Ուրբաթ, 10 Ապրիլի 2026 10:42
Մարիաննա Մկրտչյան

Փորձագետ. Իրանի համար Հայաստանը ոչ միայն հարևան է, այլև ռազմավարական բուֆեր, որը թույլ է տալիս զսպել Թուրքիայի և Ադրբեջանի ազդեցությունը տարածաշրջանում

Փորձագետ. Իրանի համար Հայաստանը ոչ միայն հարևան է, այլև ռազմավարական բուֆեր, որը թույլ է տալիս զսպել Թուրքիայի և Ադրբեջանի ազդեցությունը տարածաշրջանում

Արմինֆո. Ավելի քան 2500 տարի Հայաստանը մնում է Կովկասում Իրանի շահերի առաջնահերթ ուղղություն: Հայաստանն Իրանի համար պատուհան է դեպի Եվրոպա, իսկ Իրանը Հայաստանի համար՝ ելք դեպի Ասիա և Պարսից ծոց: Այս մասին ասված է Միջազգային տեղեկատվական-վերլուծական կենտրոնի (ՄՏՎԿ) փորձագետ-արևելագետ Միխայիլ Ահարոնյանի հոդվածում:

Փորձագետը նշում է, որ ժամանակակից Հայաստանի Հանրապետությունն ու Իրանի Իսլամական Հանրապետությունը կառուցում են ներդաշնակ, փոխշահավետ մշակութային, առևտրատնտեսական և ռազմաքաղաքական հարաբերություններ:

«Հենց այս համատեքստում պետք է դիտարկել Թեհրանի ցավոտ արձագանքը այսպես կոչված «Զանգեզուրի միջանցքին» կամ «Թրամփի ճանապարհին»։ Իրանում նման նախագծերն ընկալվում են ոչ թե պարզապես որպես ենթակառուցվածքային նախաձեռնություն, այլ որպես աշխարհաքաղաքական գործիք, որն ունակ է փոխել ուժերի հավասարակշռությունը Հարավային Կովկասում և թուլացնել ուղղակի կապը Թեհրանի և Երևանի միջև։ Իրանի համար Հայաստանը ոչ միայն հարևան է, այլև ռազմավարական բուֆեր, որը թույլ է տալիս զսպել Թուրքիայի և Ադրբեջանի ազդեցությունը, ինչպես նաև շրջանցել տարածաշրջանային մեկուսացումը։ Ուստի ստատուս քվոն փոխելու ցանկացած փորձ առաջացնում է կոշտ արձագանք»,- կարծում է Ահարոնյանը:

Նրա խոսքով՝ Երևանում, իր հերթին, քաջ գիտակցում են Իրանի հետ հարաբերությունների արժեքը, սակայն ստիպված են հավասարակշռել տարբեր ուժային կենտրոնների՝ Ռուսաստանի, Արևմուտքի և տարածաշրջանային խաղացողների միջև։ Փորձագետը համոզված է, որ տրանսպորտային նախագծերից հրաժարվելն անհնար է, բայց Թեհրանի շահերն անտեսելը նույնպես ռիսկային է։

Արևելագետը ենթադրում է, որ միջնաժամկետ հեռանկարում կողմերը կգան փոխզիջումային մոդելի. ցանկացած նոր տրանսպորտային երթուղի կիրականացվի՝ հաշվի առնելով իրանական շահերը և առանց վնաս հասցնելու հայ-իրանական առևտրին:

«Այսպիսով, հայ-իրանական հարաբերությունները պարզապես հարևանություն չեն, այլ պատմականորեն ձևավորված դաշինք՝ հիմնված փոխադարձ օգուտի, մշակութային մտերմության և պրագմատիկ աշխարհաքաղաքականության վրա: Եվ չնայած արտաքին ճնշումներին ու տարածաշրջանային նոր նախագծերին, հազարամյակներով փորձված այս կապը դժվար թե խզվի։ Ընդ որում, կարևոր է ընդգծել, որ հայ-իրանական հարաբերություններն այսօր ունեն ոչ միայն պատմամշակութային, այլև լիովին չափելի տնտեսական և էներգետիկ հիմք»,- հավելել է փորձագետը:

Ահա տեքստի շարունակության թարգմանությունը՝ պահպանելով լրատվական-վերլուծական ոճն ու տերմինաբանությունը.

Իր խոսքերը հաստատելու համար արևելագետը ներկայացրել է վիճակագրական տվյալներ։ Ըստ նրա՝ վերջին տարիների տվյալներով՝ Հայաստանի և Իրանի միջև ապրանքաշրջանառությունը կայուն աճում է և արդեն մոտեցել է 1 մլրդ դոլարի սահմանագծին։ 2024 թվականին այն կազմել է մոտ 737 մլն դոլար՝ նախորդ տարվա համեմատ գրանցելով 6,5% աճ, իսկ 2025 թվականին կողմերը փաստացի դուրս են եկել մեկ միլիարդ դոլարի թիրախային ցուցանիշին։

«Սակայն այս առևտրի կառուցվածքը խիստ յուրահատուկ է. Հայաստանը զգալիորեն ավելի շատ ներմուծում է, քան արտահանում։ 2025 թվականին առևտրի բացասական սալդոն հասել է գրեթե 600 մլն դոլարի, ինչն ընդգծում է հայկական տնտեսության կախվածությունը իրանական ռեսուրսներից։ Համագործակցության առանցքային տարրը մնում է էներգետիկան։ 2009 թվականից գործում է «գազ՝ էլեկտրաէներգիայի դիմաց» ռազմավարական ծրագիրը, որը երկարաձգվել է մինչև 2030 թվականը։ Դրա շրջանակներում Իրանը տարեկան հարյուր միլիոնավոր խորանարդ մետր գազ է մատակարարում Հայաստանին։ Այսպես, 2024 թվականին մատակարարումների ծավալը գերազանցել է 440 մլն խմ-ն, իսկ 2025 թվականին՝ գրեթե 476 մլն խմ-ն՝ ցուցադրելով կայուն աճ։ Ի պատասխան՝ Հայաստանն արտահանում է էլեկտրաէներգիա. միայն 2024 թվականին մատակարարումները գերազանցել են 370 մլն կՎտժ-ն, ինչը բարձր է նախորդ տարիների միջին ցուցանիշներից։ Համաձայնագրի առանձնահատկությունը կայանում է ֆիքսված բանաձևի մեջ՝ 1 խմ իրանական գազ = 3 կՎտժ հայկական էլեկտրաէներգիա, ինչն այս մոդելը դարձնում է տարածաշրջանում ամենակայուն բարտերային սխեմաներից մեկը»,- նշել է Ահարոնյանը։

Միևնույն ժամանակ, նա համոզված է, որ համագործակցության ներուժը հեռու է սպառված լինելուց, քանի որ Իրան-Հայաստան գազամուղի թողունակությունը գնահատվում է տարեկան մոտ 1 մլրդ խորանարդ մետր գազ, սակայն այն օգտագործվում է միայն մասնակիորեն։ Արևելագետի խոսքով՝ սա նշանակում է, որ համապատասխան քաղաքական կամքի դեպքում կողմերը կարող են բազմապատկել փոխգործակցության ծավալները։

Այնուհետև նա ուշադրություն է հրավիրել հարաբերությունների մարդկային չափման վրա՝ նշելով, որ միայն 2024 թվականի ընթացքում Հայաստանի ավելի քան 276 հազար քաղաքացի է այցելել Իրան, իսկ մոտ 176 հազար իրանցի եղել է Հայաստանում, ընդ որում՝ իրանցի զբոսաշրջիկների հոսքն աճել է մոտ 20%-ով։

«Փաստացիորեն, Իրանն այսօր Հայաստանի համար ոչ միայն հարևան է, այլև կրիտիկական կարևորության տնտեսական գործընկեր։ Նրա մասնաբաժինը կազմում է Հայաստանի ներմուծման մոտ 5%-ը, մինչդեռ արտահանումը դեպի Իրան մնում է սահմանափակ և չի գերազանցում 1%-ը, ինչը ևս մեկ անգամ ընդգծում է հարաբերությունների անհամաչափությունը։ Էներգետիկ առումով կախվածությունն է՛լ ավելի ակնհայտ է. չնայած ռուսական գազի գերիշխանությանը (շուկայի ավելի քան 80%-ը), իրանական ուղղությունը խաղում է ռազմավարական այլընտրանքի դեր՝ թույլ տալով Երևանին պահպանել դիվերսիֆիկացման նվազագույն մակարդակ»,- շարունակել է արևելագետը։

Ահարոնյանը կարծում է, որ այս պայմաններում ձևավորվում է շահերի բարդ ճարտարապետություն, որտեղ կողմերից ոչ մեկը չի կարող գործել միակողմանի։

«Ամենայն հավանականությամբ, միջնաժամկետ հեռանկարում Հայաստանն ու Իրանը կգան ոչ թե բացահայտ դիմակայության, այլ շահերի լռելյայն համաձայնեցման մոդելի։ Երևանը կձգտի իրականացնել տրանսպորտային նախագծերը, ներառյալ այսպես կոչված «Զանգեզուրի միջանցքը», բայց այնպիսի կոնֆիգուրացիայով, որը չի հանգեցնի Իրանի ռազմավարական մեկուսացմանը։ Թեհրանի համար սկզբունքային նշանակություն ունի պահպանել ցամաքային կապը Հայաստանի՝ որպես Հարավային Կովկասում միակ քրիստոնյա և հարաբերականորեն չեզոք գործընկերոջ հետ»,- համոզված է արևելագետը։

Նա կարծում է, որ այդ միջանցքի կորուստը կնշանակեր աշխարհաքաղաքական ճնշման ուժեղացում Թուրքիայի և Ադրբեջանի կողմից, ինչպես նաև արևմտամետ ուժերի կողմից վերահսկվող ենթակառուցվածքների հնարավոր հայտնվում՝ անմիջապես Իրանի հյուսիսային սահմանների մոտ։

Փորձագետն ընդգծել է, որ հենց այդ պատճառով է Իրանը հետևողականորեն մեծացնում իր ներկայությունը տարածաշրջանում ոչ միայն դիվանագիտական, այլև ենթակառուցվածքային առումով։ Նրա խոսքով՝ խոսքը «Հյուսիս-Հարավ» միջազգային միջանցքի շրջանակներում տրանսպորտային երթուղիների զարգացման, սահմանային ենթակառուցվածքների արդիականացման և Հայաստանի հետ էներգետիկ համագործակցության խորացման մասին է։

«Հայաստանն իր հերթին հայտնվում է դասական «աշխարհաքաղաքական հանգույցի» կարգավիճակում, որտեղ հատվում են միանգամից մի քանի խաղացողների՝ Ռուսաստանի, Իրանի, ԵՄ-ի, ԱՄՆ-ի, Թուրքիայի և Չինաստանի շահերը։ Այս պայմաններում նրա ռազմավարությունը ոչ թե մեկ կողմի ընտրությունն է, այլ նրանց միջև մրցակցությունից առավելագույն օգուտ քաղելու փորձը։ Սակայն հենց Իրանն է մնում այն գործընկերը, որը Երևանի առջև գաղափարախոսական պայմաններ չի դնում և չի պահանջում արտաքին քաղաքական կուրսի արմատական վերափոխում։ Սա հայ-իրանական հարաբերություններն ավելի կայուն է դարձնում՝ համեմատած այն այլ ուղղությունների հետ, որտեղ քաղաքական տուրբուլենտության մակարդակը զգալիորեն բարձր է»,- համարում է փորձագետը։

Այսպիսով, շարունակել է նա, չնայած արտաքին ճնշումներին և նոր ենթակառուցվածքային նախաձեռնությունների հայտնվելուն, հայ-իրանական հարաբերությունների հիմնարար տրամաբանությունը մնում է անփոփոխ. դա դաշինք է՝ հիմնված ոչ թե հռչակագրերի, այլ փոխադարձ անհրաժեշտության վրա։

Նրա խոսքով, ելնելով վերոգրյալից, կարելի է վստահությամբ ասել, որ հայ-իրանական հարաբերությունները ոչ միայն պատմական իներցիա կամ մշակութային մտերմություն են, այլ սառնասրտորեն հաշվարկված աշխարհաքաղաքական հաշվարկ։

«Իրանի համար Հայաստանն ունի միանգամից մի քանի առանցքային նշանակություն։ Նախ՝ դա միակ ցամաքային պատուհանն է դեպի Կովկաս և այնուհետև՝ Եվրասիա, որը չի վերահսկվում Թուրքիայի կամ արևմտամետ ուժերի կողմից։ Հայաստանի միջոցով Թեհրանը հնարավորություն է ստանում շրջանցել տարածաշրջանային մեկուսացումը և պահպանել այլընտրանքային առևտրա-լոգիստիկ երթուղիներ։

Երկրորդ՝ Հայաստանը կատարում է բուֆերային տարածքի դեր, որը զսպում է Թուրքիայից մինչև Կասպից ծով և այնուհետև Միջին Ասիա ձգվող միասնական թյուրքական միջանցքի ձևավորումը։ Այս միջանցքի ուժեղացումն ուղղակիորեն հակասում է Իրանի ռազմավարական շահերին և սպառնում է նրա դիրքերին տարածաշրջանում»,- նշել է փորձագետը։

Երրորդ՝ ըստ նրա, դա էներգետիկ և տնտեսական դիվերսիֆիկացման գործիք է, որը թույլ է տալիս Իրանին արտահանել ռեսուրսներ և ինտեգրվել տարածաշրջանային շուկաներին՝ չնայած պատժամիջոցների ճնշմանը։

Չորրորդ՝ ըստ Ահարոնյանի, Հայաստանը քաղաքականապես հարմար գործընկեր է, որը ներգրավված չէ հակաիրանական դաշինքներում և չի ներկայացնում գաղափարախոսական պահանջներ, ինչը համագործակցությունը դարձնում է կայուն և կանխատեսելի։

«Եվ վերջապես, Հայաստանն Իրանի համար ռազմավարական խորության տարր է հյուսիսային ուղղությամբ, ինչը թույլ է տալիս Թեհրանին պահպանել ազդեցությունը Հարավային Կովկասում և թույլ չտալ մրցակից ուժերի լիակատար գերիշխանությունը։ Հենց այդ պատճառով Իրանի համար Հայաստանը պարզապես հարևան չէ, այլ տարածաշրջանային անվտանգության և տնտեսության ճարտարապետության կրիտիկական կարևորության տարր։ Այս համատեքստում ցանկացած նախագիծ, որն ունակ է թուլացնել կամ խզել այդ կապը, Թեհրանի կողմից ընկալվում է որպես ուղղակի սպառնալիք ազգային շահերին։ Հետևաբար, անկախ արտաքին ճնշումներից, հայ-իրանական դաշինքը պահպանվելու է՝ ոչ թե որպես տուրք անցյալին, այլ որպես ներկայի աշխարհաքաղաքականությամբ թելադրված անհրաժեշտություն»,- ամփոփել է Ահարոնյանը:

ԱՎԵԼԱՑՆԵԼ ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ներմուծեք թվանշաններն     

Նորություններ
Անվտանգության ոլորտի  փորձագետը մեկնաբանել է Պապիկյանի պաշտպանության նախարարի պաշտոնում իր հինգ տարիների ընթացքում ունեցած նվաճումների մասին տեսանյութըԱնվտանգության ոլորտի փորձագետը մեկնաբանել է Պապիկյանի պաշտպանության նախարարի պաշտոնում իր հինգ տարիների ընթացքում ունեցած նվաճումների մասին տեսանյութը
Մոսկվայում ավարտվեցին Հայկական մշակույթի օրերըՄոսկվայում ավարտվեցին Հայկական մշակույթի օրերը
Մարդու իրավունքների պաշտպանը OTA տաղավարում կռվի տեսագրությունների ցուցադրումը որակել է լրագրող Բորիս Մուրազիին նվաստացնելու փորձՄարդու իրավունքների պաշտպանը OTA տաղավարում կռվի տեսագրությունների ցուցադրումը որակել է լրագրող Բորիս Մուրազիին նվաստացնելու փորձ
Հայաստանի և Դուբայի գլխավոր դատախազները քննարկել են երկկողմ համագործակցության զարգացման հարցերՀայաստանի և Դուբայի գլխավոր դատախազները քննարկել են երկկողմ համագործակցության զարգացման հարցեր
Հայաստանի և Կամբոջայի վարչապետները քննարկել են երկու երկրների միջև հարաբերությունների զարգացումըՀայաստանի և Կամբոջայի վարչապետները քննարկել են երկու երկրների միջև հարաբերությունների զարգացումը
Հայաստանի Ներքին գործերի նախարարություն. Նոյեմբերի 14-ից հասանելի են կենսաչափական անձնագրերի և նույնականացման քարտերի արագացված մշակման ծառայություններըՀայաստանի Ներքին գործերի նախարարություն. Նոյեմբերի 14-ից հասանելի են կենսաչափական անձնագրերի և նույնականացման քարտերի արագացված մշակման ծառայությունները
ՀՀ վարչապետը այցելել է Պնոմպենի Ֆրանկոֆոնիայի շրջանում բացված հայկական տաղավարՀՀ վարչապետը այցելել է Պնոմպենի Ֆրանկոֆոնիայի շրջանում բացված հայկական տաղավար
Հայ ազգային կոնգրեսը (ՀԱԿ) իր ցավակցությունն է հայտնել ՀՀ նախկին պատգամավոր Մյասնիկ Մալխասյանի մահվան կապակցությամբՀայ ազգային կոնգրեսը (ՀԱԿ) իր ցավակցությունն է հայտնել ՀՀ նախկին պատգամավոր Մյասնիկ Մալխասյանի մահվան կապակցությամբ
Հայաստանը շնորհավորել է Պաղեստինին Անկախության օրվա կապակցությամբՀայաստանը շնորհավորել է Պաղեստինին Անկախության օրվա կապակցությամբ
Հայաստանի ԱԳՄԱ փոխնախարարը մասնակցել է Ֆրանկոֆոնիայի նախարարական համաժողովի 48-րդ նստաշրջանինՀայաստանի ԱԳՄԱ փոխնախարարը մասնակցել է Ֆրանկոֆոնիայի նախարարական համաժողովի 48-րդ նստաշրջանին
ԵԽԽՎ մի խումբ պատգամավորներ մտահոգություն են հայտնել ԵԽԽՎ մի խումբ պատգամավորներ մտահոգություն են հայտնել "Ուժեղ Հայաստանի" առաջնորդ Սամվել Կարապետյանի կալանավորման առնչությամբ
Արցախի պետնախարարն առաջարկում է ստեղծել գերիների ազատման հարցով եռակողմ բանակցային հանձնախումբԱրցախի պետնախարարն առաջարկում է ստեղծել գերիների ազատման հարցով եռակողմ բանակցային հանձնախումբ
Հայաստանն ու Ռուսաստանը քննարկել են ՀՌՀ-ի գիտահետազոտական ստորաբաժանումն Ակադեմիական քաղաքի ենթակառուցվածքին ինտեգրելու հնարավորություններըՀայաստանն ու Ռուսաստանը քննարկել են ՀՌՀ-ի գիտահետազոտական ստորաբաժանումն Ակադեմիական քաղաքի ենթակառուցվածքին ինտեգրելու հնարավորությունները
ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարը մասնակցել է ռուս-հայկական կրթական II համաժողովինՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարը մասնակցել է ռուս-հայկական կրթական II համաժողովին
Փաշինյան. Հայաստանն ու Թուրքիան մոտ են հարաբերությունների լիարժեք կարգավորմանըՓաշինյան. Հայաստանն ու Թուրքիան մոտ են հարաբերությունների լիարժեք կարգավորմանը
Խաղաղությունն ու հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների կարգավորումը գերիների հարցը լուծելու միակ ճանապարհն է. ՓաշինյանԽաղաղությունն ու հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների կարգավորումը գերիների հարցը լուծելու միակ ճանապարհն է. Փաշինյան
Փաշինյանը Կամբոջայում կմասնակցի Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային կազմակերպության 20-րդ գագաթնաժողովինՓաշինյանը Կամբոջայում կմասնակցի Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային կազմակերպության 20-րդ գագաթնաժողովին
Հայաստանն ու Ռուսաստանը ստորագրել են մշակույթի ոլորտում համագործակցության 2027-2029թթ. ծրագիրըՀայաստանն ու Ռուսաստանը ստորագրել են մշակույթի ոլորտում համագործակցության 2027-2029թթ. ծրագիրը
Փաշինյանը հայտարարել է Ռուսաստան կատարելիք այցի մասինՓաշինյանը հայտարարել է Ռուսաստան կատարելիք այցի մասին
ՀՀ ՊՆ վարչական համալիրում անցկացվել է  ՊՆ և ԶՈՒ ղեկավար կազմի օպերատիվ հավաքՀՀ ՊՆ վարչական համալիրում անցկացվել է  ՊՆ և ԶՈՒ ղեկավար կազմի օպերատիվ հավաք
Հայաստանի ՊՆ պատվիրակությունը մասնակցել է Ռազմական բժշկության միջազգային կոմիտեի 46-րդ համաժողովինՀայաստանի ՊՆ պատվիրակությունը մասնակցել է Ռազմական բժշկության միջազգային կոմիտեի 46-րդ համաժողովին
Հայաստանն ու Ռուսաստանը սահմանել են գիտակրթական համագործակցության առանցքային ուղղություններըՀայաստանն ու Ռուսաստանը սահմանել են գիտակրթական համագործակցության առանցքային ուղղությունները
Հայաստանի և Կիպրոսի երկրպագուները Երևանում կայացած հանդիպմանը հարգանքի տուրք են մատուցել երկու ժողովուրդների պատմական հիշողությանըՀայաստանի և Կիպրոսի երկրպագուները Երևանում կայացած հանդիպմանը հարգանքի տուրք են մատուցել երկու ժողովուրդների պատմական հիշողությանը
Երազանքից իրականություն․ IDBank-ի հատուկ հիփոթեքային պայմանները TOON EXPO.Invest 2026-ումԵրազանքից իրականություն․ IDBank-ի հատուկ հիփոթեքային պայմանները TOON EXPO.Invest 2026-ում
IDBank-ը Toon Expo.Invest 2026-ում ներկայացրել է Rate.Trading թվային հարթակըIDBank-ը Toon Expo.Invest 2026-ում ներկայացրել է Rate.Trading թվային հարթակը
Մեկուսարանում մահացած Արսեն Գևորգյանին կալանավորած դատավորն ինքնաբացարկ է հայտնելՄեկուսարանում մահացած Արսեն Գևորգյանին կալանավորած դատավորն ինքնաբացարկ է հայտնել
ԵՄ-ը Հայաստանին է տրամադրել ականազերծման երկրորդ մեքենանԵՄ-ը Հայաստանին է տրամադրել ականազերծման երկրորդ մեքենան
ԱԺ փոխնախագահները Գերմանիայի դեսպանի հետ քննարկել են երկկողմ օրակարգի հարցերԱԺ փոխնախագահները Գերմանիայի դեսպանի հետ քննարկել են երկկողմ օրակարգի հարցեր
ԱՀԿ գլխավոր տնօրենի թեկնածու Հայաստանի մանկական ուռուցքաբանը հրապարակել է բարեփոխումների իր ծրագիրըԱՀԿ գլխավոր տնօրենի թեկնածու Հայաստանի մանկական ուռուցքաբանը հրապարակել է բարեփոխումների իր ծրագիրը
«Մայր Հայաստան»-ի վարչության անդամն արդարադատության նախարարին խորհուրդ է տվել հրաժարվել երկակի ստանդարտներից՝ երեխաների իրավունքների պաշտպանության հարցում«Մայր Հայաստան»-ի վարչության անդամն արդարադատության նախարարին խորհուրդ է տվել հրաժարվել երկակի ստանդարտներից՝ երեխաների իրավունքների պաշտպանության հարցում
ԶԼՄ․ Դուբլինում Հայաստանը չի միացել ԵՄ հակառուսական ԶԼՄ․ Դուբլինում Հայաստանը չի միացել ԵՄ հակառուսական "խարտիային"
Հայաստանը ցանկանում է 2029 թվականին ընդունել COP-34-ըՀայաստանը ցանկանում է 2029 թվականին ընդունել COP-34-ը
Հայաստանն ու Վրաստանը քննարկել են սննդամթերքի անվտանգության ոլորտում վերահսկողության արդիական հարցերՀայաստանն ու Վրաստանը քննարկել են սննդամթերքի անվտանգության ոլորտում վերահսկողության արդիական հարցեր
ՀՀ ԳԱԱ-ում տեղի կունենա «Գենոմիկայի նախաձեռնությունները թերներկայացված բնակչություններում. գլոբալ առողջապահական հավասարության առաջմղում» միջազգային աշխատաժողովըՀՀ ԳԱԱ-ում տեղի կունենա «Գենոմիկայի նախաձեռնությունները թերներկայացված բնակչություններում. գլոբալ առողջապահական հավասարության առաջմղում» միջազգային աշխատաժողովը
"Արարատ" ակումբը ցավակցություն է հայտնել գեներալ Հմայակ Հարոյանի մահվան կապակցությամբ
Իտալիայի, Լեհաստանի և Նիդերլանդների ոստիկանական կցորդների պատվիրակությունը ծանոթացել է Հայաստանում ԵՄ քաղաքացիական առաքելության գործունեությանըԻտալիայի, Լեհաստանի և Նիդերլանդների ոստիկանական կցորդների պատվիրակությունը ծանոթացել է Հայաստանում ԵՄ քաղաքացիական առաքելության գործունեությանը
ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեն հանդես է եկել պարզաբանմամբ Իրանի քաղաքացու փախուստի և ձերբակալման վերաբերյալՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեն հանդես է եկել պարզաբանմամբ Իրանի քաղաքացու փախուստի և ձերբակալման վերաբերյալ
Երևանում մեկնարկել է զանգվածային հանցագործությունների զոհերի իրավունքների մասին CFTJ 5-րդ ամենամյա համաժողովըԵրևանում մեկնարկել է զանգվածային հանցագործությունների զոհերի իրավունքների մասին CFTJ 5-րդ ամենամյա համաժողովը
ANCA․ Ադրբեջանում ԱՄՆ դեսպանի թեկնածուն ռազմական տեխնոլոգիաներով զբաղվող եւ Բաքվի հետ կապեր ունեցող ընկերության բաժնետոմսերի սեփականատեր էANCA․ Ադրբեջանում ԱՄՆ դեսպանի թեկնածուն ռազմական տեխնոլոգիաներով զբաղվող եւ Բաքվի հետ կապեր ունեցող ընկերության բաժնետոմսերի սեփականատեր է
Մահացել է Հայաստանի ժողովրդական արտիստ Նորայր ՄեհրաբյանըՄահացել է Հայաստանի ժողովրդական արտիստ Նորայր Մեհրաբյանը
Մարդու իրավունքների պաշտպանը քննադատել է Հայաստանի կին պաշտոնյաներին բանտարկյալների նկատմամբ անմարդկային վերաբերմունքի համարՄարդու իրավունքների պաշտպանը քննադատել է Հայաստանի կին պաշտոնյաներին բանտարկյալների նկատմամբ անմարդկային վերաբերմունքի համար
Սերգեյ Սմբատյանի գեղարվեստական ղեկավարությամբ Չինաստանի ազգային օպերային թատրոնում ամփոփվեց Խաչատրյանի անվան երիտասարդական միջազգային երկրորդ մրցույթըՍերգեյ Սմբատյանի գեղարվեստական ղեկավարությամբ Չինաստանի ազգային օպերային թատրոնում ամփոփվեց Խաչատրյանի անվան երիտասարդական միջազգային երկրորդ մրցույթը
Հայաստանում բնակչության բնական աճի տեմպը ցածր տեմպերով է աճումՀայաստանում բնակչության բնական աճի տեմպը ցածր տեմպերով է աճում
Ծառուկյան. Բոլոր ապագա կառավարությունների ամենակարևոր խնդիրը կլինի երիտասարդների գաղափարներին և առաջարկներին անդրադառնալըԾառուկյան. Բոլոր ապագա կառավարությունների ամենակարևոր խնդիրը կլինի երիտասարդների գաղափարներին և առաջարկներին անդրադառնալը
Իտալիայի դեսպանը առաջարկեց Հայաստանում Իտալիայի դեսպանատանը նշանակել Հարավային Կովկասի ոստիկանության կցորդԻտալիայի դեսպանը առաջարկեց Հայաստանում Իտալիայի դեսպանատանը նշանակել Հարավային Կովկասի ոստիկանության կցորդ
Սպիտակի բժշկական կենտրոնը կհագեցվի ժամանակակից ակնաբուժական սարքավորումներովՍպիտակի բժշկական կենտրոնը կհագեցվի ժամանակակից ակնաբուժական սարքավորումներով
Ավստրալիայի Հայ Դատի հանձնախումբը քննադատել է երկրի վարչապետին Թուրքիայի նախագահի հետ հանդիպման համարԱվստրալիայի Հայ Դատի հանձնախումբը քննադատել է երկրի վարչապետին Թուրքիայի նախագահի հետ հանդիպման համար
Հանրապետական. Հայաստանը չպետք է դառնա Ռուսաստանի և Արևմուտքի միջև հակամարտության փորձադաշտՀանրապետական. Հայաստանը չպետք է դառնա Ռուսաստանի և Արևմուտքի միջև հակամարտության փորձադաշտ
Հայաստանի աջակցության գլխավոր խմբի ղեկավարները հայտարարություն են տարածել Փաշինյանի հետ հանդիպումից հետոՀայաստանի աջակցության գլխավոր խմբի ղեկավարները հայտարարություն են տարածել Փաշինյանի հետ հանդիպումից հետո
Լեռնային Ղարաբաղի մշակութային ժառանգության օմբուդսմեն. Արցախի ժառանգության ոչնչացումը շարունակվում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի լռության ֆոնինԼեռնային Ղարաբաղի մշակութային ժառանգության օմբուդսմեն. Արցախի ժառանգության ոչնչացումը շարունակվում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի լռության ֆոնին
Ռուսաստանում անցկացվում են հայկական մշակույթի օրերՌուսաստանում անցկացվում են հայկական մշակույթի օրեր
Հարավային Կովկասի ապագան քննարկվել է այն երկրի մայրաքաղաքում, որի խնդիրը մինչ օրս լուծված չէ․ ԴավթյանՀարավային Կովկասի ապագան քննարկվել է այն երկրի մայրաքաղաքում, որի խնդիրը մինչ օրս լուծված չէ․ Դավթյան
Հայ արևելագետը ներկայացրեց ԱՄՆ-ի հնարավոր գործողությունները Իրանի դեմՀայ արևելագետը ներկայացրեց ԱՄՆ-ի հնարավոր գործողությունները Իրանի դեմ
Փոխվարչապետ. Երևանի և Լոնդոնի միջև ռազմավարական գործընկերությունը կարևոր հանգրվան է համագործակցության հետագա ամրապնդման համարՓոխվարչապետ. Երևանի և Լոնդոնի միջև ռազմավարական գործընկերությունը կարևոր հանգրվան է համագործակցության հետագա ամրապնդման համար
Զախարովան իր սոցցանցերում արձագանքել է ՀԱՊԿ-ի վերաբերյալ Հայաստանի Անվտանգության խորհրդի քարտուղարի իմպրովիզացիաներինԶախարովան իր սոցցանցերում արձագանքել է ՀԱՊԿ-ի վերաբերյալ Հայաստանի Անվտանգության խորհրդի քարտուղարի իմպրովիզացիաներին
Միրզոյանը հանդիպումներ է ունեցել Բայրամովի և Կալլասի հետՄիրզոյանը հանդիպումներ է ունեցել Բայրամովի և Կալլասի հետ
Փաշինյանը և Ալիևը քննարկել են Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության հետագա ամրապնդմանն ուղղված քայլերըՓաշինյանը և Ալիևը քննարկել են Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության հետագա ամրապնդմանն ուղղված քայլերը
Երևանում ավտոբուսի վարորդը մահացել է ղեկին վթարի ենթարկվելուց հետոԵրևանում ավտոբուսի վարորդը մահացել է ղեկին վթարի ենթարկվելուց հետո
Դուբլինում ընթանում է Փաշինյան-Ալիև հանդիպումըԴուբլինում ընթանում է Փաշինյան-Ալիև հանդիպումը
Փաշինյանն ու Կոբախիձեն քննարկել են Հայաստան-Վրաստան հարաբերությունների օրակարգըՓաշինյանն ու Կոբախիձեն քննարկել են Հայաստան-Վրաստան հարաբերությունների օրակարգը
Կարդալ ավելին



Մեկնաբանվողներ
Խոսնակ․ Հայաստանը Ղարաբաղի հարցում երբեք չի դիմել ՀԱՊԿ-ինԽոսնակ․ Հայաստանը Ղարաբաղի հարցում երբեք չի դիմել ՀԱՊԿ-ին
Լավրով․ Հայաստանին չեն վռնդի ՀԱՊԿ-ից  Լավրով․ Հայաստանին չեն վռնդի ՀԱՊԿ-ից  
Դրմեյան. ՄԻԵԴ-ը մերժել է Ադրբեջանի վերաքննիչ բողոքը Արցախի պաշտպանության բանակի մայոր Հայկ Թորոյանի գործովԴրմեյան. ՄԻԵԴ-ը մերժել է Ադրբեջանի վերաքննիչ բողոքը Արցախի պաշտպանության բանակի մայոր Հայկ Թորոյանի գործով
«Ուժեղ Հայաստան». Խորհրդարանում ծեծկռտուքը կազմակերպվել էր՝ հասարակության ուշադրությունը Փաշինյանի ձախողված արտաքին քաղաքականությունից շեղելու նպատակով«Ուժեղ Հայաստան». Խորհրդարանում ծեծկռտուքը կազմակերպվել էր՝ հասարակության ուշադրությունը Փաշինյանի ձախողված արտաքին քաղաքականությունից շեղելու նպատակով
Զախարովան մեկնաբանել է Զախարովան մեկնաբանել է "իվանների" մասին Շիրակի մարզպետի աղմկահարույց գրառումը
Նիկոլայ Բորդյուժան առաջարկեց Հայաստանին հեռացնել ՀԱՊԿ-իցՆիկոլայ Բորդյուժան առաջարկեց Հայաստանին հեռացնել ՀԱՊԿ-ից
Վիեննայի միջազգային փառատոնին Արցախի մշակութային համույթների մասնակցությունը չեղարկվել է մի քանի դեսպանատների միջամտությունից հետոՎիեննայի միջազգային փառատոնին Արցախի մշակութային համույթների մասնակցությունը չեղարկվել է մի քանի դեսպանատների միջամտությունից հետո
Փորձագետ. Հայաստանին ժամանակն է հրաժարվել անորոշությունից և ընտրություն կատարել Արևմուտքի ու Արևելքի միջևՓորձագետ. Հայաստանին ժամանակն է հրաժարվել անորոշությունից և ընտրություն կատարել Արևմուտքի ու Արևելքի միջև
Հայաստանի ԱԳՄԱ նախարարը մեկնաբանել է երկրի վերադարձը ՀԱՊԿ շրջանակներում աշխատանքներինՀայաստանի ԱԳՄԱ նախարարը մեկնաբանել է երկրի վերադարձը ՀԱՊԿ շրջանակներում աշխատանքներին
Արցախի Հանրային խորհուրդը վրդովմունք է հայտնել ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի վարքագծի վերաբերյալԱրցախի Հանրային խորհուրդը վրդովմունք է հայտնել ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի վարքագծի վերաբերյալ
Լուկաշենկոն կոչ արեց Հայաստանին ստանձնել ԱՊՀ նախագահությունը 2029 թվականինԼուկաշենկոն կոչ արեց Հայաստանին ստանձնել ԱՊՀ նախագահությունը 2029 թվականին
Դմիտրի Մեդվեդևը կանխատեսել էր Հայաստանի համար Ուկրաինայի նման ճակատագիր՝ երկրի արտաքին քաղաքականության փոփոխության ֆոնինԴմիտրի Մեդվեդևը կանխատեսել էր Հայաստանի համար Ուկրաինայի նման ճակատագիր՝ երկրի արտաքին քաղաքականության փոփոխության ֆոնին
ՌԴ Անվտանգության խորհուրդ․ Հայաստանում ցանկանում են ստիպել ռուս սեփականատերերին ազատվել ակտիվներիցՌԴ Անվտանգության խորհուրդ․ Հայաստանում ցանկանում են ստիպել ռուս սեփականատերերին ազատվել ակտիվներից
Զախարովա․ Ռուսաստանը պատրաստ է Հայաստանի հետ քննարկել ռազմական համագործակցության ընդլայնման հեռանկարները՝ կապերի գույքագրման շրջանակներումԶախարովա․ Ռուսաստանը պատրաստ է Հայաստանի հետ քննարկել ռազմական համագործակցության ընդլայնման հեռանկարները՝ կապերի գույքագրման շրջանակներում
Թևանյան. Հայաստանը, ինչպես Ուկրաինան և Մոլդովան, մտցվել է ԵՄ գլոբալ պատերազմի մեջԹևանյան. Հայաստանը, ինչպես Ուկրաինան և Մոլդովան, մտցվել է ԵՄ գլոբալ պատերազմի մեջ