
Արմինֆո.ԱՄՆ Միջազգային կրոնական ազատության հանձնաժողովը (USCIRF) կրկին հանձնարարել է Ադրբեջանը ներառել հատուկ դիտարկման ցուցակում (SWL)՝ կրոնական ազատության լուրջ խախտումների առնչությամբ:
USCIRF -ի զեկույցում ընդգծվում է, որ 2025 թվականին Ադրբեջանի կառավարությունը կրոնական ազատության լուրջ խախտումներ է կատարել։ Իշխանությունները կիրառել են կրոնի մասին խիստ սահմանափակող օրենք, որը քրեականացնում է չգրանցված կրոնական գործունեությունը և կառավարությանը լիարժեք վերահսկողություն է տրամադրում գրանցված կրոնական կազմակերպությունների նկատմամբ: Բացի այդ, կրոնի մասին օրենքը նախատեսում է կրոնական նյութերի պաշտոնական ստուգում և հաստատում, սահմանափակում է միսիոներական գործունեությամբ զբաղվելու իրավունք ունեցող անձանց շրջանակը և պահանջում է կրոնական առաջնորդների պետական հավանություն՝ ի թիվս այլ սահմանափակումների:
"Լեռնային Ղարաբաղում և հարակից տարածքներում հայկական պատմական կրոնական օբյեկտները շարունակում են վտանգված մնալ՝ 2020 և 2023 թվականներին Ադրբեջանի կողմից այդ տարածքների վերադարձից հետո։ Հուլիսի դրությամբ արբանյակային պատկերները հայտնաբերել են ութ ավերված ու ևս 10 վնասված կրոնական օբյեկտներ, ներառյալ եկեղեցիներ, գերեզմանատներ և այլ արտեֆակտներ: Բացի այդ, ընտանիքների անդամները հաղորդում են, որ հայ բանտարկյալներին խոչընդոտում են կրոնական առարկաներ ձեռք բերելու հարցում, ինչպիսին է Աստվածաշունչը, սակայն Ադրբեջանի կառավարությունը պնդում է, որ բանտարկյալները կրոնական նյութերին հասանելիություն ունեն ", - ասվում է զեկույցում:
Ընդ որում, ընդգծվում է, որ փետրվարին ԱՄՆ Միջազգային կրոնական ազատության հանձնաժողովի (USCIRF) պատվիրակությունն այցելել էր Ադրբեջան՝ կրոնական ազատության հետ կապված իրավիճակը գնահատելու և կառավարության ներկայացուցիչների հետ հանդիպելու նպատակով: Թեեւ Ադրբեջանի կառավարությունը պատրաստակամություն է հայտնել համագործակցել USCIRF-ի հետ, այդ ժամանակից ի վեր այն էական առաջընթաց չի գրանցել USCIRF-ի հանձնարարականների կատարման գործում:
Ելնելով վերոգրյալից՝ USCIRF-ը խորհուրդ է տվել ԱՄՆ կառավարությանը թողնել Ադրբեջանը հատուկ դիտարկման տակ գտնվող երկրների ցանկում ՝ կրոնական ազատության լուրջ խախտումներին մասնակցելու կամ դրանք թույլ տալու համար ՝ համաձայն Միջազգային կրոնական ազատության մասին օրենքի (IRFA); կիրառել նպատակային պատժամիջոցներ Ադրբեջանի կառավարական մարմինների նկատմամբ, ինչպիսիք են Ներքին գործերի նախարարության կազմակերպված հանցավորության դեմ պայքարի գլխավոր վարչությունը և կրոնական ազատությունների լուրջ խախտումների համար պատասխանատու պաշտոնատար անձինք, սառեցնելով այդ անձանց ակտիվները և/կամ արգելելով մուտք գործել Միացյալ Նահանգներ՝ մարդու իրավունքներին վերաբերող ֆինանսական և վիզային կանոններին համապատասխան՝ հղում անելով կրոնական ազատության հատուկ խախտումներին: Բացի այդ, ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի և Ադրբեջանի կառավարության միջև կնքել փոխըմբռնման հուշագիր ՝ երկրում կրոնական ազատությունների և մարդու այլ իրավունքների բարելավման ռազմավարությունների մշակման և իրականացման համար։
USCIRF-ը Միացյալ Նահանգների անկախ, երկկուսակցական դաշնային խորհրդատվական մարմին է: Այն իրականացնում է կրոնի ազատության մոնիտորինգ արտերկրում, մշակում է հանձնարարականներ նախագահի, պետքարտուղարի և Կոնգրեսի համար, ինչպես նաև տարեկան զեկույցներ է պատրաստում աշխարհում կրոնական իրավունքների խախտումների վերաբերյալ: