Արմինֆո. Ադրբեջանն այն պետությունը չէ, որն ի զորու է Իսրայելին թելադրել նրա ներքաղաքական օրակարգը։ Հայաստանի խորհրդարանի նախկին պատգամավոր Արման Աբովյանն այդպես է մեկնաբանել լուրերն այն մասին, որ Իսրայելը դադարեցրել է Հայոց ցեղասպանության ճանաչման գործընթացը՝ Ադրբեջանի ճնշումներից հետո:
Քաղաքական գործիչն իր թելեգրամ-ալիքում հիշեցրել է, որ ԶԼՄ-ներում հրապարակումներից հետո, թե՝ Քնեսետի օրակարգից հանվել է Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հարցի շուրջ քվեարկությունը, հայկական լրատվական դաշտում կրկին վրդովմունքի ալիք է բարձրացել:
Նա նշել է, որ հայտնվել են հայտարարություններ այն մասին, թե, իբր, դա տեղի է ունեցել Ադրբեջանի ճնշման ներքո։
"Նման բացատրությունները չափազանց միամիտ ու հիմար են թվում։ Ադրբեջանն այն պետությունը չէ, որն ի զորու է Իսրայելին թելադրել նրա ներքաղաքական օրակարգը։ Որքան էլ այնտեղ Ալիեւ-ջունիորը սրի իր բեղերը, նա չի հասունացել այն մակարդակի, որ կարողանա ճնշում գործադրել Իսրայելի նկատմամբ։ Դուր է գալիս դա ինչ-որ մեկին, թե՝ ոչ, Իսրայելը Մերձավոր Արևելքի առանցքային ռազմաքաղաքական խաղացողներից է, որն ունի սեփական ռազմավարական շահերն ու որոշումներ է կայացնում ՝ ելնելով բացառապես դրանցից: Ինչը, իհարկե, չի արդարացնում Իսրայելին, որն ինքն է Գազայում ցեղասպանություն իրականացրել և ագրեսիա՝ եղբայրական Իրանի հայերի դեմ", - կարծում է Աբովյանը։
Նրա խոսքով, խոսակցություններն այն մասին, թե, իբր, Բաքուն Բենիամին Նեթանյահուին ստիպել է փոխել իր դիրքորոշումը, ավելի շուտ բարդ քաղաքական պատկերը պարզեցնելու փորձ են թվում:
"Շատ ավելի տրամաբանական է ենթադրել, որ մենք տեսնում ենք համաձայնեցված քաղաքական խաղ, որտեղ և Իսրայելը, և Ադրբեջանը լուծում են սեփական խնդիրները։ Բենիամին Նեթանյահուի կաբինետի համար Հայոց ցեղասպանության ճանաչման թեման դարձել է Թուրքիայի վրա ճնշում գործադրելու գործիքներից մեկը և ներքին քաղաքական պայքարի տարր, որը նախատեսված է իսրայելական հասարակության առավել արմատական հակաթուրքական հատվածի շրջանում ժողովրդականության աճի համար: Իսկ հետագա խորհրդարանական մանեւրները թույլ են տալիս պահպանել դիվանագիտական առեւտրի համար տարածություն՝ ներիսրայելական բարդ քաղաքական ներկապնակում",- վստահ է քաղաքական գործիչը։
Նրա խոսքով՝ այս իրավիճակում ամենազարմանալին հայ հասարակության մի մասի արձագանքն է։ Աբովյանը նշել է, որ բացված դիվանագիտական հնարավորությունների պատուհանը տեսնելու փոխարեն՝ նորից սկսվում է էմոցիոնալ հիստերիան, որը խաղում է հենց հայերի դեմ: Աբովյանը վստահ է, որ հայ ժողովուրդն այսօր պետք է հասկանա երեք սկզբունքային կարևոր հանգամանք:
Նախ, նրա խոսքով, այնքան էլ կարեւոր չէ, որ Քնեսետում քվեարկությունը հետաձգվել կամ հանվել է օրակարգից։ "Սկզբունքորեն կարևոր է մեկ այլ բան. պատմության մեջ առաջին անգամ հենց Իսրայելի կառավարությունն է ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը որպես ցեղասպանություն և այդ հարցը դրել խորհրդարանական ընթացակարգի: Սա արդեն լուրջ քաղաքական նախադեպ է։ Ավելին, Իսրայելի մտավոր և հանրային վերնախավի զգալի մասը հրապարակավ ողջունել է այդ քայլը։ Սա նշանակում է, որ հարցը դադարել է լինել բացառապես ակադեմիական բանավեճ և մտել է Իսրայելի քաղաքական օրակարգ", - նշել է Աբովյանը։
