Կերկոնյան․ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև իրական խաղաղությունը պետք է հաշվի առնի Արցախի ժողովրդի՝ հավաքական հայրենիք վերադառնալու իրավունքը

Արմինֆո. Լեռնային Ղարաբաղից բռնի տեղահանված հայերի՝ իրենց բուն հայրենիք վերադառնալու իրավունքը շարունակում է մնալ միջազգային հանրության քննարկման առարկա նաև այսօր՝ ՄԱԿ Մարդու իրավունքների խորհրդի կողմից: Այդ մասին ասվում է իրավաբան Կառնիգ Կերկոնյանի Facebook-յան գրառման մեջ ՝ ՄԱԿ-ում Քրիստոնեական համերաշխության միջազգային կազմակերպության (CSI) անունից իր ելույթի առնչությամբ:

"Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև իրական և կայուն խաղաղությունը պետք է հաշվի առնի Արցախի ժողովրդի ՝ անվտանգության և պաշտպանության պայմաններում հավաքական հայրենիք վերադառնալու իրավունքը, պահպանելով նրա հիմնարար իրավունքները, ներառյալ՝ ինքնորոշման իրավունքը։ Էթնիկ զտումները խաղաղության ճանապարհ չեն ։ դրանք երբեք այդպիսին չեն եղել", - գրել է Կերկոնյանը։

Միևնույն ժամանակ, ՄԱԿ-ում իր ելույթում Կերկոնյանը նշել է, որ Լեռնային Ղարաբաղի ողջ հայ բնակչության բռնի տեղահանումից հետո՝ ավելի քան 150 հազար մարդ, Ադրբեջանը խոչընդոտում է նրանց վերադարձն իրենց հայրենի հողեր: Նա ուշադրություն է հրավիրել այն փաստի վրա, որ ընդամենը երկու ամիս առաջ Ադրբեջանը վերջին 11 հայերին տեղահանեց Արցախից։ "Բայց դա դեռ ամենը չէ ։ Ադրբեջանը շարունակում է ոչնչացնել մշակութային և հոգևոր ժառանգությունը, խախտում է ՄԱԿ  Միջազգային դատարանի 2021 թվականի դեկտեմբերի 7-ի պահանջները ՝ ձգտելով ոչնչացնել Լեռնային Ղարաբաղում հայկական ներկայության բոլոր հետքերը, որոնք ունեն ավելի քան 4 հազար տարվա պատմություն", - հավելել Է իրավաբանը ։ Նա նաև հիշեցրել է, որ 2023 թվականի աշնանը ԼՂՀ օկուպացիայի ժամանակ գերեվարված Արցախի ռազմաքաղաքական ղեկավարությունը մտացածին մեղադրանքներով դատապարտվել է երկարատև ազատազրկման ։ Նրա խոսքով՝ վերը նշված բոլորը պահանջում են պատշաճ արձագանք ՄԱԿ-ի Մարդու իրավունքների խորհրդի կողմից:

Կերկոնյանը նաև ընդգծել է, որ Արցախի ղեկավարությունը պատրաստ է մասնակցել Շվեյցարիայի խաղաղության նախաձեռնության ձևաչափով բանակցություններին ՝ քննարկելու արցախցիների՝ իրենց տները վերադառնալու իրավունքը:

Նշենք, որ մինչ օրս հայտնի չէ ադրբեջանական բանտերում պահվող հայ ռազմագերիների և պատանդների ստույգ թիվը: Փորձագետների գնահատմամբ ՝ նրանք մի քանի հարյուր են ։ Այսօր Ադրբեջանի իշխանությունները հաստատում են իրենց մոտ 19 հայերի առկայությունը ։ Ադրբեջանական գերության մեջ պահվող անձանց թվում են նաև Արցախի ռազմաքաղաքական ղեկավարության նախկին և գործող 8 ներկայացուցիչներ․ Արցախի նախկին նախագահներ Արկադի Ղուկասյանը, Բակո Սահակյանը, Արայիկ Հարությունյանը, արտաքին գործերի նախկին նախարար Դավիթ Բաբայանը, ինչպես նաև խորհրդարանի խոսնակ Դավիթ Իշխանյանը, Արցախի Պաշտպանության բանակի նախկին հրամանատար, գեներալ Լևոն Մնացականյանը, գեներալ Դավիթ Մանուկյանը և նախկին պետնախարար Ռուբեն Վարդանյանը:

Բաքվի խամաճիկային դատարանը շինծու մեղադրանքներով  ցմահ ազատազրկման է դատապարտել Արայիկ Հարությունյանին, Դավիթ Բաբայանին, Դավիթ Իշխանյանին, Դավիթ Մանուկյանին, Լևոն Մնացականյանին, իսկ Բակո Սահակյանին և Արկադի Ղուկասյանին եւ Ռուբեն Վարդանյանին՝ 20 տարվա ազատազրկման: Մնացած արցախցիներին, այսպես կոչված, դատարանը դատապարտել է մինչև 15 տարվա ազատազրկման։