Քաղաքագետ. Մոսկվան հոգնել է Հայաստանի ղեկավարության ակրոբատիկայից, դատարկ խոսքերից և առօրյա հնարքներից

Արմինֆո. Մոսկվան հոգնել է հայկական ղեկավարության ակրոբատիկայից, դատարկ խոսքերից և առօրյա հնարքներից։ Ահա թե ինչպես է Սթենֆորդի համալսարանի պրոֆեսոր Արթուր Խաչիկյանը մեկնաբանել Ռուսաստանի փոխվարչապետ Ալեքսեյ Օվերչուկի հետ TASS լրատվական գործակալությանը տված հարցազրույցում արված հայտարարությունները։

Նա նշել է, որ հարցազրույցը հայտնվել է ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի Մոսկվա այցից հաջորդ օրը և շատ հստակ, մանրամասն և փաստացի բացատրում է Ռուսաստանի դիրքորոշումը ՀՀ ղեկավարության վերջին քաղաքական հնարքների վերաբերյալ։

«Այս բավականին երկար և լուրջ հարցազրույցն ամփոփելու համար կարելի է ասել հետևյալը. Մոսկվան հոգնել է ՀՀ ղեկավարության ակրոբատիկայից, դատարկ խոսքերից և առօրյա հնարքներից։ Տարիներ շարունակ Հայաստանին զգուշացրել են, որ չի կարող նստել երկու աթոռի վրա, որ հակառուսական քաղաքականությունը և Ռուսաստանի թշնամիների հետ մերձեցումը չեն կարող աննկատ մնալ Մոսկվայում։ Այժմ այս նախազգուշացումները դարձել են ավելի կոշտ և կոնկրետ։ Մոսկվայի համբերությունը սպառվում է. այսպես կարելի է Օվերչուկի հարցազրույցը ամփոփել մեկ նախադասությամբ։ «Հայաստանը շատ մոտ է այն կետին, երբ Ռուսաստանը ստիպված կլինի վերակառուցել իր տնտեսական հարաբերությունները նրա հետ»։ Սա շատ հստակ և ճշգրիտ նախազգուշացում է», - պնդում է հայ փորձագետը։

Ըստ նրա, ակնհայտ նյարդայնացմամբ ընդունված հիմնական հարցերից մեկը Հայաստանում ռուսական բիզնես շահերի վրա ուղղված հարձակումն էր։ Խաչիկյանը նշեց, որ սա ներառում է երկաթուղիները, ատոմակայանը և ռուսական բիզնեսի բռնագրավումը։ Եվ սա կառաջացնի Մոսկվայի արձագանքը, որը կազդի Ռուսաստանում հայկական բիզնեսի վրա։

«Ռուսական երկաթուղու կոնցեսիան Հայաստանին վաճառելու հարցը մանրամասն քննարկվեց։ Իր օտարերկրյա տերերի հրահրմամբ Հայաստանի ղեկավարը փորձում է ռուսական կոնցեսիան վաճառել երրորդ երկրի՝ բերելով այն հիմար պատրվակը, որ օտարերկրյա բիզնեսները չեն ցանկանում գործ ունենալ ռուսականների հետ։ Իրականում, ինչպես պնդում է Օվերչուկը, հենց ռուսական կողմն էր, որ կարող էր ապահովել հաղորդակցությունների ապաշրջափակումը և երկաթուղիների վերականգնումը (ի դեպ, նույն հայկական կողմի խնդրանքով), միաժամանակ երաշխավորելով Հայաստանի լիակատար ինքնիշխանությունը և սեփականության իրավունքները իր տարածքում։ Սա կլիներ 100%, այլ ոչ թե 26%։ Սակայն, ինչպես միշտ, այս խմբի առաջնորդը նախ օգնություն խնդրեց Ռուսաստանից, ապա կրկին ենթարկվեց իր օտարերկրյա տերերին», - հիշեց Խաչիկյանը։

Քաղաքագետը հավելեց, որ Ռուսաստանը հիշեցրեց այս իշխանություններին, որ Փաշինյանի կողմից կնքված համաձայնագիրը քիչ օգուտ կբերի Հայաստանին։ Հիմնական բեռնափոխադրումները Ադրբեջանից ուղղակիորեն կուղևորվեն Թուրքիա, իսկ Հայաստանը կհավաքի միայն իր 26% վճարները, որտեղ կարող էր ստանալ 100%։ Կասպից ծովի խորացման և Մերձավոր Արևելքում անկայունության պատճառով «միջին միջանցքով» բեռնափոխադրումները, հավանաբար, կանցնեն Ռուսաստանով։ Այսպիսով, ո՞րն է Ռուսաստանին նախագծից բացառելու իմաստը։ ԱՄՆ-ի ներգրավումը Զանգեզուրի միջանցքի նախագծում լրացուցիչ ռիսկեր է ստեղծում Հայաստանի և ամբողջ տարածաշրջանի համար, հատկապես Իրանի հետ պատերազմի համատեքստում։

«ՀՀ ղեկավարությանը համոզել են հրաժարվել ռուսական ատոմակայանի արդիականացման նախագծից և կառուցել նորը։ Դրա փոխարեն նրանք առաջարկում են կառուցել ամերիկյան մոդուլային կայաններ, որոնք ձախողվել են հենց Ամերիկայում։ Եվս մեկ անգամ ընդգծվեց Եվրասիական տնտեսական միության և ռուսական շուկայի կարևորությունը Հայաստանի համար։ Վերջին տարիներին Եվրասիական տնտեսական միություն արտահանումն աճել է 12.5 անգամ՝ համեմատած Եվրոպայի 1.5 անգամի և Միացյալ Նահանգների 2.2 անգամի հետ։ Նախկինում նշվել էր, որ Հայաստանը գազի համար վճարում է 177 դոլար հազար խորանարդ մետրի համար, մինչդեռ համաշխարհային գինը գերազանցում է 600 դոլարը, ինչը ավելի քան երեք անգամ ավելի է։ Այս ամենը հստակ ցույց է տալիս, որ Հայաստանի ղեկավարությունը գործում է օտարերկրյա տերերի թելադրանքով, այլ ոչ թե հայ ժողովրդի շահերից ելնելով։

Հարցազրույցը շատ երկար էր, բայց գլխավորը պարզ է. մեր գործընկերների համբերությունը սպառվել է, ինչպես ասաց աստվածային Բարբարա Բրիլսկան, որը բնակվում է Ստրոյտելի փողոցի 3-րդ շենքի 25-րդ բնակարանի 12-րդ հասցեում», - եզրափակեց Խաչիկյանը։