Amnesty International. Ռուբեն Վարդանյանի 20 տարվա բանտարկության ժամկետը դարձավ էթնիկ հայերի առաջնորդների նկատմամբ դատական ֆարսի գագաթնակետը

Արմինֆո. 16 հայ ամբաստանյալների նկատմամբ մեղադրական դատավճիռը, որի գագաթնակետը Ռուբեն Վարդանյանի այս դատավճիռն էր, ոչ այլ ինչ է, քան ֆարս:

Այդ մասին հայտարարել է Amnesty International-ի Արեւելյան Եվրոպայի եւ Կենտրոնական Ասիայի գծով տնօրեն Մարի Սթրուտերսը, մեկնաբանելով Արցախի նախկին պետնախարար, բարերար Ռուբեն Վարդանյանի նկատմամբ մեղադրական դատավճիռը եւ 20 տարվա բանտարկության ժամկետը, ով վերջինն էր 16 հայերից, ովքեր Ադրբեջանում դատարանի առջեւ են կանգնել մինչեւ 2023 թվին ադրբեջանական ուժերի կողմից Լեռնային Ղարաբաղի բռնազավթումը Ադրբեջանից անջատված այդ տարածաշրջանում իրենց դերակատարման առնչությամբ։

"16 ամբաստանյալների նկատմամբ մեղադրական դատավճիռը, որի գագաթնակետը Ռուբեն Վարդանյանի այս դատավճիռն էր, ոչ այլ ինչ է, քան ֆարս ։ Այն փաստը, որ Ռուբեն Վարդանյանն ու մյուսները, այդ թվում ՝ իր նման մի քանի քաղաքացիական անձինք, դատապարտվել են զինվորական դատարանի կողմից, ինքնին լուրջ մտահոգություն է հարուցում և անհամատեղելի է արդար դատաքննության երաշխիքների հետ: Թեև Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ բազմամյա հակամարտության զոհերն ինչպես Հայաստանում, այնպես էլ Ադրբեջանում արժանի են ճշմարտության, արդարության, փոխհատուցման և չկրկնվելու երաշխիքների, այդ մեղադրական դատավճիռները վիրավորանք են միջազգային իրավունքով նախատեսված հանցագործությունների բոլոր զոհերին", - նշել է նա։

Սթրուտերսը ուշադրություն է հրավիրել այն հանգամանքի վրա, որ բազմաթիվ ծայրահեղ ծանր հանցագործությունների մեջ մեղադրվող Ռուբեն Վարդանյանը եւ մյուս ամբաստանյալները դատապարտվել են, փաստացի, դռնփակ լսումների ժամանակ, որը հիմնված է "ապացույցների" վրա այն լեզվով, որը նրանք չեն հասկացել, եւ որոնք պատշաճ կերպով չեն թարգմանվել: "Նույնիսկ մեղադրանքները՝ ավելի քան 40-ը միայն Վարդանյանի դեմ, ներառյալ "ահաբեկչությունը" և "մարդկության դեմ հանցագործությունները", ամբողջությամբ չեն հրապարակվել դատավարության ընթացքում։ Amnesty International - ը դատական գործընթացի և ապացույցների մասին տեղեկություններ է խնդրել ադրբեջանական իշխանություններից, սակայն պատասխան չի ստացել", - հավելել է նա։

Սթրուտերսն ընդգծել է, որ Ադրբեջանը պետք է կատարի իր պարտավորությունները մարդու իրավունքների միջազգային իրավունքին համապատասխան և ապահովի, որպեսզի հանցագործությունների մեջ բոլոր մեղադրվողները դատապարտվեն միջազգային իրավունքին և արդար դատաքննության չափանիշներին լիովին համապատասխան:

Կազմակերպությունը նաև հիշեցրել է, որ հայտնի գործարար Ռուբեն Վարդանյանը Ռուսաստանից Լեռնային Ղարաբաղ է տեղափոխվել 2022 թվականին և ադրբեջանական իշխանությունների կողմից ձերբակալվել է 2023 թվականի սեպտեմբերի 27-ին՝ Ադրբեջանի կողմից տարածաշրջանի բռնազավթումից հետո էթնիկ հայերի զանգվածային ելքի ֆոնին։ Նրան բազմաթիվ մեղադրանքներ են առաջադրվել, այդ թվում ՝ "ահաբեկչության ֆինանսավորման", "անօրինական զինված խմբավորում ստեղծելու" և "իշխանությունը բռնի զավթելու"  համար։

Amnesty International-ը մտահոգություն է հայտնել արդար դատաքննության նրա իրավունքի վերաբերյալ ՝ վկայակոչելով դաժան վերաբերմունքի, գործի կեղծված նյութերը հարկադրաբար ստորագրելու և պաշտպանությունը նախապատրաստելու համար բավարար ժամանակ չտրամադրելու մասին հաղորդումները, և կոչ է արել հետաքննել այդ խախտումները:

Փետրվարի 5-ին նույն դատարանը դատավճիռ է կայացրել ևս 15 մեղադրյալների, այդ թվում ՝ Արցախի Հանրապետության նախկին ղեկավարների նկատմամբ: Հինգ հոգի, այդ թվում ՝ նախկին նախագահ Արայիկ Հարությունյանը, ցմահ ազատազրկման են դատապարտվել: Մեղադրյալները ՝ ինչպես քաղաքացիական, այնպես էլ զինվորական, մեղադրվել են ընդհանուր առմամբ 2548 հանցագործություն կատարելու համար, այդ թվում ՝ "ցեղասպանություն", "ստրկացում", "բռնի անհետացումներ" և "ահաբեկչության ֆինանսավորում":