Նախկին ԱԳ նախարար. Կեղծարարությունների մասշտաբները, խորությունն ու կազմակերպվածությունը անցած ընտրություններում Հայաստանի պատմության մեջ աննախադեպ են

ԱրմԻնֆո.  Ըստ Հայաստանի նախկին արտգործնախարար Վարդան Օսկանյանի՝ Հայաստանում հունիսի 7-ին անցկացված խորհրդարանական ընտրություններում կեղծիքների ծավալները, խորությունն ու կազմակերպվածությունը հանրապետության պատմության մեջ աննախադեպ են։

Դիվանագետը պատմեց, որ մանրամասն հետեւել է ամբողջ ընտրական գործընթացին Հայաստանում՝ նախընտրական քարոզարշավին, լռության օրվան, ընտրության օրին, ձայների հաշվարկին, հետագա իրադարձություններին, ինչպես նաեւ Սահմանադրական դատարանում ընթացող լսումներին և ներկայացված ապացույցներին։

«Այսօր ես երբեւէ չեմ եղել այսքան համոզված, որ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորած ուժի իրական ընտրական աջակցությունը չի գերազանցել ձայների 35–39%-ը։ Ըստ իմ գնահատման՝ այս ցուցանիշից գերազանցող արդյունքը ձևավորվել է ընտրություններում համակարգված մանիպուլյացիաների, բազմապարբեր խախտումների եւ կեղծիքների արդյունքում», — նշել է նա։

Հայաստանի 35 տարվա գոյության ընթացքում նախկինում էլ եղել են վիճահարույց ընտրություններ, եւ, որպես կանոն, երկրի բնականոն կյանքը շարունակվել է։ Սակայն այս անգամ իրավիճակը սկզբունքապես այլ է։ Մեր դիտարկմամբ՝ նախ՝ ընտրություններում կեղծիքների ծավալներն ու խտությունը և դրանց կազմակերպումը Հայաստանի պատմության մեջ աննախադեպ են։ Երկրորդ՝ այս ընտրությունները կազմակերպվել են 2018թ. իշխանություն եկած կառավարության կողմից, որը խոստացել էր մեկ անգամ եւ ընդմիշտ վերացնել ընտրական կեղծիքները», — նկատել է դիվանագետը եւ հավելել, որ սա ցույց է տալիս, թե ներկայացվող մեղադրանքները առնչվում են ոչ միայն այս ընտրությունների արդյունքներին, այլեւ տվյալ կառավարության քաղաքական եւ բարոյական լեգիտիմության հիմքերին։

Եռրորդ՝ Օսկանյանը կարծում է, որ Հայաստանը երբեւէ չի գտնվել այնպիսի օնտոլոգիական խաչմերուկում, ինչպես այսօր, երբ օրակարգում են ինքնիշխանությանը, անվտանգությանը, ազգային ինքնության եւ պետության ապագային վերաբերող հիմնարար հարցերը, եւ այդ պայմաններում կառավարության լեգիտիմության հարցը դառնում է ճակատագրական։

«Հայաստանը երբեւէ չէր հայտնվել այնպիսի իրավիճակում, երբ ընտրություններում հաղթանակը հայտարարել է այնպիսի կառավարություն, որը իր ութ տարվա կառավարման ընթացքում նախապես պատճառել է հայ ժողովրդին այնքան ցավ, ավեր եւ կորուստներ, ապա առաջ է մղել ծրագրեր, որոնք փոխում են հայկական պետականության էությունը՝ «Չորրորդ հանրապետություն» ստեղծում, Սահմանադրության փոփոխություններ, «կորիդոր» ստեղծում, Հայաստանի ինքնիշխան տարածքների փոխանցում Ադրբեջանին, Հայ Առաքելական Եկեղեցու վերափոխում եւ վերահսկողություն, հայկական ազգային ինքնության հիմքերի վերաձեւակերպում եւ նմանօրինակ այլ նախաձեռնություններ։ Անկախ դրանց նկատմամբ ունեցած դիրքորոշումներից՝ այս նախաձեռնությունների պատմական եւ օնտոլոգիական նշանակությունը այնքան մեծ է, որ անգամ դրանց բարձրացումը՝ չեմ խոսի քննարկման կամ իրականացման մասին, չի կարող հիմնվել վիճահարույց լեգիտիմության կամ շատ կասկածելի ընտրական մանդատի վրա», — ամփոփել է Օսկանյանը։

Հիշեցնենք, որ 2026թ. հունիսի 7-ին Հայաստանում կայացել են հերթական խորհրդարանական ընտրություններ։ Ընթացքում մասնակցության մակարդակը կազմել է 58,97%։ ՀՀ կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի նախնական տվյալներով՝ խորհրդարան են անցել իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը՝ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ, Սամվել Կարապետյանի «Հզոր Հայաստան» բլոկը եւ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի «Հայաստան» բլոկը։ Մյուս թեկնածուների արդյունքները ցածր են անցողիկ շեմի՝ կուսակցությունների համար 4%-ի եւ բլոկների համար 8–10%-ի։ Զգալի է, որ գործարար Գագիկ Ծառուկյանի «Բարգավաճ Հայաստան» կուսակցությունն կորցրել է անցողիկ 4%-ը՝ ԿԸՀ-ի կողմից նախնական ձայների հաշվարկի արդյունքների շտկումից հետո։ Հենց դրա պատճառով կուսակցությունը չի մտնի նոր խորհրդարան։

Հունիսի 19-ին 7 քաղաքական ուժեր դիմումներ ներկայացրին ՀՀ Սահմանադրական դատարան՝ պահանջելով ճանաչել հունիսի 7-ին կայացած խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքները անվավեր։ Հունիսի 21-ին Սահմանադրական դատարանը որոշեց բոլոր գործերը միավորել մեկ վարույթում։ ՀՀ Սահմանադրական դատարանի առաջին նիստը սկսվեց հունիսի 26-ին։ Վերջնաժամկետը վճիռը կայացնելու համար սահմանվել էր հուլիսի 4-ը։ Վերոնշյալ դատարանը, սակայն, որոշեց թողնել երկրի ընտրությունների արդյունքները անփոփոխ։

Ուշադրության է արժանանում այն հանգամանքը, որ ընտրությունների օրը վաղ առավոտից դիտորդներն ու լրագրողները հայտնել են ընտրական գործընթացի կազմակերպման ընթացքում իշխող ուժի կողմից շահադիտական բազմաթիվ խախտումների մասին։ Այսպիսով, Փաշինյանի կուսակցությունը հնարավորություն ունի միանձնյա ստեղծելու երկրի կառավարությունը՝ ստանալով խորհրդարանում մեծամասնություն մանդատների տեսքով։ Այդ մասին Փաշինյանը торжественно հայտարարել է ուշ գիշերը՝ երբ մշակվել էին միայն մոտ 10% տեղամասերի տվյալները։