Քոչարյան․ TRIPP-ը մեծ հարցականի տակ է հայտնվել Իրանի շուրջ պատերազմի արդյունքում

Արմինֆո.  "Թրամփի ուղի հանուն միջազգային խաղաղության և բարգավաճման"  (TRIPP) նախագիծը մեծ հարցականի տակ է հայտնվել Իրանի շուրջ պատերազմի արդյունքում: Այս մասին հայտարարել է "Հայաստան" դաշինքի վարչապետի թեկնածու, երկրի երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը "Մեծ քաղաքականություն" փոդքասթի հերթական դրվագի ժամանակ։ 

"Այս իրավիճակում ես չեմ տեսնում TRIPP-ի գործնական իրականացումը, քանի որ այն լուրջ խնդիրների կհանգեցնի Իրանի հետ։ Միակ տարբերակը, որ ես տեսնում եմ այս իրավիճակում, այդ ձևաչափի ընդլայնումն է՝ Ռուսաստանի, Չինաստանի մասնակցությամբ, այսինքն՝ ցանկացած երկրի, որին Իրանն ընկալում է որպես բարեկամ։ Այլ տարբերակ խնդրահարույց է", - նշել է քաղաքական գործիչը։ Նա հավելել է, որ կարող է եւ ուժի մեջ լինել՝ որպես քարոզչական գործիք, բայց իրականում ՝ ոչ: 

Նրա խոսքով՝ մեկ այլ հանգամանք էլ կա. եթե Իրանի նկատմամբ պատժամիջոցները չեղարկվեն, և համապարփակ լուծում ձեռք բերվի, ապա Իրանի տարածքը կդառնա ամենահարմար և ամենակարճ տարանցիկ ճանապարհը դեպի Եվրոպա: "Դա կհանգեցնի հսկայական գլոբալ փոփոխությունների՝ Չինաստան, Պակիստան, Իրան, Թուրքիա, Եվրոպա։ Դա կլինի ամենակարճ երթուղին: Գլոբալ փոփոխություններ կլինեն", - ընդգծել է նա։ 

Այդ առնչությամբ Քոչարյանն ընդգծել է, որ Հայաստանը պետք է շատ ավելի ուշադիր վերաբերվի Իրանի հետ հարաբերություններին։ "Մենք, պարզապես, չպետք է ձեռնարկենք քայլեր, որոնք կկործանեն այս տարիների ընթացքում ձևավորված հարաբերությունները։ Այս իշխանությունը հարաբերությունները քանդելու վարպետ է։ Պարզապես՝ վարպետ: Ես կարծում եմ, որ հիմա իրենք էլ են հասկանում, որ խնդիրներ ունեն, բայց քանի որ նախընտրական շրջան է, փորձելու են կառչել այն թեզերից, որոնց վրա արդեն աշխատել են, որոնք տարիներ շարունակ քարոզել են։ Բայց խնդիրները լուրջ են լինելու։ Բայց, կրկնում եմ, TRIPP-ն ամերիկյան նախագիծ է Ադրբեջանի եւ Թուրքիայի համար", - ասել է Քոչարյանը։ 

Նա եւս մեկ անգամ ընդգծել է, որ ինքը դեմ չէ TRIPP-ին, այլ կողմ է, որ այդ նախագիծը համապատասխանի Հայաստանի շահերին, այլ ոչ թե՝ Թուրքիայի եւ Ադրբեջանի շահերին:

Հունվարի 14-ին Հայաստանի ԱԳՆ-ը հրապարակել է Վաշինգտոնում ստորագրված «Թրամփի ուղի՝ հանուն միջազգային խաղաղության և բարգավաճման» (ԹՐԻՓՓ) նախագծի` Հայաստան-ԱՄՆ իրականացման շրջանակի հրապարակման վերաբերյալ համատեղ հայտարարությունը։ 12 էջանոց փաստաթղթում ներկայացված են նախագծի հիմնական նպատակները և դրա գործունեության մեխանիզմները։ 

Մասնավորապես, ընդգծվում է, որ Հայաստանը մտադիր է թույլատրել և աջակցել ԹՐԻՓՓ զարգացման ընկերության հիմնմանը։ «Ակնկալվում է, որ ընկերությունը պատասխանատու կլինի ԹՐԻՓՓ-ի զարգացման համար՝ 49 տարի նախնական ժամկետով նրան տրամադրվող կառուցապատման իրավունքով։ Հայաստանը մտադիր է ԱՄՆ-ին առաջարկել ԹՐԻՓՓ զարգացման ընկերության 74% մասնաբաժինը և պահպանել 26% մասնաբաժինը։ Ակնկալվում է, որ այս համագործակցությունը կերկարաձգվի ևս 50 տարով՝ Հայաստանի կառավարությանը հավելյալ սեփականության տրամադրմամբ նրա մասնաբաժինը դարձնելով 49%։ Ակնկալվում է, որ ԹՐԻՓՓ զարգացման ընկերության բաժնետերերի փոփոխությունը (ներառյալ մասնաբաժինների վաճառք, նվիրատվություն, միավորում, անջատում, վերակազմակերպում կամ որևէ այլ իրավական կամ փաստացի գործողություն) և վերջնական շահույթի սեփականատերերի փոփոխությունը ենթակա կլինի Հայաստանի և ԱՄՆ կառավարությունների հետ նախօրոք համաձայնեցմանը», - ասվում է փաստաթղթում։ 

Հիշեցնենք, որ 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը Վաշինգտոնում ստորագրել են յոթ կետից բաղկացած համատեղ "Խաղաղության հռչակագիր"։ Այն նախատեսում է համատեղ դիմում Եվրոպայի անվտանգության եւ համագործակցության կազմակերպությանը (ԵԱՀԿ) ԵԱՀԿ Մինսկի գործընթացի եւ դրա հետ կապված կառույցների դադարեցման մասին, ինչպես նաեւ Հայաստանի տարածքով տրանսպորտային միջանցքի ստեղծում, որը կկապի Ադրբեջանն իր նախիջեւանյան էքսկլավի հետ, որը շրջապատված է Հայաստանով, Թուրքիայով եւ Իրանով: