Հարցում․ "Թրամփի երթուղի" նախագծի իրագործման հարցի վերաբերյալ Հայաստանում հարցվածների կարծիքները կիսվել են

Արմինֆո. Հայաստանում հարցման մասնակիցների կարծիքները կիսվել են "Թրամփի ուղի հանուն միջազգային խաղաղության և բարգավաճման" (TRIPP) նախագծի իրագործման հարցում․ 47%՝ դեմ, 44%՝ կողմ։ Այդ մասին են վկայում Միջազգային հանրապետական ինստիտուտի (IRI) հարցման արդյունքները։

Հարցին, թե արդյոք աջակցում են Սյունիքով TRIPP նախագծի իրականացմանը, հարցվածների 34%-ը հայտարարել է, որ միանշանակ չի աջակցում, ևս 13%-ը նշել է, որ, ավելի շուտ, չի աջակցում, 24%-ը միանշանակ աջակցում է, 20%-ը՝ ավելի շուտ աջակցում է, 5%-ը նշել է, որ չի լսել, ևս 4%-ը հրաժարվել է կամ դժվարացել է պատասխանել:

Ընդ որում, 20%-ը, որպես այդ նախագծի թերություն, նշել է բացասական տնտեսական ազդեցությունը, 16%-ը՝ թշնամական երկրների քաղաքացիների անարգել մուտքը Հայաստանի տարածք, 7%-ը՝ Սյունիքի կորստի սպառնալիքը, 5% - ը ՝ Հայաստանի նկատմամբ Ադրբեջանի նոր տարածքային պահանջները: Հատկանշական է, որ 23 տոկոսը դժվարացել է պատասխանել ։

Միևնույն ժամանակ, հարցվածների 30%-ը որպես նախագծի առավելություն, նշել է տնտեսական աճը, 19%-ը՝ խաղաղության հաստատումը, 16%-ը՝ հաղորդակցությունների ապաշրջափակումը, 14%-ը՝ առևտրի աճը, 10%-ը՝ անվտանգության ամրապնդումը: 13%-ը դժվարացել է պատասխանել։

Ըստ ժամանակացույցի՝ նախագծի իրականացմանը, հիմնականում, աջակցում են ՀՀ գործող վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի կողմնակիցները, ընդդիմության կողմնակիցները մեծ մասամբ դեմ են նախագծին։

Հարցումն անցկացվել է Միջազգային հանրապետական ​​ինստիտուտի (IRI) սոցիոլլոգիական  հարցումների հետազոտությունների կենտրոնի և BREVIS-ի (ներկայացված IPSC LLC-ի կողմից) կողմից։ Տվյալները հավաքագրվել են 2026 թվականի փետրվարի 3-13-ը՝ հեռախոսային հարցազրույցների (CATI) միջոցով։ Ընտրանքը կազմված էր 18 տարեկանից բարձր ՀՀ 1506 քաղաքացիներից և Լեռնային Ղարաբաղից բռնի տեղահանվածներից, ովքեր ներկայումս բնակվում են Հայաստանում (կարող են լինել կամ չլինել քաղաքացիներ): Ընտրանքում չեն ընդգրկվել այն քաղաքացիները, որոնք ապրել են Հայաստանում 6 ամսից պակաս: Հեռախոսահամարները ընտրվել են պատահական թվերի հավաքման (RDD) եղանակով: Հարցմանը մասնակցության մակարդակը կազմում է 22%: Սխալանքը չի գերազանցում +2.5 տոկոսային կետը ամբողջ ընտրանքի համար: Գրաֆիկների թվերի գումարը կարող է տարբերվել 100 տոկոսից՝ կլորացման պատճառով:

Հունվարի 14-ին Հայաստանի ԱԳՆ-ը հրապարակել է Վաշինգտոնում սստոորագրված «Թրամփի ուղի՝ հանուն միջազգային խաղաղության և բարգավաճման» (ԹՐԻՓՓ) նախագծի` Հայաստան-ԱՄՆ իրականացման շրջանակի հրապարակման վերաբերյալ համատեղ հայտարարությունը։ 12 էջանոց փաստաթղթում ներկայացված են նախագծի հիմնական նպատակները և դրա գործունեության մեխանիզմները։ Մասնավորապես, ընդգծվում է, որ Հայաստանը մտադիր է թույլատրել և աջակցել ԹՐԻՓՓ զարգացման ընկերության հիմնմանը։ «Ակնկալվում է, որ ընկերությունը պատասխանատու կլինի ԹՐԻՓՓ-ի զարգացման համար՝ 49 տարի նախնական ժամկետով նրան տրամադրվող կառուցապատման իրավունքով։ Հայաստանը մտադիր է ԱՄՆ-ին առաջարկել ԹՐԻՓՓ զարգացման ընկերության 74% մասնաբաժինը և պահպանել 26% մասնաբաժինը։ Ակնկալվում է, որ այս համագործակցությունը կերկարաձգվի ևս 50 տարով՝ Հայաստանի կառավարությանը հավելյալ սեփականության տրամադրմամբ նրա մասնաբաժինը դարձնելով 49%։ Ակնկալվում է, որ ԹՐԻՓՓ զարգացման ընկերության բաժնետերերի փոփոխությունը (ներառյալ մասնաբաժինների վաճառք, նվիրատվություն, միավորում, անջատում, վերակազմակերպում կամ որևէ այլ իրավական կամ փաստացի գործողություն) և վերջնական շահույթի սեփականատերերի փոփոխությունը ենթակա կլինի Հայաստանի և ԱՄՆ կառավարությունների հետ նախօրոք համաձայնեցմանը», - ասվում է փաստաթղթում։

Հիշեցնենք, որ 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը Վաշինգտոնում ստորագրել են յոթ կետից բաղկացած համատեղ "Խաղաղության հռչակագիր"։ Այն նախատեսում է համատեղ դիմում Եվրոպայի անվտանգության եւ համագործակցության կազմակերպությանը (ԵԱՀԿ) ԵԱՀԿ Մինսկի գործընթացի եւ դրա հետ կապված կառույցների դադարեցման մասին, ինչպես նաեւ Հայաստանի տարածքով տրանսպորտային միջանցքի ստեղծում, որը կկապի Ադրբեջանն իր նախիջեւանյան էքսկլավի հետ, որը շրջապատված է Հայաստանով, Թուրքիայով եւ Իրանով: