Arminfo.info


 Շաբաթ, 29 Հունիսի 2013

Սաֆարյան Աշոտ

Մաքսիմ Շևչենկո: Մաքսիմ Շևչենկո. Ռուսաստանը չունի հստակ մշակված ամբողջական քաղաքականություն Կովկասում

Մաքսիմ Շևչենկո: Մաքսիմ Շևչենկո. Ռուսաստանը չունի հստակ մշակված ամբողջական քաղաքականություն Կովկասում

Մոսկվայի և Բաքվի միջև զենքի վաճառքի գործարքը հասարակական լայն արձագանք գտավ: Ձեր կարծիքով, ինչո՞վ է պայմանավորված Մոսկվայի ռազմավարական դաշնակից Հայաստանի հետ թշնամություն անող պետությանը զենք վաճառելու ՌԴ որոշումը:

Ինչպես հայտնի է, Ռուսաստանը Հայաստանի հետ կապված է ՀԱՊԿ անդամությամբ, ուստի պայմանագրային հարաբերությունները նրանց միջև անհամեմատ ավելի խորն են, քան Մոսկվայի և Բաքվի հարաբերությունները: Հայ-ռուսական հարաբերություններին բնորոշ է սերտ փոխգործակցությունը բոլոր հիմնական ոլորտներում: Սակայն հարկավոր է նաև հաշվի առնել, որ Ադրբեջանը Ռուսաստանի համար բնավ թշնամի պետություն չէ: Եվ մենք Ռուսաստանում մեծ ցավով ենք հետևում հայ և ադրբեջանցի ժողովուրդների միջև հակամարտությանը: Ինչ վերաբերում է սպառազինությունների վաճառքին, ապա ես, իհարկե, չգիտեմ, թե ինչ տրամաբանությամբ է գործում Ռուսաստանի կառավարությունը կամ նախագահը: Սակայն կարծում եմ, որ տարածաշրջանում ուժերի հաշվեկշռի պահպանումը խաղաղության և կայունության երաշխիք է: Եթե զինաթափում չի ստացվում, ապա սպառազինությունների հաշվեկշռի պահպանումը ինչ-ինչ ռազմական գործողություններից, ուժի կիրառումից զերծ մնալու երաշխիք է: Ադրբեջանին սպառազինության վաճառքում հակահայկական ոչինչ չկա:

Ռուսական կողմին չի՞ մտահոգում այն, որ սպառազինության մատակարարումները հանգեցնում են հայ հասարակությունում հակառուսական տրամադրությունների նոր ալիքի:

Կարծում եմ`նման մտահոգություն չկա, քանի որ հասարակության տրամադրությունները թե’ Հայաստանում, թե’ Ռուսաստանում չեն ազդում քաղաքական գործիչների կողմից ընդունվող որոշումների վրա: Ռուսաստանը չի կարող ղարաբաղյան հակամարտությունում հայամետ կամ ադրբեջանամետ դիրք գրավել: Մենք Ադրբեջանի հետ ունենք ընդհանուր սահման, հսկայական ապրանքաշրջանառություն, միլիոնավոր ադրբեջանցիներ ապրում և աշխատում են ՌԴ տարածքում: Հայաստանի հետ նույնպես մեզ կապում են տնտեսական, մարդկային գործոններ, ռազմավարական գործընկերություն: Մոսկվան հավատարիմ կմնա բոլոր այդ գործընթացներում ինչ-որ հավասարակշռության պահպանմանը: Մենք թույլ չենք տա որևէ մեկին ռազմական ճնշող առավելություն ունենալ մյուսի հանդեպ, և, կարծում եմ, դա ճիշտ մոտեցում է: 

Ռուս քաղաքական գործիչները զենքի վաճառքի գործարքն արդարացնում են այն բանով, որ Ռուսաստանն իբր չի ցանկանում զրկվել իր զենքի իրացման շուկայից, որ իր փոխարեն Ադրբեջանին սպառազինություն են մատակարարում ԱՄՆ-ը, Թուրքիան կամ Իսրայելը: Որքանո՞վ են կենսունակ նման պնդումները:

