Քոչարյան. Հայաստանի իշխանություններն արել են ամեն ինչ՝ Ռուսաստանի և ԵՄ շահերի բախման կենտրոնում հայտնվելու համար:

Արմինֆո.Հայաստանի իշխանություններն արել են ամեն ինչ՝ Ռուսաստանի և Եվրամիության շահերի բախման կենտրոնում հայտնվելու համար։ Այս մասին «Արմենիա» հեռուստաընկերությանը տված հարցազրույցում հայտարարել է Հայաստանի երկրորդ նախագահ, «Հայաստան» դաշինքի վարչապետի թեկնածու Ռոբերտ Քոչարյանը։

«Եթե 4 պետությունների ղեկավարներ հանդես են գալիս նման հայտարարությամբ, նշանակում է՝ առնվազն 4 երկիր այստեղ խնդիր է տեսնում։ Զարմանալի է, երբ Հայաստանն այդ խնդիրը չի տեսնում։ Եվ ԵՄ-ին անդամակցելու հարցով անբովանդակ օրենք ընդունեցին, իսկ հետո նաև կոնկրետ քայլերով հրահրեցին այս ամենը՝ հասցնելով այս կետին»,- ասել է Հայաստանի երկրորդ նախագահը՝ անդրադառնալով հայկական իշխանությունների և ԵԱՏՄ-ի միջև ստեղծված լարվածությանը, ինչպես նաև ԵՄ-ին կամ ԵԱՏՄ-ին անդամակցության հարցով հանրաքվե անցկացնելու պահանջին։

Խոսելով այն մասին, թե ինչպես կարելի է հանգուցալուծել ստեղծված իրավիճակը, Քոչարյանը համոզմունք է հայտնել, որ երկրի ղեկավարությունը պետք է կազմի հորիզոնական երկարաժամկետ պլանավորում՝ ի շահ երկրի, այլ ոչ թե ընտրություններից երեք ամիս առաջ սեփական իշխանությունը պահպանելու համար։

Նա չի համաձայնել այն տեսակետին, թե սա ընտրություններից առաջ Հյուսիսային հարևանի՝ ի դեմս Ռուսաստանի կողմից գործադրվող ճնշում է։ Նա հիշեցրել է, թե ինչ է նախորդել դրան։ Քաղաքական գործիչը ուշադրություն է հրավիրել այն փաստի վրա, որ վերջերս հայկական իշխանությունները մեկնել էին Բրյուսել և խնդրել պաշտպանել իրենց հնարավոր հիբրիդային հարձակումներից։

«Եթե մենք փորձում ենք գնահատել պատճառահետևանքային կապը, այլ ոչ թե դատողություններ անել որպես կանխակալ կողմնակի դիտորդ, պատկերն այլ է ստացվում։ Հայաստանի իշխանություններն արել են ամեն ինչ՝ Ռուսաստանի և Եվրամիության շահերի բախման կենտրոնում հայտնվելու համար։ Ունի՞ արդյոք Ռուսաստանն այստեղ շահեր։ Անշուշտ, ունի։ Եվ Ռուսաստանի շահերն այստեղ անհամատեղելի են ԵՄ շահերի հետ»,- հայտարարել է քաղաքական գործիչը։

Նա համոզմունք է հայտնել, որ Հայաստանն արհեստականորեն է մտել այդ շահերի բախման կենտրոն՝ իր համար ստեղծելով մի շարք խնդիրներ, փոխանակ իրականացնելու կոմպլեմենտար քաղաքականություն, ինչպես դա արվում էր նախորդ տարիներին։ Մասնավորապես՝ չփչացնելով հարաբերությունները ՌԴ-ի հետ, զարգացնել դինամիկ հարաբերություններ ԵՄ-ի հետ։

Միևնույն ժամանակ, անդրադառնալով հայկական արտադրանքի ներմուծման նկատմամբ ռուսական կողմից մտցված սահմանափակումներին և Հայաստանի իշխանությունների գործողություններին, Քոչարյանն արձանագրել է, որ պաշտոնական Երևանը շարունակում է գնալ Ռուսաստանի հետ առճակատման խորացման ճանապարհով՝ սպառման այլ շուկաների բացակայության պայմաններում։ «Հայաստանն այլընտրանքային շուկա չունի։ Պարզապես չունի։ Այս 8 տարվա ընթացքում գյուղատնտեսական արտադրանքից ի՞նչ են արտահանել ԵՄ, գործնականում՝ ոչինչ»,- ասել է նա։

Քաղաքական գործիչը համոզված է, որ սա ավելի շուտ նախընտրական հնարք է, թե իբր «ընտրեք մեզ, և մենք կլուծենք ձեր խնդիրները»։ Սակայն, Քոչարյանի խոսքով, խնդիրը չի լուծվի ընտրություններից հետո, քանի որ այն չափազանց խորն է։

Նա նաև վստահ է, որ պետությունը չի կարողանա փոխհատուցել այն վնասը, որը հասցվել է հայ արտադրողներին ռուսական պատժամիջոցների հետևանքով։ «Մարդը պարզապես չի հասկանում խնդրի մասշտաբներն ու խորությունը։ Նրանք չեն կարող փոխհատուցել այդ ծավալը»,- ասել է Հայաստանի նախկին ղեկավարը։

Հիշեցնենք, որ Հայաստանի կառավարությունը 2025 թվականի հունվարի 9-ին հավանություն տվեց «Եվրաքվե» քաղաքացիական նախաձեռնության առաջարկած՝ Եվրոպական Միությանը երկրի անդամակցության գործընթացը սկսելու մասին օրենքի նախագծին։ Նախագիծն ուղարկվեց Հայաստանի խորհրդարան՝ վավերացման։ Նույն թվականի մարտի 26-ին երկրի խորհրդարանը վերջնական ընթերցմամբ ընդունեց այն և ուղարկեց նախագահի ստորագրմանը։ Փաստաթուղթը ստորագրվեց նույն տարվա ապրիլի 4-ին։ Մոսկվայում հայտարարեցին, որ Ռուսաստանը Հայաստանին է հասցրել այն դիրքորոշումը, որ Եվրասիական տնտեսական միությանը և Եվրոպական միությանը միաժամանակյա անդամակցությունն անհնար է։ 2026 թվականի մայիսի 9-ին Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը լրագրողների հետ զրույցում առաջարկեց Հայաստանին որքան հնարավոր է շուտ կողմնորոշվել ԵՄ-ի և ԵԱՏՄ-ի անդամակցության հարցում՝ մատնանշելով «քաղաքակիրթ ամուսնալուծություն սկսելու» պատրաստակամությունը, եթե դրա անհրաժեշտությունը լինի։ Երևանից ի պատասխան նշեցին, որ կլքեն ԵԱՏՄ-ն, երբ հարմար կգտնեն։

Նշենք, որ համաձայն ՀՀ վիճակագրական կոմիտեի տվյալների՝ Հայաստանի և ԵԱՏՄ երկրների միջև արտաքին առևտրաշրջանառությունը 2025 թվականին կրճատվել է 36,9%-ով՝ կազմելով 8 միլիարդ դոլարից փոքր-ինչ ավելի։ Ընդ որում, արտահանման ծավալները նվազել են 5%-ով՝ հասնելով 3.2 միլիարդ դոլարի, ներմուծման 48,5% անկման ֆոնին, որը կազմել է 4.8 միլիարդ դոլար։

Ռուսաստանի հետ փոխադարձ առևտուրը հաշվետու ժամանակահատվածում գրանցել է 38,3% անկում՝ կազմելով 7.6 միլիարդ դոլար։ Բելառուսի հետ ապրանքաշրջանառությունը 2025 թվականին աճել է 22,9%-ով՝ հասնելով 251.4 միլիոն դոլարի։ Ղազախստանի հետ ծավալների աճ է գրանցվել 6,3%-ի մակարդակում՝ հասնելով 115.9 միլիոն դոլարի։ Ղրղզստանի հետ նկատվում է փոխադարձ առևտրի անկում՝ 23,2%-ով՝ մինչև 11.3 միլիոն դոլար։ ԵԱՏՄ երկրների բաժնեմասին ընկնում է ընդհանուր ծավալի 37,5%-ը։

2026 թվականի I եռամսյակում Հայաստանի և ԵԱՏՄ երկրների ապրանքաշրջանառությունը կրճատվել է 15,6%-ով՝ կազմելով 1.4 միլիարդ դոլար։ Ընդ որում, արտահանումը ցույց է տվել ծավալների 6,5% նվազում՝ կազմելով 685.9 միլիոն դոլար, ներմուծման 22,6% անկման ֆոնին, որը կազմել է 722.7 միլիոն դոլար։