
Արմինֆո.Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը կարծում է, որ Հայաստանի ինքնիշխան տարածքում պաատերազմական հանցագործությունների մեղավորներին պատասխանատվության ենթարկելու փորձերը ճանապարհ է դեպի նոր պատերազմ: Փաշինյանը նման դիրքորոշում է հայտնել ապրիլի 23-ին կառավարության նիստից հետո լրագրողների հետ զրույցում՝ ի պատասխան հարցին, թե արդյոք Հայաստանը հետամուտ է լինելու պատասխանատվության ենթարկելու, այդ թվում ՝ Ադրբեջանի բարձրագույն ղեկավարությանը, Հայաստանի ինքնիշխան տարածքում իրականացված պատերազմական հանցագործությունների համար։
Փաշինյանի խոսքով ՝ եռաժանիի ծայրը սուր է, և ինքը չի ուզում հայ ժողովրդի աչքերին նայել ու ստել։ "Կան պատումներ և փաստեր, բայց մենք պետք է հասկանանք, թե ինչի մասին ենք խոսում։ Եվ սա այն ծուղակն է, որից մենք չենք կարող դուրս գալ։ Ես կարծում եմ, որ սա ծուղակ է, որից մենք պետք է դուրս գանք։ Մենք պետք է ազատենք մեր ապագա սերունդներին այդ բեռից։ Որքան մենք ենք մեղադրում, այդքան էլ մեզ են մեղադրում։ Մենք պետք է հասկանանք, թե ինչ ենք անում, ռազմավարական գործարքը դրա մասին է",- հայտարարել է Փաշինյանը։
Նրա խոսքով՝ հակամարտության մասին խոսելը և այդ ճանապարհով շարժվելը նշանակում է մտնել մի ճանապարհ, որտեղ հակամարտությունն ու պատերազմն անխուսափելի են: "Դա հակամարտության վերածննդի ճանապարհն է", - հավաստիացրել է նա:
Փաշինյանը նաև խոստովանել է, որ չի պատրաստվում Արցախի գրավյալ տարածքներում հայկական մշակութային ժառանգության ոչնչացման խնդիրը բարձրաձայնել միջազգային ատյաններում: "Այդ հարցերում մենք պետք է շրջահայաց լինենք, քանի որ եռաժանին սուր է։ Ես չեմ կարծում, թե մենք պետական մակարդակով այդ հարցը քննարկման առարկա կդարձնենք միջազգային հարթակներում։ Եվ սա այն իրավիճակն է, որը մենք պետք է համապարփակ հասկանանք", - եզրափակել է Փաշինյանը։
Հիշեցնենք, որ 2022 թվականի սեպտեմբերի 13-ի գիշերը Ադրբեջանի ԶՈՒ-ն Հայաստանի հետ սահմանին սկսել էր լայնածավալ ռազմական գործողություններ՝ ԱԹՍ-ների և խոշոր տրամաչափի զինատեսակների կիրառմամբ։ Երկօրյա մարտերի ընթացքում հայկական կողմը տվել է 224 զոհ ։ Զոհվածների թվում են նաև կանայք, որոնց թշնամական կողմը սպանել էր առանձնակի դաժանությամբ: Այն ժամանակ Ադրբեջանը հաստատել էր 80 զինվորականների մահը։ Համացանցում տարածվել էին կադրեր, թե ինչպես է Ադրբեջանի զինված ուժերի կողմից հայ կին զինծառայողը մասնատվում․ նա գերեվարվել էր, այնուհետև բռնաբարվել և դաժանորեն սպանվել։ Նրա ձեռքերի ու ոտքերի մատները կտրել էին, հանել աչքերը, անարգել մարմինը, և այդ ամենը հիացմունքով տարածվել էր համաշխարհային սարդոստայնում։ Թշնամական այս ագրեսիայի հետևանքով օկուպացվել են Հայաստանի ավելի քան 240 քառ.կմ ինքնիշխան տարածքներ Գեղարքունիքի, Վայոց ձորի և Սյունիքի մարզերում։
Հավելենք, որ ապրիլի 21-ին հայտնի է դարձել, որ Ադրբեջանը հողին է հավասարեցրել Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին: Օրեր առաջ հայտնի էր դարձել նաև թշնամու կողմից Ստեփանակերտի Սուրբ Հակոբ եկեղեցու ոչնչացման մասին։ Արցախում մշակութային ցեղասպանությունը տեղի է ունենում, այսպես կոչված, քաղաքակիրթ միջազգային հանրության լուռ խրախուսման ֆոնին։ Օր օրի ադրբեջանական օկուպանտները ոչնչացնում են այն օբյեկտները, որոնք վկայում են այդ հողում հայերի հազարամյա ներկայության մասին։
Նշենք, որ Արցախի բռնազավթումից հետո Ադրբեջանն ամբողջությամբ ավերել կամ զգալի վնաս է հասցրել հետևյալ մշակութային - կրոնական օբյեկտներին․ ամբողջությամբ ավերվել է Շուշիի Կանաչ ժամ եկեղեցին (Սուրբ Հովհաննես Մկրտիչ)՝ 2024 թվականի ապրիլին, Շուշիի Ղազանչեցոց գերեզմանոցն ամբողջությամբ ավերվել է, Քարինտակ գյուղն ամբողջությամբ քանդվել է բուլդոզերներով, ապամոնտաժվել են Ստեփանակերտի հուշարձաններն ու կիսանդրիները, այդ թվում՝ Շառլ Ազնավուրի, Հովհաննես Այվազովսկու, Հովհաննես Թումանյանի և մարշալ Բաղրամյանի հուշարձանները։ Մեծ Թաղեր գյուղում ավերվել է Մարշալ Խուդյակովի թանգարանը։ Այսօրվա դրությամբ Ադրբեջանի վերահսկողության տակ են մնում շուրջ 4000 հայկական մշակութային օբյեկտներ, այդ թվում ՝ ավելի քան 370 եկեղեցի և 119 հնագույն ամրոց: