Ընդդիմադիր պատգամավոր․ Հայաստանի բանտում հերթական կալանավորն է մահացել՝ քրեակատարողական հիմնարկների անմխիթար վիճակի պատճառով

Արմինֆո.  Հերթական մահվան դեպքն է գրանցվել ՔԿՀ-ում։ «Արմավիր» քրեակատարողական հիմնարկի կարանտինային խցում երեկ հայտնաբերվել է կալանավոր՝ կախված վիճակում։ Մի խումբ կալանավորներ և դատապարտյալներ հացադուլ են հայտարարել: Այդ մասին Facebook-ի իր էջում գրել է "Հայաստան" դաշինքի ընդդիմադիր պատգամավոր Գառնիկ Դանիելյանը:

«Սարսափելի վիճակագրության մասին բարձրաձայնում եմ ամիսներ շարունակ։ 2025 թվականին քրեակատարողական հիմնարկներում մահվան և ինքնասպանության դեպքերը կրկնապատկվել են։ Ավելացել են նաև ինքնավնասման դեպքերը։

Սա պայմանավորված է հիմնականում բժշկական օգնության ոչ պատշաճ իրականացմամբ։ Առողջական լուրջ խնդիրներ ունեցող դատապարտյալները մատնված են անտարբերության։ Ամիսներ շարունակ ստիպված են սպասելու իրենց հերթին անգամ ծայրահեղ վիճակում գտնվողները։

Ըստ շրջանառվող տեղեկությունների՝ վերջին ինքնասպանության համար ևս պատճառ է հանդիսացել առողջական խնդիրը։

Քրեակատարողական հիմնարկներում բարձիթողի իրավիճակի, տարրական պայմանների բացակայության, բժշկական ծառայության մատուցման և դեղորայքի տրամադրման հարցերի մասին բազմիցս բարձրաձայնել եմ Ազգային ժողովում, ուղարկել գրություններ պատկան մարմիններին, ներկայացրել իմ առաջարկները, հրավիրել քննարկումների։

Ինչպես տեսնում ենք, «ժողբաստիոն»-ում անազատության մեջ հայտնված մեր հայրենակիցների կյանքն արժեք չունի։ Չի նախատեսվում նաև համաներում։ Մինչդեռ, սա լինելու է մեր առաջնային քայլերից մեկը՝ իշխանափոխությունից անմիջապես հետո», - գրել է պատգամավորը։

Լրագրող Ռոզա Վարդանյանն, իր հերթին, հաղորդել է,  որ գլխուղեղի կաթվածով կալանքի տակ գտնվող Սուրեն Մուրադյանը երկրորդ կաթվածն է ստացել։ «Գլխուղեղի աջակողմյա կաթվածով բանտում պահվող Սուրեն Մուրադյանին հաստատ բոլորդ հիշում եք, շատ եմ գրել, ահազանգել իր մասին, բայց՝ անօգուտ։ Հենց այս անտարբեր լինելու պատճառով Սուրենն օրեր առաջ երկրորդ կաթվածն է ստացել, այս անգամ թուլացել է ձախ կողմը։ Սուրենն այսօր ամբողջովին խցակիցների հոգածության ներքո է, գրկած տանում են զուգարան, կերակրում նրան, անգամ խոսել գրեթե չի կարողանում։

Այսօր կալանավորի գործով հերթական դատական նիստը պետք է կայանար, սակայն հետաձգվել է։ Դատավոր Արման Բաբախանյանի աշխատակազմից Factor TV-ին հայտնեցին, որ կալանավորին դատարան չներկայացնելու հիմքով նիստը չի կայացել։

Սուրեն Մուրադյանի առողջական վիճակը պարբերաբար վատանում է նաև դատական նիստերի ժամանակ, ինչի հետևանքով ստիպված են լինում Շտապ օգնություն հրավիրել դատարան։ Չնայած առողջական այս վիճակին ականատես լինելուն՝ հունվարի 26-ին դատավոր Արման Բաբախանյանը որոշում է կայացրել մինչև մայիսի 9-ը երկարաձգել Սուրեն Մուրադյանի խափանման միջոց կալանքի ժամկետը։

Չգիտեմ էլ մինչև ուր և ում ահազանգեմ, բայց, եթե Սուրենին մի բան պատահի, բոլորիս խղճին է նստելու։ Ընդամենը մեկ ամիս առաջ բանտում կալանավորը մահացավ, որը չպետք է ՔԿՀ-ում լիներ, քանի որ կալանքի հետ անհամատեղելի հիվանդություններ ուներ...Սա ձեր բոլորի խղճին է մնալու, կալանավորի երկրորդ կաթվածի մեղավորը բոլոր պատկան մարմինների անտարբերությունն է», - ընդգծել է լրագրողը։

Բանտերում տիրող իրավիճակին արձագանքել է նաև ՀՀ Մարդու իրավունքների պաշտպան Անահիտ Մանասյանը, նշելով, որ իր հանձնարարությամբ Մարդու իրավունքների պաշտպանի ներկայացուցիչներն առանց նախազգուշացման այցելել են "Արմավիր"քրեակատարողական հիմնարկ:

"Այցի ընթացքում ՄԻՊ հաստատության ներկայացուցիչներն առանձնազրույցներ են ունեցել ազատությունից զրկված, այդ թվում՝ հացադուլի մեջ գտնվող անձանց հետ։ Ուսումնասիրվել են վերջիններիս իրավունքների ապահովման վիճակը՝ ներառյալ առողջության պահպանման իրավունքը, ինչպես նաև համապատասխան փաստաթղթերն ու պահման պայմանները։

Ազատությունից զրկված անձանց կողմից բարձրացված հարցերը քննարկվել են քրեակատարողական հիմնարկի վարչակազմի հետ։

Այցի մանրամասները խորհրդապահական են և ենթակա չեն հրապարակման: Արդյունքները կամփոփվեն, և արձանագրված խնդիրների առնչությամբ անհրաժեշտ պարզաբանումներ կպահանջվեն իրավասու մարմիններից։ Խնդիրների մի մասի լուծման առնչությամբ արդեն իսկ իրականացվել են համապատասխան քայլեր:

Ազատությունից զրկված անձանց իրավունքների պաշտպանությունը գտնվում է Մարդու իրավունքների պաշտպանի անմիջական ուշադրության ներքո։ ՄԻՊ աշխատակազմի կողմից քրեակատարողական հիմնարկներ իրականացվող այցերը կրում են շարունակական բնույթ», - ասվում է ՄԻՊ գրասենյակի հաղորդագրությունում։

Նշենք, որ վերջին շրջանում լրատվամիջոցներում հաճախ են հրապարակումներ հայտնվում քրեակատարողական հիմնարկներում ինքնասպանությունների մասին: Միայն 2025 թվականի դեկտեմբերի դրությամբ Հայաստանի բանտերում արդեն արձանագրվել է մահվան 23 դեպք, որոնցից 8-ը՝ ինքնասպանություն։