Հայաստանի փաստաբանների պալատի խորհուրդը անընդունելի է անվանել Բարձրագույն դատական ​​խորհրդի հայտարարությունը փաստաբանների մասնագիտական ​​գործունեության վերաբերյալ

Արմինֆո.  Հայաստանի փաստաբանների պալատի խորհուրդը (այսուհետ՝ Խորհուրդ) արձագանքել է փաստաբանների դեմ Բարձրագույն դատական ​​խորհրդի (ԲԴԽ) մեղադրանքներին։

Հայտարարությունը հրապարակվել է Խորհրդի նիստից հետո, որին մասնակցել են Խորհրդի նախագահ Սիմոն Բաբայանը և խորհրդի անդամներ Մարինա Ֆարմանյանը, Ռոման Ահարոնյանը, Թամարա Բաղդասարյանը, Վարազդատ Հարությունյանը, Արսեն Հարությունյանը, Դավիթ Վարդիկյանը, Էմին Բեգլարյանը, Ռուբեն Հակոբյանը, Դավիթ Մելքոնյանը, Պավել Գյուլումյանը և Ցոլակ Մարգարյանը։

Փաստաբանների պալատի կողմից հրապարակված Խորհրդի հայտարարության մեջ հիշեցվում է, որ 2026 թվականի փետրվարի 20-ին ԲԴԽ-ն դատական ​​համակարգի պաշտոնական կայքում հրապարակել է հայտարարություն, որում, ի թիվս այլոց, պնդվել է, որ. փաստաբանների կողմից սոցիալական ցանցերում դատավորներին ուղղված մի շարք հաղորդագրություններ չեն համապատասխանում մասնագիտական ​​էթիկայի նորմերին և հակված են վարկաբեկելու դատավորի և ամբողջ դատական ​​համակարգի հեղինակությունը։ Խիստ մտահոգիչ է, որ երբ դատարանի որոշում է կայացվում, ներգրավված մեկ այլ կարևոր ինստիտուտ՝ իրավաբանական համայնքի որոշ անդամներ, հանրային ֆորումներում հանրությանը ներկայացնում են իրենց սեփական կարծիքները որպես բացարձակ ճշմարտություն։ Իրավաբանները երբեմն իրենց պաշտպանելու համար օգտագործում են քողարկված ձևակերպումներ, ինչպիսիք են՝ «իմ կարծիքով», «թվում է» կամ «ես կարծում եմ»։

Նույն հրապարակման մեջ Բարձրագույն դատական ​​խորհուրդը պնդում էր, որ սոցիալական ցանցերում մեծ հետևորդներ ունեցող փաստաբանները օգտագործում են «կանխատեսելի օրինաչափություններ»՝ դա վերագրելով փաստաբան Արա Զոհրաբյանին։

«Վերը նշվածի կապակցությամբ Պալատի խորհուրդը անհրաժեշտ է համարում ընդգծել, որ փաստաբանի վարքագծին վերաբերող ցանկացած հարց կարող է քննարկվել բացառապես օրենքի շրջանակներում և, մասնավորապես, «Փաստաբանության մասին» օրենքով սահմանված մեխանիզմների շրջանակներում։ Հետևաբար, փաստաբանների վարքագծի քննարկումը պետական ​​մարմինների, և հատկապես դատական ​​համակարգը ներկայացնող մարմինների հայտարարությունների միջոցով չի բխում վերոնշյալ մեխանիզմների պահանջներից, ինչպես նաև նրանց օրենքով սահմանված լիազորություններից։

Միևնույն ժամանակ, Պալատի խորհուրդը անհրաժեշտ է համարում ընդգծել, որ փաստաբանները անկախ են իրենց մասնագիտական ​​գործունեության իրականացման գործում և զրկված չեն իրավական էթիկայի շրջանակներում իրավական գնահատականներ տալու, ինչպես նաև քննադատական ​​կարծիքներ հայտնելու հնարավորությունից։ Ավելին, որոշ դեպքերում նման քննադատական ​​կարծիքները իրավաբանական մասնագիտության անբաժանելի մասն են կազմում», - հայտարարել է Պալատի խորհուրդը՝ Բարձրագույն դատական ​​խորհրդի պնդումները քննարկելուց հետո։

