Ադրբեջանի ղեկավարը խաղաղության ձեռք բերումը նախկինի պես պայմանավորում է ՀՀ սահմանադրության փոփոխությամբ

Արմինֆո.  Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը դրական է գնահատել հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների կարգավորման գործընթացը: Նա նման կարծիք է հայտնել է FRANCE24 հեռուստաալիքով հեռարձակված հարցազրույցում։

Ալիևն այդ առնչությամբ հույս է հայտնել, որ երբ իրավական ձևականություններն ավարտվեն, նկատի ունենալով Հայաստանի սահմանադրության փոփոխությունները և դրանց նախորդող հանրաքվեն, կհաստատվի պաշտոնական խաղաղություն: Ընդ որում, նա ընդգծել է, որ Ադրբեջանի համար խաղաղությունն արդեն ձեռք է բերվել։

Նկատելով, որ Սպիտակ տանը պատմական փաստաթուղթ է ստորագրվել, Ադրբեջանի ղեկավարը հաստատել է, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հակամարտությունն ավարտված է: "Մենք մտել ենք խաղաղ փուլ, եւ հուսով եմ, որ այն հավերժ կլինի", - ասել է Ադրբեջանի ղեկավարը:

Հարցազրույցը վարողն անդրադարձել է նաև Բաքվի բանտերում գտնվող Արցախի Հանրապետության ռազմաքաղաքական ղեկավարության ներկայացուցիչների և նրանց նկատմամբ դաժան դատավճիռ կայացնելու խնդրին ՝ ցմահ ազատազրկման տեսքով: Այդ համատեքստում Ալիևը պատմել է, որ այդ հարցը քննարկվել է նաև ԱՄՆ փոխնախագահի հետ՝ վերջերս տարածաշրջան կատարած նրա այցի շրջանակներում։ "Ես ներկայացրել եմ Ադրբեջանի դիրքորոշումը, այսքանը", - ասել Է նախագահը ՝ արտահայտելով իր վճռական դիրքորոշումը Արցախի առաջնորդներին ներում շնորհելու վերաբերյալ:

Խոսելով Լեռնային Ղարաբաղից բռնի տեղահանված քաղաքացիների մասին, որոնք, փախչելով ադրբեջանական կողմի իրականացրած էթնիկ զտումներից, մեկնել են Հայաստան, Ալիեւը նշել է, որ Ադրբեջանը նրանց առաջարկել է ստանալ իրենց քաղաքացիություն կամ աշխատանքի թույլտվություն: "Բայց նրանք նախընտրեցին տեղափոխվել Հայաստան", - ասել է նա:

Ընդ որում, Ալիևը հիշատակել է նաև ադրբեջանցի փախստականներին, որոնց Հայաստանի իշխանությունները վերադարձ չեն առաջարկել: «Մենք պետք է այս հարցը դիտարկենք փոխադարձության համատեքստում: Վերադարձի իրավունքը համընդհանուր է, և Ադրբեջանն անպայման կհետևի դրան, եթե համապատասխան դիմում ստանա», - ասել է նա։

Հիշեցնենք, որ 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Ադրբեջանը "հակաահաբեկչական գործողության" պատրվակով հերթական ագրեսիան ձեռնարկեց Արցախի նկատմամբ ։ Թշնամական ռազմական ագրեսիայի հետևանքով հարյուրավոր արցախցիներ վիրավորվեցին, հաղորդվել է ավելի քան 200 զոհի մասին, այդ թվում ՝ խաղաղ բնակիչների: Սեպտեմբերի 20-ին Արցախն ընկավ։ Սեպտեմբերի 22-ին մեկնարկեց Արցախի Պաշտպանության բանակի լուծարման գործընթացը: Սեպտեմբերի 21-24-ը որոնողական աշխատանքների ընթացքում ԼՂՀ ՆԳՆ-ը հայտնաբերել էր 105 արցախցու, այդ թվում ՝ դաժանաբար սպանված երեխաների և ծերերի մարմիններ: Այսօր Արցախն ամբողջությամբ հայաթափված է, նրա ողջ բնիկ բնակչությունը ՝ ավելի քան 120 հազար մարդ, ֆիզիկական հաշվեհարդարի սպառնալիքի ներքո ստիպված է եղել փախչել Հայաստան։ Ընդհանուր առմամբ, 2020 թվականի աշնանը սկսված թշնամական ագրեսիայից հետո, որը 2023 թվականի սեպտեմբերին ավարտվեց Արցախի ամբողջական էթնիկ զտմամբ, ավելի քան 150 հազար արցախցիներ դարձան փախստական ։ Նկատենք, որ մինչ օրս հայտնի չէ նաև ադրբեջանական բանտերում պահվող հայ ռազմագերիների և պատանդների ստույգ թիվը ։

Փորձագետների գնահատմամբ ՝ դրանք մի քանի հարյուր են ։ Նշենք նաև, որ փետրվարի սկզբին Բաքվի դատարանը շուրջ երկու տարի տևած շինծու դատավարությունից հետո ցմահ ազատազրկման դատապարտեց Արցախի Հանրապետության պաշտպանության բանակի նախկին հրամանատար, գեներալ Լևոն Մնացականյանին, նրա տեղակալ Դավիթ Մանուկյանին, չճանաչված հանրապետության նախկին նախագահ Արայիկ Հարությունյանին, նախկին արտգործնախարար Դավիթ Բաբայանին և ԼՂՀ խորհրդարանի խոսնակ Դավիթ Իշխանյանին: Բացի այդ, 20 տարվա ազատազրկման են դատապարտվել Արցախի նախկին նախագահներ Արկադի Ղուկասյանն ու Բակո Սահակյանը։

Ավելի վաղ դատախազը խնդրել էր ցմահ ազատազրկման դատապարտել նաև Արցախի նախկին պետնախարար, հայտնի գործարար և բարերար Ռուբեն Վարդանյանին։ Փետրվարի 10-ին նա վերջին խոսքն է ասել Բաքվի դատարանում ։ Հրաժարվելով մասնակցել արդարադատության իմիտացիային ՝ Ռուբեն Վարդանյանը խոսել է արժանապատվության, պատասխանատվության և միայն հավասարների միջև հնարավոր խաղաղության մասին։  «Փետրվարի 10-ին հանդես եկա եզրափակիչ խոսքով՝ փաստաբանին արգելելով ներկայացնել պաշտպանական փաստարկներ, որովհետեև տեղի ունեցողը համարում եմ ոչ թե դատ, այլ դատական ֆարս, քանի որ դատական նորմալ գործընթացի որևէ հնարավորություն չի եղել։ Ուստի, չնայած դատավորների դիմադրությանը, փաստաբանը չներկայացրեց որևէ փաստարկ կամ հիմնավորում․․․ Ես նաև ասացի, որ երջանիկ եմ այստեղ` այս դատին ներկայացնել հայ ժողովրդին, որևէ պատժից կամ որոշումից չեմ վախենում ու պատրաստ եմ ընդունել այն բացարձակ հանգիստ, որովհետև տեղի ունեցողը ոչ թե դատ է, այլ դատաստան։ Եվ, ցավոք, նրանք չօգտագործեցին առիթը, չօգտվեցին դատական նորմալ գործընթաց անցկացնելու հնարավորությունից, որը թույլ կտար իսկապես երկարաժամկետ խաղաղության հիմք դնել։ Դրա փոխարեն նրանք կազմակերպեցին անհասկանալի, ոչ պրոֆեսիոնալ շոու, որը, ցավոք, որևէ մեկին որևէ օգուտ չտվեց, և առաջին հերթին՝ հենց ադրբեջանական պետությանը։ Վստահ եմ», - հաղորդել է Ռուբեն Վարդանյանն՝ ընտանիքի հետ հեռախոսազրույցում։