ԿԸՀ նախագահ․ ԱԺ անցողիկ շեմը կուսակցությունների համար իջեցվել է մինչև 4 տոկոս, իսկ դաշինքների համար՝ բարձրացվել մինչեւ 8-10 տոկոս

Արմինֆո.Հայաստանի Ընտրական օրենսգրքի վերջին փոփոխությունների համաձայն, երկրի խորհրդարանի անցողիկ շեմը կուսակցությունների համար իջեցվել է մինչեւ 4 տոկոս, մինչդեռ, դաշինքների համար այն 7 տոկոսից բարձրացվել է մինչեւ 8-10 տոկոս: Այդ մասին մարտի 11-ին մամուլի ասուլիսում հայտարարել է Հայաստանի Կենտրոնական ընտրական հանձնաժողովի (ԿԸՀ) նախագահ Վահագն Հովակիմյանը ՝ ներկայացնելով Ընտրական օրենսգրքի նոր դրույթները, որոնք կիրառվելու են 2026 թվականի հունիսի 7-ին կայանալիք խորհրդարանական ընտրություններում:

Հովակիմյանը, միաժամանակ, պարզաբանել է, որ մինչեւ երեք կուսակցությունից բաղկացած դաշինքների համար անցողիկ շեմը սահմանվել է 8 տոկոս, իսկ երեքից ավելի կուսակցություն ունեցող դաշինքների համար՝ 10 տոկոս: Խոսելով ընտրական գրավի չափի մասին՝ նա նշել է, որ կուսակցությունների համար այն 10 միլիոն դրամից իջեցվել է մինչեւ 7,5 միլիոն դրամ, մինչդեռ, դաշինքների համար այն կազմում է 15 միլիոն դրամ: Հովակիմյանի ասելով ՝ այդ որոշումը կայացվել է քաղաքական ուժերի խոշորացման նպատակով։

"Օրենսդրությունը պետք է նպաստի քաղաքական ուժերի համախմբմանը։ Մենք տվյալներ ենք ստացել Հայաստանում գրանցված 126 Կուսակցությունների մասին, բայց ենթադրում ենք, որ դրանք ավելի շատ են։ Հայաստանի 2,5 միլիոն քաղաքացիների համար դա չափազանց մեծ թիվ է։ Եթե օրենսդրությունը նպաստի խոշորացված քաղաքական ուժերի ձեւավորմանը, դա կբարձրացնի ընտրությունների որակը", - ընդգծել է ԿԸՀ նախագահը։

Այնուհետև Հովակիմյանը ներկայացրել է կոալիցիաների ձևավորման սկզբունքների փոփոխությունները։ Նա նշել է, որ նախկինում օրենքն արգելում էր ավելի քան երեք քաղաքական ուժերից կոալիցիաների ստեղծումը, սակայն այդ արգելքն այժմ վերացվել է: "Նոր կանոնների համաձայն, առաջին ինը օրվա ընթացքում կոալիցիա կազմելու իրավունքը տրվում է առավելագույն ձայներ ստացած քաղաքական ուժին։ Եթե այդ ժամկետում կոալիցիա չձևավորվի, մնացած քաղաքական ուժերին հնարավորություն է տրվում ստեղծել, այսպես կոչված, "փոքրամասնության կոալիցիա", - հավելել է նա։

Որպես օրինակ Հովակիմյանը նշել է Գյումրիի ավագանու ընտրություններում տիրող իրավիճակը, որտեղ ամենաշատ ձայներ ստացած "Քաղաքացիական պայմանագիր" կուսակցությունը դուրս մնաց կոալիցիայից, իսկ իշխանությունն անցավ ընտրական շեմը հաղթահարած և կոալիցիա կազմած այլ ուժերի:

Նրա խոսքով ՝ փոփոխություններ են կատարվել նաև բոնուսային համակարգում, այսպես ասած, լրացուցիչ մանդատների տրամադրման համակարգում: Հովակիմյանը պարզաբանել է, որ, եթե նախկինում կառավարող ուժի համար անցողիկ շեմը 54 տոկոս էր, ապա այժմ այն 52 տոկոս է։ Սակայն, նրա ասելով, օրենսդրական նոր փոփոխությունների համաձայն, ձայների մեծամասնություն հավաքած քաղաքական ուժը, որը 52 տոկոսից պակաս ձայն կունենա, այդ տոկոսին հասնելու համար տրված մանդատներ կունենա: Նա դա բացատրել է այն հանգամանքով, որ Հայաստանի խորհրդարանում մանդատների մեծամասնությունը ստացածը, որպես կանոն, կախված է ազգային փոքրամասնությունների ներկայացուցիչներից, որոնց օրենքով տրվում է 4 մանդատ։ Եվ ազգային փոքրամասնության ներկայացուցիչներին ներքաղաքական կռիվների մեջ չներքաշելու և կառավարող ուժերին այդ մանդատներից կախվածության մեջ չդնելու համար նման որոշում է կայացվե։

Բացի այդ, ըստ Հովակիմյանի, փոփոխություններ են կատարվել մանդատների բաշխման մեջ. եթե քաղաքական ուժն ունի ձայների երկու երրորդից պակաս, բայց մանդատների երկու երրորդից ավելի, ապա այդ մանդատները վերաբաշխվելու են շեմը չհաղթահարած, բայց 2 տոկոս և ավելի ձայն ստացած ուժերի միջև: "Օրինակ, 2021 թվականին "Քաղաքացիական պայմանագիր " կուսակցությունը ստացել է ձայների 53,9 տոկոսը և գերազանցել մանդատների երկու երրորդի շեմը ։ Եթե այն ժամանակ նոր կանոն լիներ, մեկ մանդատ կփոխանցվեր ամենաշատ ձայներ ստացած, բայց շեմը չհաղթահարած կուսակցությանը", - եզրափակել է Հովակիմյանը։