34 տարի է անցել Մարաղայում Ադրբեջանի կողմից իրականացված կոտորածից։

Արմինֆո. 34 տարի է անցել Արցախի Հանրապետության Մարտակերտի շրջանի հայկական Մարաղա գյուղում տեղի ունեցած կոտորածից՝ աննախադեպ ռազմական հանցագործությունից, որը կատարվել է Ադրբեջանի կողմից՝ հայերի նկատմամբ ատելությունից դրդված, հայ բնակչության ոչնչացման նպատակով։

1992 թվականի ապրիլի 10-ին, մի քանի ժամ տևած հրետանային կրակոցներից հետո, ադրբեջանական զինված ուժերը ներխուժեցին Մարաղա։ Բնակչության զգալի մասը տարհանվել էր, սակայն գյուղում մնացածները ենթարկվել էին անմարդկային խոշտանգումների և սպանության ադրբեջանական զորքերի կողմից։

Արցախի ինքնապաշտպանության ուժերին հաջողվեց ազատագրել Մարաղան, սակայն երկու շաբաթ անց ադրբեջանական զորքերը կրկին հարձակվեցին գյուղի վրա և նոր հանցագործություններ կատարեցին բնակիչների նկատմամբ, որոնք վերադարձել էին իրենց հարազատներին թաղելու։

Մարաղան գրավվեց ադրբեջանական զինված ուժերի կողմից և մինչ օրս մնում է ադրբեջանական օկուպացիայի տակ։ Տարբեր աղբյուրների, այդ թվում՝ Human Rights Watch-ի և Amnesty International-ի զեկույցների համաձայն, Մարաղայում ադրբեջանական զինված ուժերի կողմից կատարված պատերազմական հանցագործությունների հետևանքով դաժանորեն սպանվել է ավելի քան 50 քաղաքացիական անձ, այդ թվում՝ 30 կին: Եվս 50 մարդ, այդ թվում՝ 29 կին և 9 երեխա, գերի է վերցվել, որոնցից 19-ի ճակատագիրը մնում է անհայտ։

Ըստ մարդու իրավունքների պաշտպան բարոնուհի Քերոլայն Քոքսի, ով ողբերգությունից անմիջապես հետո կազմակերպության ներկայացուցիչների խմբի հետ այցելել է գյուղ, դաժանորեն սպանված Մարաղայի բնակիչների մարմինները մասնատվել, խեղվել և այրվել են: Լեդի Քոքսը Մարաղան անվանել է «ժամանակակից Գողգոթա, միայն մի քանի անգամ ավելի վատ»։

Հայերի Մարաղայի կոտորածը ադրբեջանական իշխանությունների կողմից հայ ժողովրդի դեմ իրականացված հետևողական էթնիկ զտումների քաղաքականության ևս մեկ դրսևորում էր, սկզբում Սումգայիթում, Բաքվում և այլ ադրբեջանական բնակավայրերում 1988-ից 1990 թվականներին, իսկ ավելի ուշ՝ Հյուսիսային Արցախում։ Այն փաստը, որ Մարաղայի կոտորածը կատարած Ադրբեջանի զինված ուժերի հրամանատար Շահին Թալիբօղլու Թաղիևին շնորհվել է Ադրբեջանի ազգային հերոսի կոչում, վկայում է այն մասին, որ այս հանցագործության համար պատասխանատվությունն ամբողջությամբ ընկնում է ադրբեջանական իշխանությունների վրա։

Հայերի դեմ Ադրբեջանի հանցագործությունների անպատժելիությունը և միջազգային հանրության կողմից համարժեք քաղաքական և իրավական գնահատականի բացակայությունը պարարտ հող են ստեղծել Ադրբեջանում պետական ​​մակարդակով հայերի և ամեն ինչի նկատմամբ հայկական ատելության մթնոլորտի արմատավորման համար։

Մարաղայում խաղաղ բնակիչների կոտորածը մարդկության դեմ հանցագործություն է՝ առանց վաղեմության ժամկետի և պետք է դատապարտվի միջազգային հանրության կողմից, իսկ դրա կազմակերպիչներն ու կատարողները պետք է արդարացիորեն պատժվեն։