյուղատնտեսության ոլորտներում", - նշել է Ջրբաշյանը, հավելելով, որ միջին հաշվով չվարձատրվող աշխատանքի մասնաբաժինը տնտեսության մեջ կարող է կազմել 16-30 տոկոս։ Այս առնչությամբ նա ուշադրություն է հրավիրել այն հանգամանքի վրա, որ գոյություն ունի ստեղծվող ավելացված արժեքի զգալի ծավալ, որը, փաստորեն, դուրս է մնում տեսադաշտից։
"Մեր կարծիքով, ժամանակն է հասկանալու, որ ավելացված արժեքի ստեղծման գործում ամենամեծ ներդրումը կատարում է հենց չվարձատրվող աշխատանքը, որը, հիմնականում, կատարում են կանայք", - ասել է: Ընդ որում, Ջրբաշյանը նշել է, որ հայ հասարակության շրջանում կանայք ավելի արդյունավետ են, քանի որ ավելի լավ են կրթված, հատկապես՝ մասնագիտական կրթության ոլորտում:
Նրա խոսքով ՝ որքան բարձր է երկրի զարգացման մակարդակը, այնքան փոքր է տղամարդկանց եւ կանանց միջեւ անջրպետը չվարձատրվող աշխատանքի բաշխման հարցում: Որպես օրինակ նա հիշատակել է սկանդինավյան երկրները, որտեղ, չնայած պարտականությունների ավելի հավասարակշռված բաշխմանը, կանայք նախկինի պես կատարում են նման աշխատանքի մեծ մասը։ "Հաշվի առնելով Հայաստանի բնակչության ծերացումը՝ մենք, փաստորեն, մեզ շռայլություն ենք թույլ տալիս՝ ունենալ նման իրավիճակ", - ասել է փորձագետը:
Իր հերթին՝ ՄԱԿ Բնակչության հիմնադրամի հայաստանյան գրասենյակի ղեկավար Լուսինե Սարգսյանը նշել է, որ վերջին տասը տարիների ընթացքում Հայաստանում երիտասարդների թիվը նվազել է 25 տոկոսով:
Նրա խոսքով՝ ստեղծված իրավիճակը պահանջում է համակարգային, այլ ոչ թե կետային լուծումներ ՝ բոլոր շահագրգիռ կողմերի մասնակցությամբ։ Նա նշել է, որ, առաջին հերթին, դա վերաբերում է գործատուներին, որոնք պետք է գիտակցեն իրենց դերը ժողովրդագրական գործընթացներում։
"Գործատուն պետք է հասկանա իր դերի կարևորությունը ոչ միայն որպես սպառող, այլ նաև որպես բիզնես, որն ապագայում կարող է բախվել աշխատանքային ռեսուրսների պակասի՝ ժողովրդագրական իրավիճակի վատթարացման պատճառով: Միևնույն ժամանակ, անհրաժեշտ է օգնել գործատուին ավելի կենտրոնացած լինել ընտանիքի աջակցության վրա ՝ առանց վնասելու նրա բիզնեսին: Այստեղ երկու կողմից էլ հավասարակշռված մոտեցում է պետք։ Միջազգային փորձը ցույց է տալիս, որ այն ընկերությունները, որոնք հաշվի են առնում աշխատակիցների ընտանեկան կարիքները, ի վերջո, ավելի բարձր շահույթ են ստանում, քանի որ աշխատողներն ավելի երկար են մնում նման կազմակերպություններում, իսկ գործատուները ստիպված չեն անընդհատ նոր կադրեր փնտրել եւ լրացուցիչ ծախսեր կատարել նրանց ուսուցման համար", - ընդգծել է Սարգսյանը։
Կարծիք. Բաքուն Բեռլինում բանակցությունների արդյունքներով ստանում է ընդլայնված ազդեցության ալիք ԵՄ ներսում և ամրապնդում է համագործակցային կապերը գլխավոր եվրո-շարժիչի հետ
Զատուլին․ Փաշինյանը շատ էր շտապում Ռուսաստան, քանի որ, իրականում, պարտվել է ընտրություններում
Իրավապաշտպան Ռուբեն Մելիքյանը հեռացվել է ԵՊՀ-ից
Փաշինյանին հեռացրել են "ԻՆՆՈՊՐՈՄ"-ի հյուրերի ցանկից
Զախարովա․ ԵՄ հետ մերձեցման Հայաստանի գիծը ռիսկեր է պարունակում ԵԱՏՄ անդամ երկրների տնտեսական անվտանգության համար
Ժամանակն է, որպեսզի հարավկովկասյան երկրները Հարավային Կովկասի մասին մտածեն որպես մեկ ընդհանուր տարածաշրջանի. Փաշինյան
Փաշինյան․ Հայաստանն ու Ադրբեջանը պետք է հանգիստ թողնեն միմյանց
Մոսկվան Հայաստանի հետ կապված իրավիճակում տեսնում է այն ինտեգրացիոն միավորումներին հարվածելու փորձեր, որոնց մասնակցում է ՌԴ-ն․ Ռուսաստանի նախագահի օգնական
Զախարովա․ Հայաստանը Ռուսաստանի հետ հարաբերություններն ընկալում է որպես գործիք՝ դեպի ԵՄ վերակողմնորոշումը ֆինանսապես ապահովելու համար
Հայաստանի արդարադատության նախարարն ու ԵՄ դեսպանը քննարկել են Երևանի համար վիզաների ռեժիմի ազատականացման օրակարգային հարցեր
Ադրբեջանագետ. Հայաստանի դեմ Ադրբեջանի զավթողական ծրագրերը հնարավոր են դարձել բացառապես Արցախի հարցով Փաշինյանի որոշումների արդյունքում
Զախարովա. Ռուսաստանը բողոքի նոտա է հղել Հայաստանին՝ Գյումրիի «Մայր Հայաստան» հուշահամալիրում տեղի ունեցած վանդալիզմի դեպքի կապակցությամբ
Սամվել Կարապետյանն առաջարկում է ընտրություններից հետո ստեղծել ընդդիմադիր կոալիցիա