Ես չեմ բացառում նման տարբերակը, քանի որ Իսրայելը, ցավոք, ակտիվորեն ներկա է Ադրբեջանում: Ադրբեջանն իր տարածքը տրամադրում է ՆԱՏՕ-ի զորքերի, ինչպես նաև իսրայելական հետախուզական ստորաբաժանումների համար: Կարծում եմ, որ այս իրավիճակում Ռուսաստանին խիստ կարևոր է ուժերի հավասարակշռություն պահպանել տարածաշրջանում: Բան այն չէ, որ Ռուսաստանը վախենում է կորցնել Ադրբեջանը որպես զենքի արտադրանքի սպառման շուկա և այն զիջել, օրինակ, Միացյալ Նահանգներին: Չէ որ, եթե ԱՄՆ ցանկանա զենք մատակարարել, դա կանի` անկախ Ռուսաստանից: Մենք արդեն բախվել ենք այն բանին, որ ամերիկացիները ՙսեղմելով անց են կացնում՚ իրենց որոշումները ցանկացած գնով: Կարծում եմ, որ տարածաշրջանում բավականին լուրջ իրադարձությունների, Իրանի շուրջ պատերազմի սպառնալիքի լույսի ներքո սպառազինությունների հաշվեկշիռը, դժբախտաբար, երաշխիք է այն բանի, որ հակամարտող կողմերը սխալ որոշումներ չեն կայացնի ուժային ճանապարհով ինչ-որ նպատակների հասնելու վերաբերյալ:



 Կիսվեք Իրանի շուրջ իրավիճակի վերաբերյալ Ձեր պատկերացումներվ, որտեղ իշխանության է եկել Հասան Ռոհանին, ով, շատ փորձագետների կարծիքով,  բարենորոգչական թևի ներկայացուցիչ է:

Իրանի բարձրագույն հոգևոր իշխանությունը որոշել է հրաժարվել Մահմուդ Ահմադինեջադի առճակատման գծից և ընտրել ավելի խաղաղասեր, երկխոսության քաղաքական գիծ: Եվ հունիսի 14-ին նախագահական ընտրություններում հաղթանակած ԻԻՀ ազգային անվտանգության բարձրագույն խորհրդի նախկին քարտուղար Հասան Ռոհանին հենց երկխոսության գործիչ է: Ասվածը, սակայն, չի նշանկաում, թե իշխանության է եկել բարենորոգչական թևի ներկայացուցիչ: Ռոհանին, ավելի շուտ, պահպանողական է, կղերական: Անցած ընտրություններում պարտվեցին հենց աշխարհիկ հեղափոխական ուղու կողմնակիցները, որոնք կապված էին իսլամական հեղափոխության պահապանների, ուսանողների և այլոց հետ: Սակայն պետք է հասկանալ, որ թե մեկ, թե մյուս թևը հաղթել կարող էր միայն այն պատճառով, որ այդպես էր որոշել բարձրագույն խորհուրդը` հոգևոր առաջնորդ Ալի Համենեիի գլխավորությամբ: Եվ Ռոհանին, և նրա ընդդիմախոսները շարունակում են Հոմեյնիի գիծը, ճիշտ է` որոշակի վերապահումներով: Իրանում չի կարող լինել ոչ մի այլ բան, որ հակասի ՙՎիլայաթ ե ֆաքիհ՚, այսինքն, ֆաքիհների, հոգևոր մեկնաբանների կառավարման սկզբունքին: Ինձ համար, նույնիսկ, տարօրինակ է, թե ինչու են այդ մարդիկ բարենորոգիչ կոչվում: Այդ երբվանի՞ց են ֆաքիհները բարենորոգիչ: Նրանք կղերականներ են, որոնք, սակայն, հանդես են գալիս քաղաքակրթությունների երկխոսության, համագործակցության և հիմնական հարցերի շուրջ փոխըմբռնման օգտին:

