
Արմինֆո. Ատոմային էներգիայի անվտանգ և ապահով օգտագործումը խաղաղ նպատակներով մնում է Հայաստանի պետական քաղաքականության առաջնահերթություններից մեկը։ Այս մասին հայտարարել է ՀՀ արտաքին գործերի նախարար Արարատ Միրզոյանը Ժնևում՝ զինաթափման համաժողովի բարձր մակարդակի հատվածում իր ելույթի ժամանակ։
ՀՀ արտաքին գործերի նախարարության մամուլի ծառայության հաղորդմամբ՝ Միրզոյանը ընդգծել է զինաթափման համաժողովի անհերքելի պատմական նշանակությունը և դրա առանցքային դերը միջազգային խաղաղության և անվտանգության ամրապնդման գործում։ Նա նաև նշել է, որ աշխարհաքաղաքական լարվածության պայմաններում համաժողովը պետք է ցուցաբերի նորացված քաղաքական կամք և հաղթահարի երկարատև ընթացակարգային փակուղիները՝ համաշխարհային զինաթափման և անվտանգության ավելի լայն նպատակները առաջ մղելու համար։ Հայ դիվանագետը ընդգծել է, որ Հայաստանը վերահաստատում է իր անսասան հանձնառությունը Պայմանագրով ստանձնած պարտավորությունները կատարելու հարցում և ընդգծում է դրա երեք հենասյուների՝ չտարածման, զինաթափման և միջուկային էներգիայի խաղաղ օգտագործման հավասարակշռված և լիարժեք իրականացման անհրաժեշտությունը։
«Մենք կարծում ենք, որ առաջիկա վերանայման գործընթացը միջազգային հանրությանը եզակի հնարավորություն է տալիս վերահաստատելու իր համատեղ հավատարմությունը Պայմանագրի նպատակներին և սկզբունքներին։ Այս համատեքստում, խաղաղ նպատակներով միջուկային էներգիայի անվտանգ և ապահով օգտագործումը մնում է Հայաստանի պետական քաղաքականության առաջնահերթությունը։ Հայաստանի կառավարությունը վարում է միջուկային էներգիան որպես երկրի էլեկտրաէներգետիկ համակարգի հիմնական բաղադրիչ պահպանելու քաղաքականություն։ Չնայած Հայկական ատոմակայանի շահագործման ժամկետը երկարաձգվել է մինչև 2036 թվականը, մենք ուսումնասիրում ենք նոր միջուկային էներգաբլոկին սահուն և անվտանգ անցման տարբերակներ։ Այս առումով, Հայաստանն այժմ ուշադիր ուսումնասիրում է փոքր մոդուլային ռեակտորների համար առկա տեխնոլոգիական տարբերակները և դիտարկում միջազգային գործընկերների կողմից ներկայացված առաջարկները։ Ընտրության գործընթացը հիմնված է մեր հանձնառության վրա՝ հուսալիության, երկարաժամկետ կայունության և միջուկային անվտանգության, պաշտպանվածության և չտարածման բարձրագույն չափանիշներին», - հավելեց Հայաստանի արտաքին գործերի նախարարը։
Միևնույն ժամանակ, նա ընդգծեց, որ զենքի վերահսկողության ռեժիմները կարող են արդյունավետ լինել միայն այն դեպքում, եթե դրանք իրականացվում են բարի կամքով և հիմնված են հիմնարար սկզբունքների վրա, ներառյալ թափանցիկությունը, ստուգելիությունը, համաչափությունը և զսպումը։ Այս սկզբունքները կարևոր են կանխատեսելիությունը պահպանելու և անկայունացնող սպառազինությունների մրցավազքը կանխելու համար։
Նա նաև նշել է, որ անցյալ տարվա օգոստոսի 8-ին Վաշինգտոնում հայ-ադրբեջանական համատեղ հռչակագրի ստորագրմամբ ձեռք բերված առաջընթացից հետո Հարավային Կովկասում բացվել է խաղաղության, բարգավաճման և տարածաշրջանային համագործակցության նոր գլուխ: «Ներկայիս պայմանները իրական հնարավորություն են տալիս զարգացնելու կապերը, առևտուրը և վստահության ամրապնդման միջոցառումները Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև, որոնք կարող են զգալի դեր խաղալ խաղաղության ամրապնդման, փոխադարձ վստահության խորացման և տարածաշրջանային համագործակցության առաջխաղացման գործում», - վստահեցրել է Միրզոյանը։
ՀՀ արտաքին գործերի նախարարը նաև ընդգծել է, որ ռազմական արհեստական բանականության համակարգերի մշակման, տեղակայման և օգտագործման գործում մարդկային արդյունավետ վերահսկողության ապահովումը կենսական նշանակություն ունի: «Ուժի կիրառման վերաբերյալ որոշումները, ինչպես նաև դրանց հետևանքների պատասխանատվությունը, պետք է մնան մարդկանց ձեռքում և չեն կարող փոխանցվել մեքենաներին: Հայաստանը շեշտում է, որ մարդկային դատողությունը մնում է անփոխարինելի զինված հակամարտություններում օրինական, պատասխանատու և էթիկական վարքագիծ ապահովելու համար», - շարունակել է նա։
Միրզոյանը նշել է, որ Հայաստանը հատուկ շեշտադրում է կատարում պետական պատասխանատվությունը սովորական զենքի միջազգային փոխանցումների համար։ «Զենքի տեղափոխումը այն վայրեր, որտեղ կա դրա օգտագործման ռիսկ միջազգային մարդասիրական իրավունքի կամ միջազգային մարդու իրավունքների իրավունքի խախտումներ կատարելու կամ դրանք նպաստելու, կամ քաղաքացիական բնակչությանը դիտավորյալ վնաս հասցնելու համար, անընդունելի է։ Հայաստանը շեշտում է զենքի փոխանցման վերաբերյալ որոշումներ կայացնելիս մանրակրկիտ, ապացույցների վրա հիմնված ռիսկերի գնահատման կարևորությունը՝ ապահովելու համար, որ զենքը չնպաստի հետագա անկայունությանը կամ չսնկի պետական վերահսկողությունից դուրս բռնություն։ Մենք խորապես համոզված ենք, որ չնայած այսօրվա բարդ և անորոշ միջավայրին, մենք կարող ենք համատեղ աշխատել՝ զինաթափման և չտարածման հարցերը հավասարակշռված, արդար և կայուն կերպով լուծելու համար», - եզրափակեց նա։