Ռոբերտ Քոչարյան․ Արցախահայության վերադարձը Հայրենիք իրատեսական է, բայց՝ ոչ այս պահին

Արմինֆո.  Մեր ծրագրային կետերից մեկը արցախահայության՝ Արցախ վերադառնալու իրավունքն է։ Այդ մասին հայտարարել է ՀՀ երկրորդ նախագահ, "Հայաստան" դաշինքի վարչապետի թեկնածու Ռոբերտ Քոչարյանը՝ Մեղրիում լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ։

Ընդ որում, նա նշել է, որ տվյալ հարցը կոնֆլիկտածին չէ, ինչպես նաև՝ 1915թ. Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման ուղղությամբ հետևողական միջոցառումները: "Ի վերջո, դա Միջազգային դատարանի որոշումն է, նաև հայտարարություններ են հնչել Եվրոպական դատարանի կողմից: Իսկ բանակցային գործընթացում դա, ընդհակառակը, կամրապնդի Հայաստանի դիրքերը", - ասել է Քոչարյանը։

Նախկին նախագահի կարծիքով՝ արցախցիների վերադարձը Հայրենիք իրատեսական է, բայց՝ ոչ այս պահին ։ "Խոսքը անվտանգ և երաշխավորված վերադարձի մասին է։ Եվ դժվար է պայքարել դրա դեմ։ Օրինակ, Ադրբեջանի համար դա դժվար կլինի, նրանք պետք է բացատրեն՝ "ինչու՞",- ասել է քաղաքական գործիչը։

Միևնույն ժամանակ, Քոչարյանն այդ համատեքստում անընդունելի և Հայաստանի ազգային շահերին չհամապատասխանող է համարել 300 հազար ադրբեջանցիների Հայաստան «վերադառնալու» իշխանությունների գիծը ։ Նախ, վիճակագրական ժողովրդագրական բոլոր տվյալներով՝ Հայաստանում բնակվել է մոտ 160 հազար ադրբեջանցի, այլ ոչ թե՝ 300 հազար։ Երկրորդ՝ Ալիևի նարատիվը, որը կրկնում է Նիկոլ Փաշինյանը, թե արցախցիների՝ հայրենիք վերադառնալու իրավունքի հարցը պետք է կապել ադրբեջանցիների՝ Հայաստան վերադառնալու հետ, արմատապես ճիշտ չէ, որովհետև ադրբեջանցիների մեծ մասը Հայաստանից դուրս է եկել պետական փոխանակման ծրագրերով և այսօր Ադրբեջանում կան բազմաթիվ գյուղեր, որոնք բնակեցվել են այդ փոխանակման ծրագրերի շրջանակներում ։ Փաշինյանն անգամ դա չի հասկանում, և այդ հարցը դնում է մի մակարդակի վրա ՝ հայտարարելով ադրբեջանական իշխանությունների տերմինաբանությամբ։ Հետևաբար, եթե Փաշինյանը մնա իշխանության, ի վերջոի ադրբեջանցիները, որտեղ, այսպես կոչված, «300 հազար մարդու վերադարձի» հարցը կանգնած է պետական մակարդակով, հասնելու են իրենց նպատակին։

Այդ համատեքստում Քոչարյանը նշել է Հայաստանի իշխանությունների շրջանում երկրի տարածքային ամբողջականության պաշտպանություն հասկացության բացակայությունը: Եւ անհասկանալի GPS- տվյալների հիման վրա Գորիս-Կապան ճանապարհահատվածի փոխանցման հարցում, իսկ հիմա արդեն խոսք է գնում նաեւ Տիգրանակերտը նույն անհասկանալի սկզբունքով հանձնելու մասին՝ առանց որևէ լուրջ փաստաթղթային հիմնավորման։ «Այդ մարդիկ հողի նկատմամբ չունեն այն վերաբերմունքը, որը պետք է ունենան երկրի ղեկավարները։ Բոլոր երկրների սահմանադրություններում  ասվում է տարածքային ամբողջականության մասին, այսինքն, տարածք, որտեղ ապրում է այդ ժողովուրդը ։ Եվ իշխանությունները պարտավոր են պաշտպանել այդ սկզբունքը։ Բայց նրանք դա չեն հասկանում: Կասկած չկա, որ այստեղ մենք բախվելու ենք բոլորովին հակառակ մոտեցման», - ընդգծել է Քոչարյանը:

Հիշեցնենք, որ 2023 թվականի սեպտեմբերին Լեռնային Ղարաբաղում տեղի ունեցած իրադարձությունների, այդ թվում ՝ Լաչինի միջանցքի ապօրինի շրջափակման, Ադրբեջանի ռազմական ագրեսիայի հետևանքով Լեռնային Ղարաբաղի ողջ բնակչությունը իր մշտական բնակության վայրերից բռնի տեղահանվել է Հայաստան։ Միայն 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ից հետո Լեռնային Ղարաբաղից բռնի տեղահանվել է ավելի քան 100 հազար բնակիչ ։