Ինչ վերաբերում է Իրանի միջուկային ծրագրին, ապա, կարծում եմ, այդ ծրագիրը կարելի է համարել ավարտված. հակառակ արևմտյան հանրության սպառնալիքներին և աղմուկ-աղաղակին, Բուշերի ԱԷԿ-ը գործարկվեց: Ճանաչելով իրանցիներին` կարելի է վստահորեն ասել, որ եթե նրանք այս կամ այն խնդիրն են դնում, ապա անշեղորեն ընթանում են դեպի նպատակը: Ասվածը վերաբերում է նաև միջուկային ծրագրին: Միջուկային ծրագիրը չի նշանակում միջուկային ռումբի ստացում: Ես համոզված եմ, որ նրանք ռումբ չունեն, և ավելին, դա նրանց հարկավոր չէ: Այժմ Իրանի խնդիրն ապաշրջափակումն է, որը չափազանց ուժգին է հարվածում երկրի տնտեսությանը: Չէ որ Իրանը պատասխանատու է Սիրիայի, Լիբանանի իրավիճակի համար, և նրա դերն, ընդհանուր առմամբ, բավականին լուրջ է:

Ինչպե՞ս կզարգանան Իրանի և Ադրբեջանի հարաբերությունները Ռոհանիի օրոք: Վերջինս նախագահի թեկնածու եղած ժամանակ իր հարցազրույցներից մեկում Բաքվին համարել է ԻԻՀ անվտանգության սպառնալիքը:

Այն, որ Ադրբեջանը փաստորեն հետախուզական բազաների համար իր տարածքն է տրամադրել Իսրայելին`սպառնալիք է Իրանի համար, մյուս կողմից`դա Ադրբեջանին ներգրավում է բավականին վտանգավոր քաղաքական դիմակայության մեջ, այդ թվում`Իրանի հետ: Մենք հիշում ենք, որ Աֆղանստանից ԱՄՆ և ՆԱՏՕ-ի զորքերի դուրսբերման սցենարներից մեկը ենթադրում է այդ թվում Ադրեբջանի տարածքի օգտագործումը: Կարծում եմ, որ դա ադրբեջանական ժողովրդի շահերից չի բխում:

Ադրբեջանում տեղի են ունեցել շիիթների զանգվածային ձերբակալումներ, մասնավորապես`Նարդարանում, իսկ նման ակցիաներն ակնհայտորեն հակաիրանական բնույթ են կրում: Այն ժամանակ, երբ Ադրբեջանի հարավային շրջաններում ակտիվանում են վահաբիթական կազմակերպությունները, Ադրբեջանի իշխանությունները հետապնդում են շիիթներին: Կարծում եմ, որ այդ առճակատման գիծն Իրանի հետ քաղաքականությունում սխալ է Բաքվի համար:

Վերջին 2-3 տարիներին Հայաստանում փորձագետների և որոշ քաղաքական գործիչների մակարդակով հայ-ռուսական հարաբերությունները ենթարկվում են որոշակի վերաքննման, քննադատություն է հնչում այդ հարաբերությունների անիրավահավասարության մասին: Ինչպիսի՞ն է իրավիճակի տեսլականը Ռուսաստանում:

Չէի ասի, թե դրանք ենթարկվում են ինչ-որ վերանայման, բայց մենք տեսնում ենք ամերիկացիների և նատօյականների աճող ակտիվությունը Հայաստանի նկատմամբ: Կարծում եմ, որ Ռուսաստանի կողմից քիչ ջանքեր են գործադրվում, բայց, հնարավոր է, մասամբ այն պատճառով, որ հայ-ռուսական հարաբերությունները գտնվում են այնպիսի բարձր մակարդակի վրա, որ կանխազգուշության որևէ միջոցների կարիք չունեն: Երկու երկրների ղեկավարությունների միջև շատ լավ անձնական հարաբերություններ են: Դժվար է պատկերացնել, որ այդ հարաբերությունները կարող են փչանալ`արևմտյան կառույցների ինչ-որ ակտիվության պատճառով: Թեև, կարծում եմ, պետք է ավելի զգոն լինե: Անձամբ ես մտոհոգությամբ եմ հետևում Հայաստանում և ընդհանուր առմամբ տարածաշրջանում Արևմուտքի այդ ակտիվությանը:

Մյուս կողմից`պետք է նշեմ, որ Ռուսաստանը մինչ այժմ չունի ամբողջական կովկասյան քաղաքականություն: Ռուսական պետությունը Կովկասը չի ընկալում որպես միասնական տարածություն: Կովկասի բոլոր տարածաշրջանները սերտորեն կապված են միմյանց հետ, և այդ հանգամանքը պետք է իր արտացոլումը գտնի Կրեմլի քաղաքականության մեջ: Մոսկվան պետք է արդյունավետ քաղաքականություն մշակի, որը կհամապատասխանի տարածաշրջանի բոլոր սուբյեկտների շահերին:

Հայաստանում ակտիվ բանավեճ է ծավալվում արտաքին քաղաքական վեկտորի ընտրության հարցի շուրջ. ոմանք հանդես են գալիս ԵՄ հետ խորը ինտեգրման, մյուսները`Մոսկվայի առաջարկած ինտեգրացիոն նախագծերին միացման օգտին: Արդյո՞ք  երկընտրանք եք տեսնում այդ հարցում, թե՞ դրանք մեր երկրի արտաքին քաղաքականության փոխլրացնող տարրեր են:

Հայաստանում ԵՄ օգտին լոբբինգ են իրականացնում ԵՄ-ից դրամաշնորհներ ստացող եվրոպամետ քաղաքագետները: Ըստ որում, հասկանալի չէ, թե ինչ է ենթադրում եվրաինտեգրումը, ինչ զգալի օգուտ կա դրանից: Եթե խոսենք ԵՄ-ին Հայաստանի անդամակցության մասին, ապա դա ֆանտաստիկայի ժանրից է: ԵՄ-ն այժմ պատրաստ չէ ինչ-որ մեկին իր կազմում ընդունել: Իսկ ՙխորը ինտեգրման՚ մասին մնացած բոլոր խոսակցությունները հեքիաթ են: Կարծում եմ, որ Հայաստանին պայմաններ կառաջադրվեն գործընթացի ընթացքում: Հայաստանը պետք է դուրս գա ՀԱՊԿ-ից, քանի որ եվրաինտեգրման պայմաններից մեկը ՆԱՏՕ-ի հետ սերտ համագործակցությունն է: Հայաստանն ստիպված կլինի նաև խզել հարաբերություններն Իրանի հետ, բայց չեմ կարծում, թե դա բխում է Երևանի շահերից`հաշվի առնելով թեկուզ հայկական մեծ համայնքի առկայությունն Իրանում:

ԱՎԵԼԱՑՆԵԼ ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ներմուծեք թվանշաններն     

News
Armenian MFA summons Russian Ambassador over “hostile propaganda” against it Armenian MFA summons Russian Ambassador over “hostile propaganda” against it
Archbishops Mikael Ajapakhian and Bagrat Galstanian, currently in NSS  detention center, go on hunger strikeArchbishops Mikael Ajapakhian and Bagrat Galstanian, currently in NSS  detention center, go on hunger strike
Holy Etchmiadzin issued statement expressing indignation at   reprehensible campaign unleashed by Holy Etchmiadzin issued statement expressing indignation at   reprehensible campaign unleashed by 
Under  hashtag #MERDZEVOV, march in support of political prisoner,  well-known businessman and entrepreneur Samvel Karapetyan starting on  the central boulevard of YerevanUnder  hashtag #MERDZEVOV, march in support of political prisoner,  well-known businessman and entrepreneur Samvel Karapetyan starting on  the central boulevard of Yerevan
A march in support of Samvel Karapetyan started in YerevanA march in support of Samvel Karapetyan started in Yerevan
A leader without trust, an opposition without support and peace  without concessions:  Nikol Pashinyan`s 7 years in powerA leader without trust, an opposition without support and peace  without concessions:  Nikol Pashinyan`s 7 years in power
Armenian Cathedral of Ani to function as a mosque after restorationArmenian Cathedral of Ani to function as a mosque after restoration
IDBank issues the 3rd, 4th and 5th tranches of bonds of 2025IDBank issues the 3rd, 4th and 5th tranches of bonds of 2025
Christian Solidarity International urges UN Human Rights Council to  appoint a special rapporteur for Nagorno-KarabakhChristian Solidarity International urges UN Human Rights Council to  appoint a special rapporteur for Nagorno-Karabakh
Armenia`s public multiplex  should not be used to serve foreign  policy agendas - StatementArmenia`s public multiplex  should not be used to serve foreign  policy agendas - Statement
Lawyer: the next part of Marlezon Ballet being staged in parliamentLawyer: the next part of Marlezon Ballet being staged in parliament
Alen Simonyan believes that Catholicos of All Armenians will soon  vacate Patriarchal throneAlen Simonyan believes that Catholicos of All Armenians will soon  vacate Patriarchal throne
Armenian Court of Appeal upholds Samvel Karapetyan`s arrestArmenian Court of Appeal upholds Samvel Karapetyan`s arrest
Lindsay Snell calls for support of  ANCA initiative to launch a  bipartisan Congressional letter in defense of Artsakh Armenians Lindsay Snell calls for support of  ANCA initiative to launch a  bipartisan Congressional letter in defense of Artsakh Armenians 
According to recording, <Tashir Samvel> was supposed to join later,  and Bagrat Galstanyan speaks about this: RA NA Speaker According to recording, was supposed to join later,  and Bagrat Galstanyan speaks about this: RA NA Speaker 
Levon Kocharyan is not a political figure: Alen Simonyan does not  comment on his remarksLevon Kocharyan is not a political figure: Alen Simonyan does not  comment on his remarks
Taguhi Tovmasyan to RA Prosecutor General: Maybe you haven`t received   SMS, and there is no political expediency in punishing Civil  Contract`s favorite businessman ?Taguhi Tovmasyan to RA Prosecutor General: Maybe you haven`t received   SMS, and there is no political expediency in punishing Civil  Contract`s favorite businessman ?
French Arnouville adopts resolution condemning unfair expulsion of   ICRC from AzerbaijanFrench Arnouville adopts resolution condemning unfair expulsion of   ICRC from Azerbaijan
Gegham Stepanyan: Artsakh art historians have no legal issues in  Armenia, difficulties exist only in practical fieldGegham Stepanyan: Artsakh art historians have no legal issues in  Armenia, difficulties exist only in practical field
All conversations and a fragment of the recording with Archbishop  Bagrat Galstanyan are manipulative - ARFAll conversations and a fragment of the recording with Archbishop  Bagrat Galstanyan are manipulative - ARF
Azerbaijan holding 17th ECO summit in occupied StepanakertAzerbaijan holding 17th ECO summit in occupied Stepanakert
Vahagn Chakhalyan detained Vahagn Chakhalyan detained 
RA Prosecutor General personally submitted report on Samvel  Karapetyan, which is evidence of political persecution - lawyer RA Prosecutor General personally submitted report on Samvel  Karapetyan, which is evidence of political persecution - lawyer 
Azerbaijani regime continues crackdown on journalists Azerbaijani regime continues crackdown on journalists 
RA FM holds farewell meeting with Swedish ambassador to Armenia RA FM holds farewell meeting with Swedish ambassador to Armenia 
Transport movement to be stopped in some of Yerevan`s neighborhoods  on July 4 and 5 Transport movement to be stopped in some of Yerevan`s neighborhoods  on July 4 and 5 
Cultural return must be cause of return to Artsakh - ex-minister of  culture Cultural return must be cause of return to Artsakh - ex-minister of  culture 
`Armenia`s ruling force staging performance against me` - Seyran  Ohanyan `Armenia`s ruling force staging performance against me` - Seyran  Ohanyan 
RA NA discussing consent to prosecution of MPs Seyran Ohanyan and  Artsvik Minasyan RA NA discussing consent to prosecution of MPs Seyran Ohanyan and  Artsvik Minasyan 
