Հայաստանն ու Ղազախստանն ընդլայնում են համագործակցությունը ռազմական հետախուզության ոլորտում

Արմինֆո. Հայաստանի կառավարությունը մարտի 5-ին հերթական նիստում հավանություն է տվել "Հայաստանի Հանրապետության կառավարության եւ Ղազախստանի Հանրապետության կառավարության միջեւ ռազմական հետախուզության ոլորտում համագործակցության մասին" համաձայնագրի ստորագրման մասին առաջարկությանը:

Ինչպես ասվում է փաստաթղթի տեղեկանք-հիմնավորման մեջ, Հայաստանի և Ղազախստանի միջև հարաբերությունները հիմնված են բարեկամության, գործընկերության և փոխըմբռնման երկարամյա ավանդույթների վրա, իսկ երկու պետությունների միջև ձևավորված իրավապայմանագրային դաշտը, մասնավորապես՝ «Հայաստանի Հանրապետության և Ղազախստանի Հանրապետության միջև բարեկամության և համագործակցության մասին» 1999 թվականի սեպտեմբերի 2-ի պայմանագիրը, թույլ է տալիս կարգավորելու երկկողմ համագործակցությունը գրեթե բոլոր ուղղություններով:

Նշվում է, որ Հայաստանի և Ղազախստանի հարաբերությունների հետագա զարգացման զգալի ներուժը և հեռանկարները պայմանավորված են, նախ, Հավաքական անվտանգության պայմանագրի կազմակերպությանն անդամակցությամբ, ինչպես նաև երկու երկրների փոխգործակցությամբ ինչպես երկկողմ մակարդակում, այնպես էլ տարածաշրջանային ինտեգրացիոն միավորումների և միջազգային կազմակերպությունների շրջանակներում:

Երկու պաշտպանական գերատեսչությունների միջև ևս առկա է համագործակցության և երկխոսության բարձր մակարդակ, կանոնավոր բնույթ են կրում խորհրդակցությունները, իսկ տարբեր մակարդակներում պարբերաբար կատարվող փոխադարձ այցերը և շփումներն ուղղված են երկխոսության շարունակաբար ընդլայմանը և փոխշահավետ բազմաոլորտ համագործակցության նոր ուղղությունների նախանշմանը:

Երկու երկրների պաշտպանության նախարների փոխայցերը վկայում են առկա հարաբերություններն ավելի բարձր մակարդակի հասցնելու երկուստեք ցանկության մասին:

Հետևաբար, երկու պետությունների միջև բարեկամական հարաբերությունները, ինչպես նաև փոխվստահությունը կարող են կայուն հիմք հանդիսանալ նաև պաշտպանության ոլորտում, այդ թվում՝ ռազմական հետախուզության ոլորտում համագործակցության համար, ինչը միտված է երկկողմ ոլորտային համագործակցության ընդլայնմանը մի շարք ուղղություններով՝

- ռազմական հետախուզության ոլորտում կողմերի միջև համագործակցության իրավական հիմքի ստեղծում,

- ազգային անվտանգության ապահովման հարցում իրավիճակի վերլուծության և տեղեկատվության փոխանակման տնտեսական և այլ սուբյեկտների միջև տեխնոլոգիաների փոխանակում,

- ահաբեկչական և ծայրահեղական կազմակերպություններին հակազդման, փոխադարձ հետաքրքրություն ներկայացող ռազմաքաղաքական իրադարձությունների վերաբերյալ տեղեկատվության փոխադարձ փոխանակում:

Համաձայնագրի դրույթներով սահմանվում են, որ Կողմերը, իրենց պետությունների ազգային օրենսդրություններին ու միջազգային իրավունքի համընդհանուր ճանաչված նորմերին և սկզբունքներին համապատասխան, համագործակցություն են իրականացնում հետևյալ ոլորտներում.

1) լիազորված մարմինների ղեկավարների պաշտոնական այցեր և փորձագետների աշխատանքային հանդիպումներ.

2) հետախուզական ռազմական տեղեկատվության փոխադարձ փոխանակում՝ ահաբեկչական և ծայրահեղական կազմակերպություններին հակազդման, ինչպես նաև փոխադարձ հետաքրքրություն ներկայացող ռազմաքաղաքական իրադարձությունների ուղղությամբ.

3) Կողմերի լիազորված մարմինների անձնակազմի և հատուկ հետախուզության համար Կողմերի պետությունների տարածքում մարտական պատրաստության համատեղ միջոցառումների անցկացում.

4) համագործակցության այլ ոլորտներ, որոնք Կողմերը փոխադարձ համաձայնեցրել են՝ Կողմերի պետությունների ազգային օրենսդրությանը համապատասխան։

Համաձայնագրով նախատեսվում է, որ Կողմերն իրականացնելու են լիազորված մարմինների ղեկավարների մակարդակով հանդիպումներ, որի ընթացքում իրականացվելու են ռազմական հետախուզության ոլորտում համագործակցության արդյունավետության, համակարգման և փոխգործակցության գնահատումը:

Կողմերն ապահովում են սույն համաձայնագրի շրջանակներում համագործակցության ընթացքում ստացված տեղեկատվության պաշտպանությունը՝ իրենց պետությունների ազգային օրենսդրություններին համապատասխան։ Մասնավորապես, Համաձայնագրի շրջանակներում Կողմերը գաղտնի տեղեկատվությունը փոխանակում են գաղտնի տեղեկատվության փոխադարձ պաշտպանության մասին առանձին միջազգային պայմանագրի հիման վրա, ինչպես նաև ապահովում են սույն համաձայնագրի շրջանակներում համագործակցության ընթացքում ստացված տեղեկատվության պաշտպանությունը:

Կողմերը սույն համաձայնագրի շրջանակներում համագործակցության ընթացքում ստացված տեղեկատվությունը չեն օգտագործում ի վնաս այդ տեղեկատվությունը տրամադրած Կողմի և չեն  կարող փոխանցել երրորդ կողմի՝ առանց համապատասխան տեղեկատվությունը տրամադրած Կողմի գրավոր համաձայնության։

Կողմերը չեն իրականացնում նաև մյուս Կողմի դեմ ուղղված ռազմական հետախուզական գործունեություն։

Համաձայնագրով սահմանված է նաև, որ Կողմերն ինքնուրույն են կրում սույն համաձայնագրի իրագործման հետ կապված ծախսերը Կողմերի պետությունների ազգային օրենսդրություններով նախատեսված միջոցների սահմաններում, եթե յուրաքանչյուր կոնկրետ դեպքում այլ կարգ չհամաձայնեցվի։

Համաձայնագրում ամրագրված է նաև դրա  մեկնաբանման և կիրառման ընթացքում ծագող վեճերի լուծման, ինչպես նաև Համաձայնագրի ուժի մեջ մտնելու և դադարելու կարգը:

«Համաձայնագրի ստորագրումը տևական և երկարաժամկետ հիմքերի վրա առկա բարեկամական հարաբերությունների հետագա ամրապնդման ու համագործակցության խորացման նպատակ է հետապնդում՝ փոխադարձ հետաքրքրություն ներկայացնող հարցերի շուրջ երկու պետությունների զինված ուժերի՝ ռազմական հետախուզության ոլորտում  փոխգործակցության ընդլայնմամբ:

Համաձայնագիրը ինչպես կառուցվածքային, այնպես էլ բովանդակային առումով համապատասխանում է միջազգայնորեն ճանաչված պայմանագրերի իրավունքի նորմերին և սկզբունքներին, ուղղված է ընդհանուր միջազգային իրավունքի համընդհանուր պարտադիր բնույթ կրող՝ պետությունների համագործակցության սկզբունքի գործնական իրականացմանը:

Համաձայնագրի ստորագրումը լիովին համապատասխանում է Հայաստանի Հանրապետության ռազմավարական շահերին և դրա իրագործումը հնարավորություն է ընձեռում ընդլայնել ռազմական հետախուզության ոլորտում միջազգային համագործակցությունը, ինչպես նաև իրավական հիմք է ստեղծում  կողմերի միջև ընդհանուր ստեղծված համագործակցության զարգացման և  խորացման համար», - նշում են փաստաթղթի հեղինակները՝ ի դեմս ՀՀ պաշտպանության նախարարության։