Նաև ընդգծվում է, որ պետական ​​մարմինների, և հատկապես դատական ​​համակարգի ներկայացուցիչների կողմից մասնագիտական ​​ոլորտում փաստաբանների կողմից արտահայտված քննադատությանը միջամտությունը գերազանցում է ժողովրդավարական սկզբունքները և սահմանափակում փաստաբանի մասնագիտական ​​գործունեությունը։

Պալատի խորհուրդը շեշտել է, որ փաստաբանները չեն կարող ենթարկվել որևէ տեսակի հետապնդման՝ անկախ բնույթից, իրենց մասնագիտական ​​գործունեությունը իրականացնելու համար։ Նման գործողությունները սահմանափակող ազդեցություն ունեն փաստաբանի իրավաբանական մասնագիտական ​​գործունեության վրա և հանգեցնում են սպառնալիքների։ Դրանք խաթարում են մարդու իրավունքների պաշտպանության ամբողջ համակարգը և բացարձակապես անընդունելի են։

«ՀՀ Սահմանադրության 64-րդ հոդվածը երաշխավորում է փաստաբանների անկախության, ինքնակառավարման և հավասարության վրա հիմնված իրավաբանական գործունեություն: Փաստաբանի գործունեության օրենքով ամրագրված հիմնական երաշխիքներից մեկը նրա անկախությունն է մասնագիտական ​​գործունեության մեջ: Փաստաբանի անկախությունը քաղաքացիներին բարձրորակ իրավաբանական օգնություն ցուցաբերելու և, համապատասխանաբար, Սահմանադրությամբ ամրագրված իրավունքների գործնական պաշտպանությունն ապահովելու նախապայման է: «Փաստաբանության մասին» օրենքը սահմանում է, որ իր մասնագիտական ​​գործունեության մեջ փաստաբանն իրավասու է և նույնիսկ պարտավոր է ձեռնարկել բոլոր ջանքերը՝ իրավաբանական օգնություն ստացող անձի իրավունքները, ազատությունները և շահերը պաշտպանելու համար՝ օրենքով չարգելված բոլոր միջոցներով և մեթոդներով», - հավելել է Պալատի խորհուրդը՝ թվարկելով փաստաբանների ազատ գործունեությունն ապահովող միջազգային կոնվենցիաները, այդ թվում՝ «Փաստաբանի մասնագիտության պաշտպանության մասին» Եվրոպայի խորհրդի կոնվենցիան։

«Վերը նշվածի համատեքստում, Պալատի խորհուրդը անընդունելի է համարում Բարձրագույն դատական ​​խորհրդի հայտարարությունը փաստաբանների և կոնկրետ փաստաբանի մասնագիտական ​​գործունեության վերաբերյալ՝ այն դիտարկելով որպես անօրինական գործողություն և փաստաբանների անկախությանը միջամտություն։

Վերոնշյալի հիման վրա և «Փաստաբանության մասին» օրենքի 10-րդ հոդվածի պահանջներով առաջնորդվելով՝ Պալատի խորհուրդը որոշում է դատապարտել Բարձրագույն դատական ​​խորհրդի 2026 թվականի փետրվարի 20-ի հայտարարությունը փաստաբանների մասնագիտական ​​գործունեության վերաբերյալ։

Ավելին, այն նշում է, որ դատավորների փաստաբանների կողմից կոշտ քննադատությունը (բայց ոչ վիրավորական) համապատասխանում է Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության մասին կոնվենցիայի 10-րդ հոդվածին (արտահայտվելու ազատություն),- ասվում է Պալատի խորհրդի հայտարարության մեջ։