Yerevan hopes for strategic partnership with Washington Yerevan hopes for strategic partnership with Washington 
Pashinyan to Trump: `I highly appreciate your vision for ending  conflicts and establishing peace in the world`Pashinyan to Trump: `I highly appreciate your vision for ending  conflicts and establishing peace in the world`
Russian-Armenian businessman Samvel Karapetyan demands apology from  pro-government MPsRussian-Armenian businessman Samvel Karapetyan demands apology from  pro-government MPs
Armenia needs mechanisms to prevent one-man rule - expert Armenia needs mechanisms to prevent one-man rule - expert 
Armenia`s ex-premier raises voice in defense of Russian-Armenian  businessman Samvel Karapetyan Armenia`s ex-premier raises voice in defense of Russian-Armenian  businessman Samvel Karapetyan 
Armenia appreciates US support for peace efforts in South Caucasus -  RA vice-premier Armenia appreciates US support for peace efforts in South Caucasus -  RA vice-premier 
Armenian authorities actions killing businesses - UAR president Armenian authorities actions killing businesses - UAR president 
Current authorities` actions in  the energy sector demonstrate a consistent and systematic anti-national strategy: David AnanyanCurrent authorities` actions in  the energy sector demonstrate a consistent and systematic anti-national strategy: David Ananyan
Ottawa to continue its support to Yerevan: AmbassadorOttawa to continue its support to Yerevan: Ambassador
If the border crossing  between Armenia and Turkey is to be renamed,  it should be in honor of Hrant Dink:  International Institute for  Genocide and Human Rights If the border crossing  between Armenia and Turkey is to be renamed,  it should be in honor of Hrant Dink:  International Institute for  Genocide and Human Rights 
Armenia`s National Assembly  adopted statement on  inadmissibility of  state power seizureArmenia`s National Assembly  adopted statement on  inadmissibility of  state power seizure
Even while in custody, Samvel Karapetyan  is a thousand times more  liberated than  Armenian authorities:  son of Tashir State  Corporation`s head Even while in custody, Samvel Karapetyan  is a thousand times more  liberated than  Armenian authorities:  son of Tashir State  Corporation`s head 
Mikael Ajapahyan`s lawyers file an appeal against the decision to arrestMikael Ajapahyan`s lawyers file an appeal against the decision to arrest
Armenia, Vienna discuss ways to enhance cooperation in migrationArmenia, Vienna discuss ways to enhance cooperation in migration
Mirzoyan: Armenia seeks to strengthen ties with China without any  limitationsMirzoyan: Armenia seeks to strengthen ties with China without any  limitations
Armenian-Belgian consultations between Foreign Ministries of Armenia  and Belgium  held in YerevanArmenian-Belgian consultations between Foreign Ministries of Armenia  and Belgium  held in Yerevan
Armenia willing to join SCOArmenia willing to join SCO
Less than 10,000 out of approximately 150,000 internally displaced  persons  from Nagorno-Karabakh received citizenship  of ArmeniaLess than 10,000 out of approximately 150,000 internally displaced  persons  from Nagorno-Karabakh received citizenship  of Armenia
RA Minister of Justice announces creation of self-regulatory body in   media RA Minister of Justice announces creation of self-regulatory body in   media 
Pashinyan receives Ambassador of Sweden, who is concluding his  diplomatic mission in ArmeniaPashinyan receives Ambassador of Sweden, who is concluding his  diplomatic mission in Armenia
Results of meeting of Constitutional Reforms Council to underlie  ideology of new Constitution Results of meeting of Constitutional Reforms Council to underlie  ideology of new Constitution 
Financial assistance programme for some forcibly displaced  Nagorno-Karabakh Armenians to be continued until end of 2025 Financial assistance programme for some forcibly displaced  Nagorno-Karabakh Armenians to be continued until end of 2025 
Armenian law-enforcers confiscate over 7kg of marijuana Armenian law-enforcers confiscate over 7kg of marijuana 
Ardshinbank summed up the raffle organized for Mastercard Business cardholdersArdshinbank summed up the raffle organized for Mastercard Business cardholders
Global Fund to Fight AIDS, Tuberculosis and Malaria to allocate  $9.6mln to Armenia Global Fund to Fight AIDS, Tuberculosis and Malaria to allocate  $9.6mln to Armenia 
Armenia modifies order of compensations under ECHR judgments Armenia modifies order of compensations under ECHR judgments 
No one can deal with issue of Ruben Vardanyan`s release - Andrey  MovchanNo one can deal with issue of Ruben Vardanyan`s release - Andrey  Movchan
Armenia`s premier demands early election of Catholicos of All  Armenians Armenia`s premier demands early election of Catholicos of All  Armenians 
Checkpoint on Turkish-Armenian border  could be renamed Talaat Pasha  Border CrossingCheckpoint on Turkish-Armenian border  could be renamed Talaat Pasha  Border Crossing
Sargis Khandanyan elected Chair of General Committee on Democracy,  Human Rights and Humanitarian QuestionsSargis Khandanyan elected Chair of General Committee on Democracy,  Human Rights and Humanitarian Questions
Azerbaijani and Armenian leaders to meet in Dubai later in JulyAzerbaijani and Armenian leaders to meet in Dubai later in July
Read more



Commented