Երկրորդ․ քաղաքական գործիչը վստահ է, որ պետք չէ պատրանք կառուցել Իսրայելի ղեկավարության դրդապատճառների վերաբերյալ։ Նա հիշեցրել է, որ Իսրայելն առաջնորդվում է բացառապես սեփական ազգային շահերով, և նրա համար միևնույն է հարցի բարոյական կողմը:
"Եթե Հայոց ցեղասպանության ճանաչումն օգտակար գործիք է Թուրքիայի հանդեպ դիմակայության մեջ, և՝ Նեթանյահուի կառավարության ներքաղաքական դիրքերն ամրապնդելու միջոց, ուրեմն հենց այդ գործիքից էլ նա օգտվել է։ Եվ դրանում զարմանալի ոչինչ չկա", - վստահ է Աբովյանը։
Որպես երրորդ փաստարկ նա նշել է այն փաստը, որ հայկական դիվանագիտության համար պետք է բոլորովին միեւնույնը լինի, թե ինչ պատճառներով է Իսրայելն արել այդ քայլը: Քաղաքական գործիչը հիշեցրել է, որ միջազգային քաղաքականության մեջ նշանակություն ունեն ոչ թե դրդապատճառները, այլ՝ արդյունքը։
"Իսկ արդյունքը կայանում է նրանում, որ Հայաստանի տրամադրության տակ է հայտնվել ևս մեկ լուրջ դիվանագիտական և քաղաքական փաստարկ՝ Հայոց ցեղասպանության ժխտման թուրքական քաղաքականության դեմ պայքարում։ Նման փաստարկը պետք է օգտագործվի հնարավորինս արդյունավետ, այլ ոչ թե՝ այն վանել հույզերի պատճառով: Ցավոք, այս ֆոնին հատկապես հակադրական է թվում Հայաստանի փաշիստական իշխանությունների հակահայկական դիրքորոշումը։ Անշուշտ, ցեղասպանության ճանաչման հարցը "քաղաքականացնելու" անթույլատրելիության մասին նրանց մշտական հայտարարությունները, փաստացի, բառ առ բառ կրկնում են պաշտոնական Թուրքիայի բազմամյա գիծը, որը միշտ ձգտել է այդ թեման դուրս բերել միջազգային քաղաքականության ոլորտից եւ այն հասցնել բացառապես պատմական քննարկումների", - հավելել է Աբովյանը։
Նրա խոսքով՝ մարդասպանը միշտ ցանկանում է խուսափել հանցագործության համար գործնական պատասխանատվությունից, եւ Թուրքիան այստեղ ինքնատիպ չէ, մինչդեռ, Հայաստանի իշխանությունների մոտեցումն արմատապես թուլացնում է Հայաստանի դիվանագիտական դիրքերը եւ նպաստում Հայաստանի Հանրապետության շահերին ձեռնտու դիվանագիտական գործիքակազմի ողողմանը:
"Միջազգային քաղաքականության մեջ հաղթում է ոչ թե նա, ով ավելի բարձր է վրդովվում և լաց լինում, այլ նա, ով կարողանում է նույնիսկ այլ պետությունների միջև հակասություններն օգտագործել սեփական ազգային շահերի համար։ Սառը հաշվարկը միշտ ավելի ուժեղ է, քան հիստերիան: Եվ, եթե քաղաքական կոնյունկտուրան հայ ժողովրդի համար լրացուցիչ հնարավորություններ է ստեղծում պատմական ճշմարտությունը պաշտպանելու համար, ապա դրանք պետք է օգտագործել առանց վարանելու և առանց ավելորդ էմոցիաների։ Չէ որ, ի վերջո, երբ ավարտվի թուրքամետ փաշիստական բարդակը երկրում, մենք էլ մեր զինանոցում պետք է ունենանք ազգային շահերի պաշտպանության գործիքներ",-եզրափակել է նա։
Հուլիսի 13-ին հայտնի էր դարձել, որ Իսրայելը դադարեցրել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Օսմանյան կայսրության կողմից հայերի նկատմամբ բռնությունները որպես ցեղասպանություն ճանաչելու հարցով կարեւորագույն քվեարկությունը Իսրայելի խորհրդարանում: Այսօր լրատվամիջոցները սկսել են շրջանառել տեղեկություններ, թե դա, իբր, արվել է Իսրայելի վարչապետին Ադրբեջանի նախագահի զանգից հետո։
Արտաքին գործերի նախարար Գիդեոն Սաարը հունիսի 25-ին կառավարության հաստատմանն էր ներկայացրել Իսրայելի կողմից Հայոց ցեղասպանության առաջին պաշտոնական ճանաչման մասին որոշման նախագիծը, որը միաձայն հաստատվել էր Իսրայելի կառավարության կողմից և ուղարկվել խորհրդարանի հաստատմանը։ Դա տեղի էր ունեցել Թուրքիայի հետ հարաբերությունների արագ վատթարացման ֆոնին ՝ Իսրայելի հասցեին Ռեջեփ Էրդողանի արտահայտությունների պատճառով։
Տասը տարի առաջ Քնեսետի կրթության հանձնաժողովը հայտարարել էր Հայոց ցեղասպանության ճանաչման մասին։ 2018-ի մայիսին, Իսրայելի և Թուրքիայի միջև հարաբերությունների սրման ֆոնին, Քնեսետի պլենումը հավանություն էր տվել համանման հարցի շուրջ քննարկման և քվեարկության անցկացմանը: Սակայն Իսրայելի կառավարությունը մինչ օրս պաշտոնապես չէր ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը։
Ընդ որում, երկու տարի առաջ պաշտպանության նախարար Իսրայել Կացը սոցցանցում գրել էր, որ "Թուրքիան իրագործել է հայերի Հոլոքոստ", իսկ վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուն անցյալ տարի հայտարարել էր, որ ճանաչում է Հայոց ցեղասպանությունը:
Փորձագետ. Հայաստանի վրա տնտեսական ճնշումը կարող է գործնականում անցավ լինել ԵԱՏՄ մյուս անդամների համար, բայց ոչ հենց Հայաստանի համար
Ֆրանսիայում բողոքի ցույցերի փորձագետ. Քաղաքակրթությունները մարում են, երբ հասարակությունը կորցնում է ապագայի տեսլականը
Թուրքագետ․ Ադրբեջանն ամենազոր չէ․ նրա խոցելիությունները պետք է դառնան Հայաստանի անվտանգության ռազմավարության մաս
Կարծիք․ Ջերմուկի ծոցում Ամուլսարի բացումը էկոլոգիական աղետի մեկնարկ է Հայաստանում
Փորձագետ . Հայաստանում ընդդիմադիր գործիչների ձերբակալությունը սոցիալական ցանցերում գրառումների համար հանրությանը վախեցնելու և այլախոհությունը ճնշելու համակարգված փորձ է
«Ուժեղ Հայաստան». Խորհրդարանում ծեծկռտուքը կազմակերպվել էր՝ հասարակության ուշադրությունը Փաշինյանի ձախողված արտաքին քաղաքականությունից շեղելու նպատակով
Զախարովան մեկնաբանել է "իվանների" մասին Շիրակի մարզպետի աղմկահարույց գրառումը
Նիկոլայ Բորդյուժան առաջարկեց Հայաստանին հեռացնել ՀԱՊԿ-ից
Վիեննայի միջազգային փառատոնին Արցախի մշակութային համույթների մասնակցությունը չեղարկվել է մի քանի դեսպանատների միջամտությունից հետո
Փորձագետ. Հայաստանին ժամանակն է հրաժարվել անորոշությունից և ընտրություն կատարել Արևմուտքի ու Արևելքի միջև
Հայաստանի ԱԳՄԱ նախարարը մեկնաբանել է երկրի վերադարձը ՀԱՊԿ շրջանակներում աշխատանքներին
Արցախի Հանրային խորհուրդը վրդովմունք է հայտնել ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի վարքագծի վերաբերյալ
Լուկաշենկոն կոչ արեց Հայաստանին ստանձնել ԱՊՀ նախագահությունը 2029 թվականին
Դմիտրի Մեդվեդևը կանխատեսել էր Հայաստանի համար Ուկրաինայի նման ճակատագիր՝ երկրի արտաքին քաղաքականության փոփոխության ֆոնին
ՌԴ Անվտանգության խորհուրդ․ Հայաստանում ցանկանում են ստիպել ռուս սեփականատերերին ազատվել ակտիվներից
Զախարովա․ Ռուսաստանը պատրաստ է Հայաստանի հետ քննարկել ռազմական համագործակցության ընդլայնման հեռանկարները՝ կապերի գույքագրման շրջանակներում
Թևանյան. Հայաստանը, ինչպես Ուկրաինան և Մոլդովան, մտցվել է ԵՄ գլոբալ պատերազմի մեջ
Երևանի քաղաքապետարանում քննարկում են քաղաքում valet-parking համակարգի ներդրման հնարավորությունը
Փորձագետ. Օկուպացված Արցախում օտարերկրյա դեսպանների ներկայությամբ հայկական մշակույթի «աղվանացումը» ցեղասպանություն է
Քաղաքագետ․ Եթե ռուս-հայկական հարաբերությունները կործանվեն, ապա Ռուսաստանի տեղը կզբաղեցնի Թուրքիան
